NguyÔn ThÞ Dung
¤n luyÖn : Lôc V©n Tiªn vµ Hoµng Lª nhÊt thèng chÝ
Bµi tËp 1: C¸c t¸c gi¶ cña t¸c phÈm “ Hoµng Lª nhÊt thèng chÝ” vèn lµ nh÷ng trÝ thuecs trung qu©n rÊt cã c¶m t×nh víi nhµ Lª, nh­ng l¹i x©y dùng ®­îc h×nh t­îng ng­êi anh hïng ¸o v¶i Quang Trung tuyÖt ®Ñp. V× sao vËy?
Em h·y gi¶i thÝch ®Ó mäi ng­êi cïng hiÓu b»ng mét ®o¹n v¨n ng¾n tõ 7- 10 c©u.trong ®o¹n v¨n cã c©u c¶m th¸n.
Gîi ý:
a. Yªu cÇu vÒ néi dung:
- CÇn lµm râ v× sao c¸c t¸c gi¶ cña t¸c phÈm “ Hoµng Lª nhÊt thèng chÝ” vèn lµ trÝ thøc trung qu©n , rÊt cã c¶m t×nh víi nhµ Lª nh­ng l¹i x©y dùng ®­îc h×nh t­îng rÊt ®Ñp vÒ ng­êi anh hïng Quang Trung.
Cã hÓ nªu c¸c lÝ do sau:
+ ý thøc t«n träng lÞch sö cña c¸c nhµ viÕt sö phong kiÕn Ng« Th× ChÝ, Ng« Th× Du…
+ Trong thêi ®¹i Êy, b¶n th©n h×nh ¶nh ng­êi anh hïng Quang Trung ®· cã mét søc cuèn hót, thuyÕt phôc rÊt lín khiÕn cho ng­êi ta kh«ng thÓ phñ nhËn vµ xuyªn t¹c sù thËt.
+ C¸c nhµ viÕt sö ®· cã c¸i nh×n tiÕn bé v­ît qua nh÷ng ®Þnh kiÕn giai cÊp, ph¶n ¸nh trung thùc vÒ h×nh ¶nh ng­êi anh hïng d©n téc.
b. Yªu cÇu vÒ h×nh thøc:
- Tr×nh bµy thµnh mét v¨n b¶n ng¾n tõ 7-10 c©u
- Cã c©u c¶m th¸n. VD: §¸ng kh©m phôc thay nh÷ng nhµ viÕt sö!
- LËp luËn chÆt chÏ, cã tÝnh thuyÕt phôc .
- Lêi v¨n râ rµng l­u lo¸t.
Bµi tËp 2: C¶m nhËn cña em vÒ vÎ ®Ñp cña h×nh t­îng ng­êi anh hïng ¸o v¶i Quang Trung qua håi thø 14 cña t¸c phÈm “ Hoµng Lª nhÊt thèng chÝ” ( Ng« Gia V¨n Ph¸i)
Gîi ý:
*§Ò bµi yªu cÇu ph¶i vËn dông kiÕn thøc ®· häc vÒ v¨n b¶n ( håi thø 14 tac phÈm “ Hoµng Lª nhÊt thèng chÝ” vµ kiÕn thøc ®· häc vÒ nghÞ luËn v¨n häc ( nghÞ luËn vÒ mét t¸c phÈm tù sù) ®Ó tr×nh bµy nh÷ng suy nghÜ, ®¸nh gi¸ cña m×nh vÒ h×nh t­îng anh hïng d©n téc Quang Trung. Bµi viÕt cÇn béc lé râ t×nh c¶m, th¸i ®é cña ng­êi viÕt vÒ nh©n vËt.
* Néi dung bµi viÕt cÇn lµm næi bËt c¶m nhËn cña ng­êi viÕt vÒ hai ®Æc ®iÓm cña ng­êi anh hïng:
- Lµ mét «ng vua cã trÝ tuÖ s¸ng suèt.
+ Mét con ng­êi m¹nh mÏ, quyÕt ®o¸n tr­íc mäi biÕn cè lín.
+ NhËn ®Þnh t×nh h×nh dÊt n­íc nh¹y bÐn s¸ng suèt.
+Sö dông vµ xÐt ®o¸n bÒ t«i ®óng ng­êi , ®óng viÖc, lµm mäi ng­êi hÐt søc kh©m phôc.
+ Cã tÇm nh×n xa tr«ng réng h¬n ng­êi.
- Lµ mét vÞ t­íng chØ huy ®Çy m­u l­îc, k× tµi:
+ ChØ huy mét ®éi qu©n lín, trong mét chiÕn dÞch thÇn tooccs vÉn ®¶m b¶o bÝ mËt vµ søc chiÕn ®Êu.
+ ChØ huy mét ®éi qu©n lín, trong mét chiÕn dihj thÇn tèc vÉn ®Èm b¶o bÝ mËt vµ søc chiÕn ®Êu.
+ Chän t­íng chØ huy, ho¹ch ®Þnh c¸c mòi tiÕn c«ng chÝnh x¸c, tµi t×nh.
=> H×nh ¶nh Quang Trung hiÖn lªn thËt oai phong, lÉm liÖt, víi tÝnh c¸ch qu¶ c¶m ,m¹nh mÏ, trÝ tuÖ s¸ng suèt, nh¹y bÐn, tµi dông binh nh­ thÇn; lµ ng­êi tæ chøc vµ lµ linh hån cña chiÕn c«ng vÜ ®¹i.
H×nh ¶nh ®­îc x©y dùng ch©n thùc , sinh ®éng, ®­îc kh¾c ho¹ ®Ëm nÐt.
Bµi tËp vÒ nhµ : Em cã suy nghÜ g× vÒ cuéc sèng ¨n ch¬i xa xØ vµ tÖ nhòng nhiÔu nh©n d©n cña bän vua chóa vµ lò quan hÇu cËn trong phñ chóa qua ®o¹n trÝch “ ChuyÖn cò trong phñ chóa TrÞnh”?
Tr×nh bµy suy nghÜ cña em b»ng mét ®o¹n v¨n tõ 8-10 c©u v¨n theo c¸ch tr×nh bµy quy n¹p . Trong ®o¹n v¨n cã dïng mét c©u bÞ ®éng.
Gîi ý:
*Néi dung:
- Ng­êi viÕt ph¶i bµy tá ®­îc th¸i ®é cña m×nh tr­íc thãi ¨n ch¬i xa xØ trong cung vua, phñ chóa.
+ X©y dùng nhiÒu cung ®iÖn, ®×nh ®µi á c¸c n¬i ®Ó tho¶ ý “ thÝch ch¬i ®Ìn ®uèc”, ng¾m c¶nh ®Ñp.
+ Nh÷ng cuéc d¹o ch¬i tèn kÐm diÔn ra liªn miªn, th¸ng ba boona lÇn, huy ®éng nhiÒu ng­êi hÇu h¹; víi nhiÒu trß lè l¨ng, tèn kÐm.
- §Ó phôc vô thãi ¨n ch¬i xa hoa Êy, quan l¹i hÇu cËn trong phñ chóa kh«ng tõ mét thñ ®o¹n nµo.
+ C­íp ®o¹t cña quý trong thiªn h¹ b»ng c¸ch m­în danh nghÜa “ phông thñ”.
+ Võa ¨n c­íp, võa tèng tiÒn mét c¸ch tr¾ng trîn, nÝch ®Çy tói tham.
- B¸o tr­íc sù suy vong tÊt yÕu cña mét thêi ®¹i.
* H×nh thøc:
- Tr×nh bµy ®o¹n v¨n tõ 8- 10 c©u cã c©u chuur ®Ò n»m ë cuèi ®o¹n v¨n ( ®o¹n quy n¹p).
- Trong ®o¹n v¨n cã dïng mét c©u bÞ ®éng( C©u chñ ®éng lµ c©u cã ®èi thÓ cña hµnh ®éng bÞ ®éng. VD: Nh÷ng vËt quý trong thiªn h¹ ®Òu bÞ chóng c­íp ®i mét c¸ch ngang nhiªn).
- DiÔn ®¹t l­u lo¸t, n¹ch l¹c.
Bµi tËp 4: H×nh t­îng ng­êi anh hïng ®· ®­îc ph¶n ¸nh nh­ thÕ nµo qua trÝch ®o¹n “ Håi thø 14 Hoµng Lª nhÊt thèng chÝ” Vµ c¸c trÝch ®o¹n “ TruyÖn Lôc V©n Tiªn”.
Gîi ý:
1. H×nh t­îng ng­êi anh hïng d©n téc NguyÔn HuÖ Quang Trung:
a. Lßng yªu n­íc nång nµn:
Víi tinh thÇn yªu n­íc cao c¶, NguyÔn HuÖ ®· lªn ng«i hoµng ®Ð vµ thu phôc ®­îc nh©n t©m, ph¸t huy ®­îc søc m¹nh cña toµn d©n téc trong chiÕn c«ng ®¹i ph¸ qu©n thanh.
b. Tinh thÇn qu¶ c¶m vµ tµi chÝ h¬n ng­êi:
- Sù s¸ng suèt trong viÖc lªn ng«i, s¸ng suèt trong viÖc nhËn ®Þnh t×nh h×nh : thÓ hiÖn trong lêi hÞch ë nghÖ An tr­íc khi lªn ®­êng ra B¾c.
- S¸ng suèt trong viÖc xÐt ®o¸n, dïng ng­êi.
- ThÓ hiÖn trong cuéc hµnh qu©n thÇn tèc do vua Quang Trung trùc tiÕp chØ huy: nhµ vua ®· th©n chinh cÇm qu©n x«ng pha n¬i chiÕn trËn vµ chØ huy qu©n sÜ mét c¸ch kú tµi, lËp lªn chiÕn c«ng oanh liÖt trong mét thêi gian ng¾n.
c. Nh©n c¸ch cao ®Ñp:
- NguyÔn HuÖ Quang Trung lµ ng­êi trÝ cao t©m s¸ng ®· kÕt tinh ®­îc nh÷ng phÈm chÊt cao ®Ñp cña d©n téc vµ ng­êi anh hïng ¸o v¶i Êy ®· quyÕt t©m dùng n­íc xiÕt bao c«ng tr×nh.
2. H×nh t­îng ng­êi anh hïng víi ls t­ëng ®¹o ®øc co ®Ñp qua h×nh t­îng Lôc v©n Tiªn:
- ë Lôc V©n Tiªn , tr­íc hÕt ®ã lµ lÝ t­ëng theo quan ®iÓm tÝch cùc cña nho gia : VD: Nhí c©u kiÕn ng·i bÊt vi- Lµm ng­êi thÕ Êy còng phi anh hïng.” NghÜa lµ: Con ng­êi thÊy viÖc nghÜa mµ kh«ng lµm th× kh«ng ph¶i lµ anh hïng .
- §ã lµ lÝ t­ëng theo quan niÖm ®¹o lÝ cña nh©n d©n: trõng trÞ c¸i ¸c, cøu gi¸p nh÷ng ng­êi ho¹n n¹n.
=> Tãm l¹i: chóng ta cã thÓ thÊy h×nh t­îng NguyÔn HuÖ Quang Trung vµ h×nh t­îng Lôc V©n tiªn lµ nh÷ng h×nh t­îng ®Ñp vÒ ng­êi anh hïng trong v¨n häc trung ®¹i VN. ë ®ã, kÕt tinh nh÷ng t­ t­ëng , phÈm chÊt tèt ®Ñp cña nh©n d©n ®ång thêi thÓ hiÖn t­ t­ëng quan niÖm tiÕn bé cña c¸c t¸c gi¶.
Bµi tËp vÒ nhµ: ViÕt ®o¹n thuyÕt minh giíi thiÖu nh÷ng nÐt chÝnh vÒ t¸c phÈm “Hoµng Lª nhÊt thèng chÝ” cña Ng« gia v¨n ph¸i.Trong ®o¹n v¨n cã thµnh phÇn phô chó (g¹ch ch©n).