Bài 14: Phản xạ âm – tiếng vang
I). Mục tiêu:
1). Kiến thức:
* Mô tả và giải thích được 1 số hiện tượng liên quan đến tiếng vang.
* Nhận biết được 1 số vật phản xạ âm tốt và vật phản xạ kém.
* Kể tên 1 số ứng dụng của phạn xạ âm.
2). Kỹ năng:
* Rèn khả năng tư duy từ các hiện tượng thực tế, từ các thí nghiệm.
3).Thái độ:
* Giáo dục học sinh lòng yêu thích bộ môn, hăng hái trong học tập
II). Phần chuẩn bị:
1). GV:
* Bảng phụ hoặc giấy rô ky viết sẵn nội dung kiểm tra miệng và vào bài
2). Mỗi nhóm:
Mỗi nhóm cần chuẩn bị :
* 1 giá đỡ, 1 tấm gương, 1 nguồn phát âm dùng vi mạch.
* 1 bình nước
III) Phương pháp: Gợi mở, phát huy tính tích cực của học sinh
IV). Tiến trình bài giảng
1.Kiểm tra bài cũ (5p)
1- Kiểm tra:
HS1: Môi trường nào truyền được âm, môi trường nào truyền âm tốt? Lấy 1 ví dụ minh hoạ.
Chữa bài tập 13.1
HS2: Chữa bài tập 13.2, 13.3
HS3: Trình bày iên bảng bài 13.4
t = 3s S = ?
Âm truyền trong không khí:
v= 340 m/s
S = v . t
Kiểm tra đồ dùng trò chơi “ điện thoại” của các nhóm. yêu cầu HS kiểm tra chất lượng đồ dùng của mình.


- 3 HS lên bảng trả lời câu hỏi và chữa bài tập.







- HS chữa bài vào vở bài tập nếu sai.



2- Tổ chức tình huống học tập (5p)
Phương án 1: Như SGK
Phương án 2: Tại sao trong các rạp hát, rạp chiếu phim, tường lại làm sần sùi, mái thì theo kiểu “ vòm” ?
3. Các hoạt động


- Tự kiểm tra chất lượng dụng cụ “ điện thoại” theo yêu cầu bài tập 13.5 SBT

Hoạt động 1 - Nghiên cứu âm phản xạ và hiện tượng tiếng vang
Thời gian: 10 phút.
Mục tiêu: Nêu được tiếng vang là một biểu hiện của âm phản xạ
Dụng cụ: Bảng phụ
Tiến hành

Mức độ cần đạt
Hđ của giáo viên
Hđ của học sinh

[VD] Giải thích được khi ở trong hang động lớn nếu nói to thì ta nghe thấy tiếng vang
Biết tính khoảng cách tối thiểu từ nguồn âm tới vật phản xạ âm để nghe được tiếng vang

Yêu cầu HS đọc SGK và trả lời câu hỏi:
+ Em đã nghe thấy tiếng vọng lại lời nói cuả mình ở đâu?
+ Trong mhà của mình em có nghe rõ tiếng vang không?
+ Tiếng vang khi nào có?

- GV thông báo âm phản xạ.
+ Vậy âm phản xạ và tiếng vang có gì giống và khác nhau?



- Yêu cầu HS trả lời C1.
- Tương tự với câu C2. GV cho HS thảo luận
câu trả lời đúng.






Yêu cầu HS tự trả lời câu C3. Nếu HS không trả lời được là chưa đạt yêu cầu.
I. Âm phản xạ - Tiếng vang
- Cá nhân HS nghiên cứu SGK tr. 40, trả lời câu hỏi của GV.
Nghe thấy ở khe núi, giếng nước sâu, ngõ sâu......




+ Nghe được tiếng vang khi âm dội lại đến tai chậm hơn âm truyền trực tiếp đến tai một khoảng thời gian ít nhất 1/ 15 s.
+ Âm dội lại khi gặp vật chắn gọi là âm phản xạ.
+ Giống nhau: Đều là âm phản xạ.
+ Khác nhau: tiếng vang là âm phản xạ nghe từ khoảng cách âm phát ra ít nhất khoảng 1/ 15 s.
- HS trao đổi
thống nhất câu trả lời, ghi vào vở:
C1: Nghe thấy tiếng vang ở giếng, ngõ hẹp dài, phồng rộng thường có tiếng vang khi có âm phát ra. Vì ta phân biệt được âm phát ra trực tiếp và âm phản xạ.
C2: Trong phòng kín khoảng cách nhỏ, thời gian phát ra âm nghe được cách âm dội lại nhỏ hơn
1/ 15 s
âm phát ra trùng với âm phản xạ
âm to.
Ngoài trời âm phát ra không gặp chướng ngại vật nên không phản xạ lại được, tai chỉ nghe âm phát ra
âm nhỏ hơn.
C3: Phòng to, âm phản xạ đến tai em sau âm phát ra
nghe thấy tiếng vang.
- Phòng nhỏ: âm phản xạ và âm phát ra hoà