Ngày soạn: 08/10/2015
Người soạn: Phạm Kiều Diễm Thu
Lớp dạy: Sư phạm ngữ văn k2012
Tiếng việt: tiết 83
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT
A. Mục tiêu bài học: giúp học sinh:
- Nắm được các khái nệm: ngôn ngữ nghệ thuật, phong cách ngôn ngữ nghệ thuật, các đặc trưng cơ bản của ngôn ngữ nghệ thuật.
- Có kĩ năng phân tích, cảm thụ ngôn ngữ nghệ thuật, bước đầu biết dử dụng ngôn ngữ nghệ thuật sao cho đạt hiệu quả diễn đạt.
B. Phương tiện thực hiện:
Sách giáo khoa, sách giáo viên, sách thiết kế bài giảng, phiếu học tập, bảng phụ.
C. Cách thức tiến hành :
- Giáo viên tổ chức giờ dạy học theo hình thức nêu vấn đề, gợi mở, thảo luận, trả lời câu hỏi thực hành.
- Kết hợp việc cho học sinh phiếu học tập và trả lời các câu các bài tập trong sách giáo khoa.
D. Tiến trình dạy học.
1. Kiểm tra sĩ số.
- Giáo viên kiểm tra sĩ số lớp theo báo cáo của cán bộ lớp.
2. Kiểm tra bài soạn.
- Giáo viên kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh.
3. Nội dung dạy học,

• Phần mở đầu: Trong cuộc sống cũng như trong học tập chúng ta thường gặp các loại ngôn ngữ khác nhau như: phong cách ngôn ngữ sinh hoạt, phong cách ngôn ngữ chính luận, phong cách ngôn ngữ nghệ thuật… học kì trước các em đã được học về phong cách ngôn ngữ sinh hoạt tuy nhiên để phân biệt được phong cách ngôn ngữ sinh hoạt với các ngôn ngữ khác ra sao chúng ta sẽ tìm hiểu thêm một loại phong cách ngôn ngữ nữa : phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.
Hoạt động của GV và HS
 Nội dung cần đạt


Tổ chức cho học sinh hiểu nội dung bài học.
Học sinh tìm hiểu ngữ liệu và trả lời câu hỏi.
GV: em hãy nhận xét về ngôn ngữ được sử dung trong hai ví dụ trên?

GV: Hãy rút ra kết luận về ngôn ngữ được dử dụng trong 2 ví dụ trên.




GV: em hiểu ngôn ngữ nghệ thuật thế nào?
-Ngôn ngữ nghệ thuật thường được sử dụng trong các loại văn bản nào?









GV: Theo em ngôn ngữ trong các văn bản nghệ thuật được chia làm mấy loại?


GV:Cách thức thể hiện ngôn ngữ nghệ thuật qua các phương tiện biểu đạt?
(gợi ý; thể hiện qua âm điêu, hình ảnh, cảm xúc…) đưa ví dụ và phân tích.







HS thảo luận 5 phút và phát biểu ý kiến: chức năng ngôn ngữ nghệ thuật? ví dụ (có phân tích).



HS: Thảo luận và phát biểu ý kiến: các chức năng của ngôn ngữ nghệ thuật trong bài ca dao.

Hãy khái quát những nội dung chính về ngôn ngữ nghệ thuật?







GV: Hướng dẫn học sinh đọc và nghiên cứu ví dụ trong sgk bài ca dao về cây sen và trả lời câu hỏi:
Để tạo nên tính hình tượng các nhà văn, nhà thơ thường dùng những biện pháp nghệ thuật gì


Hãy so sánh bài ca dao về cây sen và mục từ trong từ điển (sen: cây mọc đươi nước, lá to tròn, hoa màu hồng hoặc trắng, hạt dùng để ăn); để thấy được tính hình tượng trong bài ca dao.

GV: cho học sinh đọc tính truyền cảm trong sgk và cho biết thế nào là tính truyền cảm?

Phân tích tính truyền cảm trong hai câu thơ của Nguyễn Du?



Cho biết tính cá thể hóa thể hiện trong văn học ở những phương diện nào?


Phân tích tính truyền cảm trong bài thơ mời trầu của Hồ Xuân Hương?









Luyện tập vận dụng: làm bài tập 2, 4 trong sgk/ 102



I Ngôn ngữ nghệ thuật:
1 tìm hiểu chung về ngôn ngữ nghệ thuật:
ngữ liệu 1:
“ Tre xanh xanh tự bao giờ
Chuyện ngày xưa đã có bờ tre xanh
Thân gầy guộc lá mong manh
Mà sao lên lũy lên thành tre ơi
Ở đâu tre củng xanh tươi
Cho dù đất sỏi đá vôi bạc màu”
(Nguyễn Duy)
Ngữ liệu 2:
Theo từ điển tiếng việt:
Tre: danh từ. Loại cây nhỏ cao ruột rỗng có nhiều đốt.
->Nhận xét:
- Ngôn ngữ trong đoạn thơ ngữ liệu 1 mang tính gọt giũa, gợi cảm cao giàu giá trị nghệ thuật.
- Ngôn ngữ trong ngữ liệu 2 giàu tính chính xác