Lí thuyết
Bài 16: CƠ NĂNG
I) Cơ năng:
Khi vật có khả năng thực hiện công cơ học, ta nói vật đó có cơ năng.
Vật có khả năng thực hiện công cơ học càng lớn thì cơ năng của vật càng lớn. Cơ năng được đo bằng đơn vị jun (J).
II) Thế năng:
1) Thế năng hấp dẫn:
Thế năng hấp dẫn của một vật là cơ năng của vật phụ thuộc vào vị trí của vật so với mặt đất, hoặc so với một vị trí khác được chọn làm mốc để tính độ cao gọi là thế năng hấp dẫn.
Vật có khối lượng càng lớn và ở càng cao thì thế năng hấp dẫn càng lớn.
Thế năng hấp dẫn được xác định bởi vị trí của vật so với mặt đất. Khi vật nằm trên mặt đất thì thế năng hấp dẫn của vật bằng 0.
Thế năng hấp dẫn của vật phụ thuộc vào mốc tính độ cao và khối lượng của nó.
2) Thế năng đàn hồi:
Cơ năng của vật phụ thuộc vào độ biến dạng của vật gọi là thế năng đàn hồi.
Một vật bị biến dạng tronh quá trình hồi phục có khả năng sinh công. Vật biến dạng có thế năng đàn hồi. Vật càng bị biến dạng, thế năng đàn hồi càng lớn.
II) Động năng:
1) Cơ năng của vật của vật do chuyển động mà có được gọi làđộng năng.
2) Vật có khối lượng càng lớn và chuyển động càng nhanh thì động năng càng lớn.
Nếu vật đứng yên so với mặt đất thì động năng của vật bằng 0.
Động năng của vật phụ thuộc vào khối lượng và vận tốc của vật.
Chú ý: Động năng và thế năng là 2 dạng của cơ năng. Cơ năng của một vật bằng tổng thế năng và động năng của nó.
Bài 17: SỰ CHUYỂN HÓA VÀ BẢO TÒAN CƠ NĂNG
I) Sự chuyển hóa của các dạng cơ năng:
Động năng có thể chuyển hóa thành thế năng, ngược lại thế năng có the chuyển hóa thành động năng.
II) Bảo tòan cơ năng:
Trong quá trình cơ học, động năng và thế năng có thể chuyển hóa lẫn nhau, nhưng cơ năng được bảo tòan.
Bài 19: CÁC CHẤT ĐƯỢC CẤU TẠO NHƯ THẾ NĂNG ?
I) Các chất có được cấu tạo từ các hạt riêng biệt không?
Các chất có được cấu tạo từ các hạt riêng biệt gọi là nguyên tử và phân tử
Nguyên tử là hạt chất nhỏ nhất, còn phân tử là một nhóm các nguyên tử kết hợp lại. Vì nguyên tử và phân tử đều vô cùng nhỏ bé nên các chất nhìn có vẻ như liền một khối.
II) Giữa các nguyên tử, phân tử có khỏang cách.
Các phân tử của các chất khác nhau thì cấu tạo, kích thước, khối lượng cũng khác nhau.
Bài 20: NGUYÊN TỬ, PHÂN TỬ CHUYỂN ĐỘNG HAY ĐỨNG YÊN?
Thí nghiệm Bơ rao:
Nhà bác học Bơ rao (Anh), khi quan sát các hạt phấn hoa trong nước bằng kính hiển vi đã phát hiện thấy chúng chuyển động không ngừng về mọi phía
Các nguyên tử, phân tử chuyển động không ngừng:
Nguyên nhân gây ra chuyển động của các hạt phấn hoa trong thí nghiệm Bơ rao là do các phân tử nước không đứng yên mà chuyển động không ngừng.
Chuyển động phân tử và nhiệt độ
Nhiệt độ càng cao thì các nguyên tử, phân tử chuyển động càng nhanh.
Vì chuyển động của các nguyên tử, phân tử liên quan chặt chẽ với nhiệt độ nên chuyển động này gọi là chuyển động nhiệt.
Hiện tượng các chất tự hòa lẫn vào nhau gọi là hiện tượng khuếch tán.
Bài 21: NHIỆT NĂNG
Nhiệt năng
Tổng động năng của các phân tử cấu tạo nên vật gọi là nhiệt năng của vật.
Nhiệt độ của vật càng cao thì cacù phân tử cấu tạo nên vật chuyển động càng nhanh và nhiệt năng của vật càng lớn.
Cách làm thay đổi nhiệt năng:
Thay đổi nhiệt của vật có 2 cách:
+ Thực hiện công
+ Truyền nhiệt
Nhiệt lựơng là phần nhiệt năng mà vật nhận thêm hay mất đi trong quá trình truyền nhiệt gọi là nhiệt lượng.
Nhiệt lượng kí hiệu là Q, đơn vị là Jun (J)
Bài 22: DẪN NHIỆT
Nhiệt năng có thể truyền từ phần này sang phần khác của một vật, từ phần này sang phần khác bằng hình thức dẫn nhiệt.
Tính dẫn nhiệt của các chất:
Chất rắn dẫn nhiệt tốt nhất. Trong chất rắn kim lọai dẫn nhiệt tốt nhất
Chất lỏng dẫn nhiệt kém (trừ dầu và thủy ngân)
Chất khí dẫn nhiệt kém hơn chất lỏng.
Bài 23: ĐỐI LƯU – BỨC XẠ NHIỆT
Đối lưu là sự truyền nhiệt bằng các dòng chất lỏng hoặc chất khí. Đó là hình thức truyền nhiệt chủ yếu của chất lỏng và chất khí.