Ngày 4- 12-2007 Phong cách ngôn ngữ báo chí
Tiết: 53
Người soạn: Phan Thị Hường.
Yêu cầu cần đạt.
Giúp học sinh:
Hiểu được kháI niệm ngôn ngữ báo chí, các thể loại chủ yếu của phong cách ngôn ngữ báo chí, đặc điểm của phong cách ngôn ngữ báo chí.
Phân biệt được phong cách ngôn ngữ báo chí với các phong cách ngôn ngữ khác đăng tải trên báo.
Có kĩ năng viết một mẫu tin, phân tích một bài phóng sự.
Phương tiện thực hiện.
SGK, SGV, Thiết kế bài dạy, Giáo án.
Cách thức tiến hành.
Gv tổ chức giờ dạy theo sự kết hợp giữa các phương pháp: Nêu vấn đề, trao đổi, thảo luận, trả lời câu hỏi.
Tiến trình dạy học.
1. ổn định tổ chức.
2. Kiểm tra bài cũ.
Phong cách ngôn ngữ báo chí? Ngôn ngữ báo chí?
Phong cách ngôn ngữ báo chí là kiểu diễn đạt được sử dụng ở báo, đài trong các mục tin tức bình luận, tiểu phẩm, phóng sự…
Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời sự, sự kiện, những dư luận quần chúng nhằm thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội.
3. Bài mới.
Hoạt động của GV- HS
Yêu cầu cần đạt.


GV: Về phương tiện biểu đạt ta xét ở những phương diện nào?
(Từ vựng, ngữ pháp, các biện pháp tu từ)
GV: Em hiểu thế nào là từ vựng?


GV: Qua những bản tin, các phóng sự, tiểu phẩm em có nhận xét gì về việc sử dụng từ ngữ ở các thể loại này?



GV: Em thấy ngôn ngữ báo chí thường sử dụng loại câu nào?






GV: Tại sao ngôn ngữ báo chí thường sử dụng loại câu đó?




GV: Phong cách ngôn ngữ báo chí được thể hiện ở cả dạng nói và dạng viết. Vậy khi sử dụng cần lưu ý điều gì?



GV: Phong cách ngôn ngữ báo chí có những đặc trưng cơ bản nào?
GV: Thé nào là ngôn ngữ có tính thông tin thời sự? Tại sao ngôn ngữ báo chí lại đòi hỏi đặc điểm này?

GV: Thế nào là ngôn ngữ ngắn gọn? Tại sao ngôn ngữ báo chí lại có đặc điểm này?








GV: Báo chí thu hút sự chú ý của người đọc bằng cách nào?



GV: Bố cục trình bày của một bản tin như thế nào?



GV: Hướng dẫn HS làm các bài tập.
II. Phương tiện diễn đạt và đặc trưng của ngôn ngữ báo chí.
Các phương tiện biểu đạt.
Từ vựng.
- Từ vựng là toàn bộ các từ của một ngôn ngữ.
Báo chí có nhiều thể loại, mỗi thể loại thường có cách sử dụng loại từ riêng.
+ Bản tin: Thường sử dụng danh từ chỉ địa danh, tên người, thời gian, sự kiện.
+Phóng sự: Thường dùng nhiều từ ngữ miêu tả sự kiện, hình ảnh, địa phương, nhân vật.
+ Tiểu phẩm thường dùng nhiều từ ngữ thân mật, gần gủi, mang sắc thái mỉa mai, châm biếm.

Ngữ pháp.
Sử dụng nhiều kiểu câu song thường sử dụng câu đơn (Vì ngôn ngữ báo chí phải ngắn ngọn).
Tuy nhiên tuỳ theo từng thể loại, có thể sử dụng câu phức, câu gắn với lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân (Tiểu phẩm), câu sáng tạo: Vd: Hiền nhưng không lành, đẹp nhưng không đẹp.
- Chức năng của ngôn ngữ báo chí là cung cấp thông tin, tin tức thời sự một cách chính xác nên phải sử dụng những câu ngắn ngọn, dễ hiểu.
Về biện pháp tu từ.
- Sử dụng tất cả các biện pháp tu từ: Hình ảnh so sánh, ẩn dụ, đảo ngữ….
Nhưng tránh lối nói mơ hồ gây hiểu nhầm.
VD: SGK và giáo viên đọc một số bản tin, phóng sự yêu cầu học sinh chỉ ra các biện pháp tu từ được sử dụng ở đó.
Lưu ý: ở dạng nói cần phải phát âm chuẩn, rõ ràng, tốc độ vừa phải.
ở dạng viết cần chọn các kiểu chữ, cỡ chữ…
2. Đặc trưng của ngôn ngữ báo chí.
a. Tính thông tin, thời sự.
- Ngôn ngữ có tính thông tin, thời sự: là ngôn ngữ cung cấp những tin tức nóng hổi từng ngày, đòi hỏi phải chính xác về thời gian, địa điểm, nhân vật, sự kiện.
- Vì chức năng của ngôn ngữ báo chí là truyền bá thông tin kịp thời, chính xác cho người đọc người nghe ( phải có đặc điểm này.
b. Tính ngắn gọn.
- Lối văn ngắn gọn: Là dễ hiểu không rườm rà, lượng thông tin cao. Một tờ báo luôn được qui định cụ thể về số trang (nhật báo không quá 12 trang). Lượng thông tin yêu cầu cao, số câu chữ có hạn nên phải sử dụng lối văn ngắn gọn mới đáp ứng được.
c. Tính sinh động, hấp dẫn.
Không phải thể loại nào cũng viết được sinh động, hấp dẫn. Nhưng thể loại nào cũng có khả năng thu hút sự chú ý của người đọc.
+ Sử dụng từ ngữ, đặt câu kích thích sự tò mò của người đọc.
+ Cách đặt tiêu đề.
Ví dụ: (SGK)
III. Luyện tập.
Bố cục trình bày của một bản tin: Nguồn tin, địa điểm, thời gian, sự việc, ý kiến ngắn về sự kiện.
Bài tập 1.
Nó thể hiện được phong cách ngôn gữ báo chí vì: Nó mang tính thời sự: Cung cấp cho người đọc thông tin một cách cụ thể, chính xác, có thời gian, có địa điểm, có ý kiến.
+ Mang tính ngắn gọn: Mỗi câu là một thông tin.
Bài tập 2:
Viết phóng sự cần: Xác địng xem vấn đề, hiện tượng nào đang được dư luận quan tâm.
VD: Viết phóng sự về sự ô nhiễm môi trường.
Lập đề cương: Thời gian, địa danh nơi xảy ra sự kiện.
+ Người chứng kiến sự kiện.
+ Nguyên nhân dẫn tới thưc trạng này…
+ Nỗi lo của nhân dân- chính quyền địa phương.
+ý kiến đề nghị khắc phục…
Dặn dò: Học thuộc phần ghi nhớ ở SGK.
Về nhà viết hoàn chỉnh thành bài phóng sự.
Soạn trước bài: Thực hành về lựa chọn trật tự các bọ phận trong câu.






Bổ sung- rút kinh nghiệm.