VĂN HỌC NƯỚC NGOÀI

MACXIM GORKI

Tác giả:
1. Cuộc đời:
M.GORKI (1868-1936) là nhà văn Nga, sinh tại Nigiơni Nốpgôrốt, trong m?t gia đình nghèo.
Ông sớm mồ côi cha mẹ, phải sống với ông bà ngoại (ông ngoại keo kiệt, khắc nghiệt; bà ngoại nhân từ, hiền hậu và ảnh hường rất nhiều đến sự nghiệp văn chương của M.Gorki).
Gorki phải bỏ học tự kiếm sống từ tuổi ấu thơ (10 tuổi) bằng đủ mọi nghề: bới rác, rửa chén, phụ bếp, khuân vác. Do đó ông tích lũy được vốn sống phong phú, đó là tiền đề cho sáng tác nghệ thuật sau này.
Lớn lên, ông vừa kiếm sống vừa tự học và rất say mê sách báo. Macxim Gorki là một tấm gương tự học. Bằng nghị lực phi thường, Macxim Gorki đã vượt qua mọi thử thách để vươn tới ánh sáng văn hóa, trở thành một nhà văn lớn, có kiến thức sâu rộng.
Năm 1892, ông có tác phẩm in trên báo với bút danh Macxim Gorki.
Ông sớm tham gia họat động Cách mạng. Năm 1905, ông gia nhập Đảng Bônsêvích, là bạn chiến đấu của Lênin.
Năm 1934, ông được bầu làm Chủ tịch đầu tiên của Hội nhà văn Xô Viết.
2. Sự nghiệp sáng tác: rất phong phú - đồ sộ với nhiều thể loại.
"Thời thơ ấu", "Kiếm sống", "Các trường đại học của tôi" (bộ ba tự thuật).
Tiểu thuyết: "Người mẹ" - Kịch: "Dưới đáy".
3. Nội dung sáng tác:
- Thể hiện lòng tin yêu con người, cảm phục con người.
- Bộc lộ sự say mê trước cảnh đẹp, thiên nhiên, nhất là vẻ đẹp do con người tạo ra.
- Ô�ng ca ngợi lao động, quý trọng khoa học và say mê văn học nghệ thuật.
- Ô�ng chủ trương một lối sống đẹp đẽ cao thượng, đồng thời ao ước có sự hòa hợp giữa cái tốt và cái đẹp.
4. Vị trí:
- Ông là nhà văn hiện thực phê phán nhưng cũng là một trong những người đặt nền móng đề xướng phương pháp sáng tác hiện thực XHCN - là phương pháp sáng tác của văn học vô sản.
- Có thể nói, M.Gorki là nhà viết nguyện ngắn xuất sắc của văn học Xô Viết, là nhà văn lớn của thế kỷ XX. Nhiều tác phẩm của ông được bạn đọc Việt Nam yêu thích.



II. Ảnh hưởng của cuộc đời đến sự nghiệp sáng tác:
M.Gocki chịu ảnh hư?ng sâu sắc từ bà ngọai. Bà đã khơi dậy trong ông lòng yêu thích VHDG. Lòng nhân hậu, tâm hồn trong sáng của bà ảnh hưởng nhiều đến tâm hồn và nội dung tác phẩm của M.Gorki.
Ông sớm mồ côi, thời thơ ấu đầy cay đắng, tủi nhục, phải làm nhiều nghề vất vả: bới rác, rửa chén, phụ bếp, khuân vác nên đã tích lũy được một vốn sống phong phú làm tiền đề cho những tác phẩm nghệ thuật ("Thời thơ ấu", "Kiếm sống", "Các trường đại học của tôi").
Lớn lên, ông vừa kiếm sống vừa tự học và đặc biệt rất say mê sách báo. Bằng nghị lực phi thường, ông vựơt qua bất hạnh, thử thách của cuộc đời để trở thành nhà văn có kiến thức sâu rộng, được bầu làm Chủ tịch Hội nhà văn Liên Xô (cũ).
M.Gorki sớm tham gia Cách mạng (1905) và luôn kiên định với con đường mình đã chọn lựa. Do đó, từ một nhà văn phê phán, ông trở thành nhà văn hiện thực XHCN xuất sắc ("Người mẹ").
III. Tác phẩm "Một con người ra đời" của Macxim Gorki:
Xuất xứ:
Truyện ngắn "Một con người ra đời" được nhà văn sáng tác năm 1912, sau được tuyển in vào "Tuyển tập truyện ngắn Gorki". Truyện lấy bối cảnh năm 1892, năm xảy ra nạn đói kém ở một số vùng của nước Nga.
2) Tóm tắt:
Vào năm 1892, ở miền Nam nước Nga, một đoàn người thất nghiệp, đói khổ kéo nhau đi Osemtsiry kiếm việc làm. Đến vùng ven biển, trong đoàn này có một người phụ nữ trẻ, khoẻ mạnh, mang thai đến ngày sinh nở. Chị chuyển dạ và lên cơn đau dữ dội. Nhờ sự giúp đỡ tận tình của một chàng trai vừa nhanh nhẹn, khéo tay vừa vui tính, người phụ nữ đã vượt qua đau đớn, sinh được một chàng trai đầu lòng khoẻ mạnh và kháu khỉnh. Như có sức mạnh diệu kì, cháu bé đã khiến người mẹ và chàng thanh niên quên đi những gian khổ trước mắt. Họ hết sức sung sướng tự hào. Bởi điều đó đã mang đến cho những người đang sống trong hoàn cảnh cực khổ chỗ dựa tinh thần để họ có thể vượt qua mọi gian lao, vất vả.
3) Chủ đề:
Truyện thể hiện lòng trân trọng và niềm tin yêu vô bờ bến của Gorki đối với con người và sự tồn tại của con người.
4) Nội dung chính:
- Tác giả đã miêu tả tỉ mỉ và chính xác nỗi đau đớn vô cùng của người mẹ khi trở dạ sinh con cùng niềm vui sướng vô cùng, niềm hạnh phúc vô bờ của người mẹ khi đứa con ra đời.
- Đằng sau câu chuyện về một cảnh đỡ đẻ trên đường, Gorki thể hiện những suy nghĩ về con người. Câu chuyện là một bức tranh hoành tráng ca ngợi con người ngay từ thuở lọt lòng đã không đơn côi trước đất cùng biển cả mênh mông. Ông khẳng định nhân cách từng con người, mong muốn mỗi con người là một nhân cách, một cá nhân sáng tạo trong cộng đồng, một tiểu vũ trụ đòi hỏi được trân trọng.



- (Dùng để giải thích ý nghĩa nhan đề) Bằng việc kết hợp hài hòa các yếu tố hiện thực và lãng mạn, bằng cách tự sự rất linh hoạt, tác phẩm "Một người con ra đời" đã ca ngợi con người với những phẩm chất cao đẹp. Đây cũng là một nội dung bao trùm trong một số sáng tác của nhà văn Macxim Gorki. Trong vở kịch "Dưới đáy", nhà văn cũng khẳng định: "Tất cả ở trong con người, tất cả vì con người! Con người! Tiếng ấy thật tuyệt diệu! Tiếng ấy vang lên kiêu hãnh và hùng tráng xiết bao!". Do đó, nói đến Gorki là nói đến lòng tin yêu, sự cảm phục con người.
5. Nghệ thuật:
Là một câu chuyện tự thuật, nhưng bằng tài năng nghệ thuật sắc sảo, Gorki đã chắp thêm đôi cánh ước mơ cho một hiện thực đáng trân trọng. Nghệ thuật kể chuyện của Gorki rất linh hoạt và sắc sảo. Lời văn giàu tính hình tượng và có sức biểu cảm cao.






























LỖ TẤN

I. Tác giả:
Lỗ Tấn là nhà văn Cách mạng nổi tiếng của Trung Quốc (1881-1936). Tên thật của ông là Chu Thụ Nhân. Bút danh Lỗ Tấn là tên ghép từ họ mẹ và chữ "Tấn hành" (Đi nhanh lên).
Lỗ Tấn đã học nhiều nghề: nghề hàng hải, nghề khai mỏ, nghề y.
Học giỏi, Lỗ Tấn được học bổng sang Nhật. Một lần xem phim, ông thấy người một Trung Quốc hăm hở đi xem người Nhật chém một người Trung Quốc. Ông nghĩ: Chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần, mà văn chương có thể làm được điều đó nên ông chuyển sang làm nghệ thuật.
Ông viết văn với mục đích: phơi bày căn bệnh tinh thần của quốc dân và lưu ý mọi người tìm cách chạy chữa. Có như thế, nhân dân Trung Quốc mới có thể làm Cách mạng và đất nước Trung Hoa mới vươn mình phát triển hùng mạnh.
Ngòi bút Lỗ Tấn rất lạnh lùng, tỉnh táo nhưng chứa chan nhiệt tình yêu nước và Cách mạng. Có nhà văn mượn hình ảnh chiếc phích nước, trong nóng ngoài lạnh để hình dung phong cách của Lỗ Tấn.
Tác phẩm chính: "Thuốc", "Gào thét", "Bàng hoàng", "Nấm mồ", "Cỏ dại".
Năm 1981, thế giới đã kỉ niệm 100 năm ngày sinh Lỗ Tấn. Người Việt Nam đầu tiên đọc và hâm mộ Lỗ Tấn là Bác Hồ.
II. Những yếu tố ảnh hưởng đến sự nghiệp sáng tác của Lỗ Tấn:
Năm 13 tuổi, bố ông chết vì không có tiền mua thuốc. Từ đó, ông ôm ấp nguyện vọng học nghề thuốc và quyết định đi học ngành y. Một lần đi xem phim, ông thấy một người Trung Quốc hăm hở đi xem người Nhật chém một người Trung Quốc. Ông nghĩ: Chữa bệnh thể xác không quan trọng bằng chữa bệnh tinh thần, mà văn chương có thể làm điều đó nên ông chuyển sang làm văn nghệ với chủ trương dùng ngòi bút để phanh phui các căn bệnh tinh thần của quốc dân (Thuốc, AQ chính truyện, Gào thét, Bàng hoàng).
Tinh thần yêu nước, tinh thần dân tộc luôn cháy bỏng trong trái tim nhà văn. Cho nên ông muốn viết văn để thức tỉnh tinh thần dân tộc, làm sống dậy ý thức tự cường của người Trung Quốc.
Ông sống rất gần gũi với những người Cách mạng. Ông từng là lãnh tụ của thanh niên yêu nước thời bấy giờ. Cho nên các tác phẩm của ông cháy bỏng nhiệt tình Cách mạng.
Chế độ phong kiến ở Trung Quốc là chế độ "ăn thịt người" với nhiều tập quán xấu. Đây là những sự thật để chủ đề "phê phán quốc dân tính" trong sáng tác của ông trở nên sâu sắc, thấm thía.
III. Tác phẩm "Thuốc" của Lỗ Tấn:
1) Hoàn cảnh sáng tác:
Cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX, Trung Quốc bị các nước Đế quốc xâu xé. Xã hội Trung Quốc biến thành nửa phong kiến nửa thuộc địa. Thế nhưng nhân dân lại an phận chịu nhục. Đó là căn bệnh đớn hèn, tự thỏa mãn, cản trở nghiêm trọng con đường giải phóng dân tộc. "Thuốc" ra đời đúng vào hoàn cảnh ấy như một lời cảnh tỉnh những ai còn đang ngơ ngác trước thời cuộc, chỉ ra cho họ thấy rằng Trung Quốc đang như một con bệnh trầm kha chỉ có tiêu diệt hết thứ vi rút đớn hèn mới có cơ hội cứu được con bệnh thập tử nhất sinh ấy.
Lỗ Tấn viết "Thuốc" ngày 25 - 04 - 1919, rồi đăng trên tạp chí "Tân thanh niên" đúng vào dịp Phong trào Ngũ tứ (phong trào của sinh viên, học sinh ở Bắc Kinh) nổ ra.
2) Tóm tắt:
Vợ chồng Hoa Thuyên - chủ quán trà, có con trai bị ho lao (một trong những bệnh nan y thời đó). Nhờ người giúp, lão Hoa Thuyên tìm