1/ VI HAØNH – Nguyeãn Aùi Quoác
I. - Ñaáu xaûo thuoäc ñòa ôû Macxaây .
- Vaïch traàn boä maët xaáu xa cuûa Khaûi Ñònh vaø thöïc daân Phaùp .
II. NOÄI DUNG ÑAÛ KÍCH :
a/ Tình huoáng truyeän ñoäc ñaùo :
Söï nhaàm laãn cuûa ñoâi trai gaùi Phaùp treân taøu ñieän ngaàm, nhaân vaät ‘’toâi’’ laø Khaûi Ñònh .
Tình huoáng taïo ra hôïp lyù : ngöôøi VN ai cuõng da vaøng muõi teït .
Khaùch quan khi keå chuyeän , ghi laïi caâu chuyeän coù thaät .
Thaùi ñoä cuûa nhaân daân Phaùp Khaûi Ñònh laø anh heà maït haïng , laø ñoà coå .
b/ Buùt phaùp traøo phuùng chaâm bieám :
Khaûi Ñònh :
AÊên maëc .trang söùc loøe loeït , xa xæ , loá laêng thích khoe khoang ,
Boä maët : muõi teït , maét xeách .
Cöû chæ ñieäu boä : “ luùng ta luùng tuùng”..
Haønh vi : leùn la leùn luùt ,baát chính .
Thöïc daân Phaùp :
Duøng röôïu coàn thuoác phieän cai trò daân ta .
Khuûng boá taøn saùt daân ta .
Hình thöùc böùc thö :
+ Chuyeån gioïng , chuyeån caûnh linh hoaït .
+ Chaát chaâm bieám , tröõ tình bieán hoùa .
III. VI HAØNH vaïch traàn boä maët xaáu xa cuûa Khaûi Ñònh vaø söï löøa bòp cuûa thöïc daân Phaùp baèng buùt phaùp traøo phuùng ñieâu luyeän .
-----------------------------------------------------------------------------------
2 / ÑOÂI MAÉT – Nam Cao .
I . - Nam Cao laø nhaø vaên noåi tieáng .
- ‘’Ñoâi Maét ‘’ laø truyeän ngaén noåi tieáng cuûa oâng vieát sau caùch maïng thaùng 8
- Thoâng qua hai nhaân vaät Hoaøng vaø Ñoä , truyeän cho thaáy caùch nhìn veà quaàn chuùng vaø cuoäc K/C cuûa giôùi vaên ngheä só luùc baáy giôø .
II, 1) Nhaân vaät Hoaøng :
a> Vôùi quaàn chuùng :
* Hoaøng thaáy hoï laø nhöõng keû taøn nhaãn , thieáu tình ngöôøi “anh ruoät taûn cö veà nhaø em , tôùi luùc vôï ñeû , em baét ra moät caùi leàu ngoaøi vöôøn maø ñeû”.
* Nhöõng keû toø moø . toïc maïch “anh ñeán ñaây , ngaøy mai hoï seõ keå raïch roøi teân anh , anh coù maáy noát ruoài treân maët , coø maáy loã raùch ôû oáng quaàn beân traùi”.
* Vöøa ngoá , vöøa nhaêng xò : “ñaùnh vaàn moät caùi giaáy ít nhaát 15 phuùt nhöng ai qua cuõng hoûi giaáy” .
* Thaùi ñoä Hoaøng vôùi hoï : “khinh bæ , bóu moâi , muõi nhaên lai nhö ngöûi muøi xaùc cheát” .
* Döôùi maét Hoaøng , noâng daân laø nhöõng keû “ngu ñoän , loã maõng , ích kæ , baàn tieän ,tham lam, ích kæ”.
( Hoaøng ñaùnh giaù con ngöôøi moät caùch cöïc ñoan , phieán dieän , moät chieàu coá tình gieãu côït hoï . Hoaøng chæ nhìn thaáy nhöõng hieän töôïng ñaùng cöôøi beân ngoaøi cuûa hoï , maø khoâng thaáy tinh thaàn caùch maïng , khoâng thaáy yù nghóa vieäc laøm toát ñeïp cuûa hoï ñoái vôùi CM , vôùi ñaát nöôùc .
b/ Vôùi khaùng chieán :
- Coi thöôøng ngöôøi caùn boä K/C xuaát thaân töø taàng lôùp ngheøo khoå “ baùn chaùo loøng thì bieát ñaùnh tòeát canh , chöù bieát laøm uûy ban theá naøo maø baét noù laøm uûy ban”.
- Gieãu côït cuoäc khaùng chieán cuûa daân toäc “ vieát caùi gì ñeå ghi laïi caùi thôøi naøy, neáu kheùo laøm hay baèng maáy caùi “SOÁ ÑOÛ” cuûa Vuõ Troïng Phuïng”.
( Hoaøng thieáu nieàm tin vaøo quaàn chuùng , löïc löôïng chuû yeáu cuûa CM neân Hoaøng bi quan tröôùc cuoäc K/C cuûa daân toäc neân Hoaøng ñöùng ngoaøi cuoäc laïc loõng , tieáp tuïc loái soáng cuõ .
2) Nhaân vaät ÑOÄ :
Caùch nhìn veà ngöôøi noâng daân vaø cuoäc khaùng chieán .
Anh thaáy ñöôïc nhöôïc ñieåm cuûa hoï“phaàn ñoâng doát naùt, nhaùc sôï,nhòn nhuïc”
Töø sau CM , anh nhaän ra öu ñieåm cuûa hoï “noâng daân nöôùc mình laøm caùch maïng haêng haùi laém”.
Anh phaùt hieän yùnghóa haønh ñoäng cuûa hoï , chöù khoâng döøng laïi ôû hieän töôïng beân ngoaøi : “ boù tre treân vai tieâu dieät xe taêng ñòch” , caûm thoâng vôùi “thuoäc loøng ba giai ñoaïn cuûa hoï”.
Ñoä nhieät tình tham gia K/C “laøm moät anh tuyeân truyeàn nhaûi meùp”.ñi khaép nôi ñeå vaän ñoäng KC .
( Ñoä hoøa mình vôùi quaàn chuùng , gaén boù vôùi cuoäc KC , ñöùng treân laäp tröôøng nh aân daân
3) YÙ nghiõa tö töôûng taùc phaåm :
* Truyeän ñaët ra vaø giaûi quyeát vaán ñeà quan ñieåm . laäp tröôøng vôùi q/chuùng vaø KC.
* Truyeän pheâ phaùn caùi nhìn leäch laïc, phieán dieän, ñoàng thôøi bieåu döông caùi nhìn ñuùng ñaén veà ngöôøi noâng daân vaø cuoäc KC cuûa moät soá nhaø vaên sau CM 8 .
III. -“ Ñoâi Maét” laø tuyeân ngoân ngheä thuaät cuûa lôùp nhaø vaên quyeát taâm ñi theo KC .
- BAØI HOÏC : khoâng theå nhìn ñôøi ,nhìn ngöôøi moät caùch leäch laïc , maïng ñònh kieán maø phaûi nhìn thaáu vaøo baûn chaát beân trong .
--------------------------------------------------------------------------------
3) VÔÏ CHOÀNG A PHUÛ – Toâ Hoaøi .
I . - Hoaøn caûnh saùng taùc.
- Nhaân vaät MÎ. ( ñeà baøi ) .
II. +- Nhaân vaät MÎ :
a/ Laø coâ gaùi treû , ñeïp , taøi hoa :
Thoåi saùo gioûi, thoåi keøn cuõng hay nhö thoåi saùo .
Coù bao nhieâu ngöôøi meâ, ngaøy ñeâm ñi theo Mî “ñöùng nhaün vaùch buoàng nhaø Mî”
( Mî coù ñuû phaåm chaát ñöôïc soáng haïnh phuùc . Taâm hoàn Mî ñaày aép haïnh phuùc , öôùc mô.
b/ Laø coâ gaùi coù soá phaän baát haïnh :
Vì boá meï khoâng traû noåi tieàn thoáng lí Paù Tra – Mî phaûi trôû thaønh con daâu gaït nôï chòu tuûi nhuïc , cöïc khoå .
* Bò ñoái xöû chaúng khaùc naøo noâ leä , bò ñaùnh ñaäp , troùi ñöùng caû ñeâm , suoát ngaøy quaàn quaät laøm vieäc ( Mî töôûng mình laø con traâu , con ngöïa .
* Maát heát caûm giaùc, thaäm chí maát heát yù thöùc soáng, soáng maø nhö ñaõ cheát“luùc naøo maët cuõng buoàn röôøi röôïi”.
* Khoâng mong ñôïi ñieàu gì , cuõng chaüng coøn yù nieäm veà thôøi gian , khoâng gian .
- “suoát ngaøy luøi luõi nhö con ruøa xoù cöûa” ( thaân phaän ngheøo khoå bò aùp böùc .
- Caùi buoàng Mî ôû kín mít ,cöûa soå “loã vuoâng baèng baøn tay, luùc naøo troâng ra cuõng thaáy traêng traéng ,khoâng bieát laø söông hay naéng” ( caên buoàng Mî gôïi khoâng khí nhaø giam .
c/ Söùc soáng tieàm taøng , khaùt voïng haïnh phuùc cuûa MÎ :
- Laàn 1 : luùc môùi laøm con daâu gaït nôï .
* Mî ñònh aên laù ngoùn töï töû ( yù thöùc veà ñôøi soáng tuûi nhuïc cuûa mình) ( khoâng chaáp nhaân cuoäc soáng ñoù .
* Tìm ñeán caùi cheát nhö moät phöông tieän giaûi thoaùt , laø khaúng ñònh loøng ham soáng ,khaùt voïng töï do cuûa mình
- Laàn 2 : trong ñeâm tình muøa xuaân .
* Loøng ham soáng ,nieàm khao khaùt haïnh phuùc löùa ñoâi ñöôïc ñaùnh thöùc .
* Tieáng saùo goïi baïn laøm Mî nhôù laïi nhöõng ngaøy thaùng töôi ñeïp trong quaù khöù .
* Mî laáy röôïu ra uoáng “ öøng öïc töøng baùt moät” –nhö uoáng nhöõng khao khaùt , öôùc mô ,caêm haän vaøo loøng .
* Mî caûm thaáy “phôi phôùi ñeán goùc nhaø laáy oáng môõ , xaén moät mieáng boû theâm vaøo ñóa ñeøn cho saùng”( thaép saùng nieàm tin ,giaõ töø boùng toái .
* Mî laáy vaùy aùo ñònh ñi chôi nhöng ngay laäp töùc bò A Söû ûtroùi vaøo coät nhaø, nhöng vaãn thaû hoàn theo cuoäc vui .
- Laàn 3 : côûi troùi cho A Phuû .
* Chöùng kieán caûnh A Phuû bò troùi, bò haønh haï coù nguy cô cheát , luùc ñaàu Mî khoâng quan taâm “duø A Phuû coù laø caùi xaùc cheát ñöùng ñaáy cuõng vaäy thoâi”.
* Nhöng thaáy “moät doøng nöôùc maét laáp laùnh boø xuoáng hai hoõm maù ñaõ ñen xaùm laïi” cuûa A Phuû. Mî xuùc ñoäng , thöông mình, thöông ngöôøi . ( Mî quyeát ñònh côûi troùi A Phuûû.
* Ñöùng laën trong boùng toái , roài chaïy theo A Phuû cuøng troán khoûi Hoàng Ngaøi ( haønh ñoäng mang tính töï phaùt . ( Quaù trình phaùt trieån tính caùch phong phuù , phöùc taïp . Côûi troùi cho A Phuû cuõng chính laø côûi troùi cho cuoäc ñôøi mình . Chaáp nhaän cuoäc soáng traâu ngöïa vaø khao khaùt ñöôïc soáng cuoäc soáng con ngöôøi , nhaån nhuïc vaø phaûn khaùng laø hai maët maâu thuaãn trong con ngöôøi Mî , Cuoái cuøng tinh thaàn phaûn khaùng , khaùt voïng haïnh phuùc ñaõ chieán thaéng .
+ Giaù trò tö töôûng , nhaân ñaïo cuûa taùc phaåm :
Phaûn aùnh cuoäc soáng cô cöïc , bò ñeø neùn bôûi aùp böùc naëng neà cuûa ngöôøi daân mieàn nuùi Taây Baéc döôùi aùch thoáng trò cuûa boïn phong kieán caâu keát thöïc daân Phaùp .
Môû ra loái thoaùt cho nhaân vaät vuøng leân laøm CM, xoùa boû cheá ñoä PK – gaén cuoäc ñaáu tranh töï giaûi phoùng caù nhaân vôùi cuoäc ñaáu tranh giaûi phoùng giai caáp , giaûi phoùng daân toäc.
+ Ngheä thuaät :
Ñaäm ñaø maøu saéc daân toäc .
Khaéc hoïa böùc tranh thieân nhieân Taây Baéc huøng vó thô moäng vôùi phong tuïc ñoäc ñaùo, hình aûnh ngöôøi daân TB hoàn nhieân chaân thaät .
Thaønh coâng trong vieäc xaây döïng nhaân vaät , dieãn bieán taâm lyù phöùc taïp .
III / * Qua vieäc khaéc hoïa nhaân vaät Mî , Toâ Hoaøi toá caùo cheá ñ6ï PK mieàn nuùi ,ca ngôïi phaåm chaát cao ñeïp cuûa ngöôøi vuøng cao noùi chung ,cuûa thanh nieân Meøo noùi rieâng .Hoï bieát yeâu caùi ñeïp , caùi leõ phaûi ñeå roài vöôït leân tìm laïi chính mình .
* Söùc soáng cuûa nhaân vaät Mî ñöôïc Toâ Hoaøi khaéc hoïa heát söùc taøi tình , ñoäc ñaùo . Töø moät con ngöôøi döôøng nhö bò maát heát quyeàn laøm ngöôøi , taâm hoàn Mî döôøng nhö khoâng coøn toàn taïi . Theá nhöng , vôùi moät nghò löïc phi thöôøng , moät loøng ham soáng maõnh lieät ,Mî ñaõ tìm thaáy` haïnh phuùc cho baûn thaân , daùm ñaáu tranh vôùi nhöõng thöû thaùch ñeå roài vöôït qua. Nguyeãn Khaûi ñaõ töøng trieát lyù “haïnh phuùc baét nguoàn töø nhöõng hi sinh gian khoå . ÔÛ ñôøi khoâng co ùcon ñöôøng cuøng maø chæ coù nhöõng ranh giôùi . Ñieàu quan troïng laø phaûi coù söùc maïnh ñeå vöôït qua thöû thaùch ñoù”.
-----------------------------------------------------------------------
4) VÔÏ NHAËT – Kim Laân .
I. Giôùi thieäu - Hoaøn caûnh saùng taùc .
- Noäi dung ñeà .
II. Phaân tích vaø chöùng minh :
a/ Hoaøn caûnh tuùng ñoùi , khoán khoå cuûa ngöôøi daân Nguï Cö :
Böùc tranh