Ngày soạn: 10- 03 -2015
Ngày giảng:
Ký duyệt:
Giáo sinh thực tập: Nguyễn Thị Nhung
Giáo viên hướng dẫn: Phan Thị Thu Hiền
Tiết 84:
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT

I. Mục tiêu bài học:
1. Về kiến thức: Nắm được các khái niệm: ngôn ngữ nghệ thuật, phong cách ngôn ngữ nghệ thuật, các đặc trưng cơ bản của phong cách ngôn ngữ nghệ thuật.
2. Về kĩ năng:
- Nhận diện, cảm thụ và phân tích ngôn ngữ nghệ thuật: các biện pháp nghệ thuật và biện pháp hiệu quả của chúng.
- Bước đầu sử dụng ngôn ngữ để diễn đạt hiệu quả nghệ thuật khi nói, nhất là viết: so sánh, ẩn dụ, hoán dụ, điệp ngữ, tượng trưng.
3. Về thái độ: Yêu qúy và biết giữ gìn vẻ đẹp của tiếng Việt.
II. Phương tiện, phương pháp:
Phương tiện :
Giáo viên: Thiết kế bài giảng, chuẩn kiến thức kĩ năng, SGK, SGV, tài liệu tham khảo…
Học sinh: Vở ghi, SGK, vở soạn bài.
Phương pháp: phân tích, giảng giải, gợi mở.
III. Tiến trình:
Ổn định tổ chức.
Kiểm tra bài cũ:
Bài mới:
Ngôn ngữ nghệ thuật là công cụ tư duy, là phương tiện quan trọng bậc nhất của con người . Không chỉ vậy , ngôn ngữ còn là công cụ xây dựng hình tượng nghệ thuật văn chương, ngôn ngữ mang phong cách là ngôn ngữ nghệ thuật. Vậy ngôn ngữ nghệ thuật là gì? Phong cách của nó có đặc trưng như thế nào? , cô và các em sẽ cùng tìm hiểu trong tiết học ngày hôm nay: “Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật”
Hoạt động của GV và HS
Yêu cầu cần đạt

1. Hoạt động 1: Tìm hiểu chung về ngôn ngữ nghệ thuật.
-GV nêu Ví dụ:
“Chồng người đi ngược về xuôi,
Chồng em ngồi bếp sờ đuôi con mèo”
-GV:Qua bài ca dao trên đề cập đến hai đối tượng nào ? Ngụ ý của tác giả?
HS: trả lời.
GV nhận xét,chốt ý.
GV nêu thêm một vài ví dụ minh họa.

-GV: Vậy em hiểu thế nào là ngôn ngữ nghệ thuật?
HS trả lời, giáo viên củng cố lại.

-GV: Em hãy cho biết phạm vi sử dụng của ngôn ngữ nghệ thuật?
HS trả lời.
GV yêu cầu học sinh lấy ví dụ về ngôn ngữ nghệ thuật được sử dụng trong các phạm vi trên.
GV có thể nêu một số ví dụ:
+ Trong văn bản nghệ thuật:
VD1:
“Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bướm vàng bay”
GV phân tích, làm rõ ví dụ.
VD2: xét ví dụ trong SGK, những từ in nghiêng thể hiện điều gì? Gợi cho em cảm xúc gì?
“nhà tù nhiều hơn trường học”, “thẳng tay chém giết”, “Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu”
+Trong lời nói hàng ngày:
VD: Cô ấy trông thật mủm mĩm -> cô gái mập mạp, xinh xắn, dễ thương.
VD: Anh ấy trông như cây sào -> anh chàng cao, gầy, không cân xứng giữa cân nặng và chiều cao.


- GV: Ngôn ngữ trong các văn bản nghệ thuật được chia làm mấy loại? gồm những loại nào?
HS trả lời, giáo viên nhận xét.
GV lấy thêm ví dụ chứng minh.





- GV: Ngôn ngữ nghệ thuật có những chức năng nào?
Xét ví dụ: bài ca dao “trong đầm gì đẹp bằng sen” đã cung cấp cho người đọc những thông tin nào?
Hs trả lời, GV nhận xét, chốt ý
- Cho HS đọc ghi nhớ.

2. Hoạt động 2: Tìm hiểu các đặc trưng của ngôn ngữ nghệ thuật.

Xét ví dụ: tả cây liễu trong thơ Xuân Diệu và trong Từ điển Tiếng Việt. Em hãy cho biết hai văn bản trên gợi lên điều gì từ hình ảnh cây liễu.
VD: “Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
Heo hút cồn mây súng ngửi trời
Ngàn thước lên cao ngàn thước xuống”
Em hãy cho biết hình ảnh mà tác giả sử dụng qua đoạn thơ?

- GV hỏi: Vậy em hiểu thế nào là tính hình tượng của ngôn ngữ nghệ thuật?





- Tính hình tượng được xây dựng bằng những biện pháp nghệ thuật nào? Lấy ví dụ minh họa.

- Ví dụ:
“Thân em như tấm lụa đào,
Phất phơ giữa