TỈ SỐ. TỈ SỐ PHẦN TRĂM

I. Tỉ số
1. Tỉ số của hai số

Tỉ số của a và b (b ≠ 0) là thương trong phép chia số a cho số b, kí hiệu là a : b
hoặc

.

Tóm lại, để tính tỉ số của a và b thì ta lấy a : b. Để viết tỉ số của a và b thì ta có
2 cách viết:
- Cách 1 là viết a : b

- Cách 2 là viết
Ví dụ : Tỉ số của 2 và 15 là thương của phép chia 2 cho 15, kí hiệu là 2 : 15
hoặc
Chú ý:
- Nếu tỉ số của a và b được viết dưới dạng   thì ta cũng gọi a là tử số và b
là mẫu số.
VD: Tỉ số

thì hai được là tử số và 15 được gọi là mẫu số.

- Tỉ số của số a và số b phải được viết theo đúng thứ tự là

  hoặc a : b.

- Tỉ số   là phân số nếu cả tử a và mẫu b đều là số nguyên.
VD: Tỉ số
được gọi là phân số vì tỉ số này có tử là 2 và mẫu là 15 đều là số
nguyên.
Luyện tập 1 trang 62

Phương pháp: Vận dụng lí thuyết ở phần I.
Giải

2. Tỉ số của hai đại lượng (cùng loại và cùng đ ơn vị đo)
Tỉ số của hai đại lượng (cùng loại và cùng đơn vị đo) là t ỉ số gi ữa hai s ố
đo của hai đại lượng đó.

VD: Tỉ số của 2 quả cam và 3 quả cam là 2 : 3 hoặc
(Lưu ý, tỉ số thì không có đơn vị)
Nhận xét: Tỉ số của hai đại lượng thể hiện độ lớn của đai lượng này so
với đại lượng kia.
Luyện tập 2 trang 63 
Trong không khí, ánh sáng chuyển động với vận tốc khoảng 300 000
km/s, còn âm thanh lan truyền với vận tốc khoảng 343,2 m/s. ( Nguồn:
https://vi.wikipedia.org)
Tính tỉ số của vận tốc ánh sáng và vận tốc âm thanh.

Phương pháp: Để làm luyện tập 2 thì:
- B1: Đổi hai số liêu đề cho về cùng đơn vị, cụ thể ở đây ta đ ổi 300 000
km/s từ km/s về m/s bằng cách thêm ba chữ số 0 phía sau:
300 000 km/s = 30 000 000 m/s/
- B2: Tính tỉ số của vận tốc ánh sáng và vận tốc âm thanh b ằng cách l ấy
số liệu vận tốc ánh sáng đã đổi là 30 000 000 chia cho v ận t ốc âm thanh
đề cho là 343,2 ra kết quả.
Giải
Ta có: 300 000 km/s = 300 000 000 m/s
Vậy tỉ số của vận tốc ánh sáng và vận tốc âm thanh là:

2. Tỉ số phần trăm
a) Tỉ số phần trăm của hai số
Để tính tỉ số phần trăm của a và b thì ta lấy a nhân với 100 rồi chia cho b
và viết kí hiệu phần trăm vào kết quả.

(Lưu ý, khi bấm máy tính để tính tỉ số phần trăm thì ta chỉ nhập vào là a nhân
100 rồi chia b còn kí hiệu % là đơn vị thì ta không được nhập vào).
Ví dụ: Tính tỉ số phần trăm của 2 và 5.
Giải

Luyện tập 3 trang 63

Tính tỉ số phần trăm của a và b với b lần lượt là các số sau: 10; 100; 1 000.
Phương pháp: Để làm luyện tập 3 thì đầu tiên ta viết công thức tổng
quát tính tỉ số phần trăm của a và b sau đó thay các giá tr ị b lần l ượt 10;
100; 1 000 vào công thức tổng quát để tính.

Giải

Luyện tập 4 trang 64
Tính tỉ số phần trăm ( làm tròn đến hàng phần mười) của 12 và 35.
Phương pháp: Áp dụng công thức tính tỉ số phần trăm.
Giải

2. Tỉ số phần trăm của hai đại lượng (cùng loại và cùng đ ơn v ị đo)
Tỉ số phần trăm của hai đại lượng (cùng loại và cùng đ ơn v ị đo) là t ỉ s ố
phần trăm giữa hai số đo của hai đại lượng đó.
Tỉ số phần trăm của đại lượng thứ nhất có số đo (đại lượng) a và đ ại
lượng thứ hai có số đo (đại lượng) b là:

Luyện tập 5 trang 65
Theo http://vietnam.unfpa.org ngày 19/12/2019, dân số Việt Nam tính
đến 0 giờ ngày 01/4/2019 là 96 208 984 người, trong đó có 47 881 061
nam và 48 327 923 nữ. Hãy tính tỉ số phần trăm của dân số nữ so v ới dân
số cả nước ( làm tròn đến hàng phần trăm).
Phương pháp: Áp dụng công thức tính tỉ số phần trăm.
Giải
Tỉ số phần trăm của dân số nữ so với số dân cả nước là: