CHUYÊN ĐỀ: TRUYỆN HIỆN ĐẠI
Tuần 20
Ngày soạn: 05/01/2016
Ngày giảng: 11 -> 16/01/2016
Tiết 73: BÀI HỌC ĐƯỜNG ĐỜI ĐẦU TIÊN
(Tô Hoài).

I. Mục tiêu bài học
1. Kiến thức: - Thông qua tiết học, giúp học sinh hiểu:
+ Dế sống độc lập từ bé, sẵn sàng tự lập cuộc đời riêng, nhưng lại có tính kiêu ngạo ,nghênh ngang, tự đắc, dẫn đến một việc làm đáng ân hận suốt đời .đó là bài học đường đời đầu tiên của Dế Mèn.
+ Lời kể từ nhiên, sinh động có óc quan sát tinh tế và trí tưởng tượng phong phú của nhà văn về thế giới loài vật.
- HS nắm được nghệ thuật đặc sắc kết hợp giữa miêu tả và kể chuyện của đoạn trích.
2. Kĩ năng: Rèn kỹ năng đọc và tóm tắt truyện.
- Rèn kỹ năng tìm hiểu chi tiết trong tác phẩm văn xuôi, kỹ năng phân tích nhân vật.
3. Thái độ: - Giáo dục đức tính khiêm tốn, biết học hỏi những người xung quanh, biết ân hận về việc làm sai trái .
4. Định hướng phát triển năng lực: - Năng lực tự học, sáng tạo, hợp tác, ...
II. Chuẩn bị
- Thầy: tìm hiểu một số bài viết về tác phẩm.
- Trò: Soạn bài theo câu hỏi sgk.
III. Phương pháp: Đọc, phân tích, tổng hợp, ...
IV. Tiến trình lên lớp
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra
3. Bài mới
GV giới thiệu: Trong các tác phẩm văn thơ hiện đại có một số lượng lớn các tác phẩm viết cho thiếu nhi, trong đó văn bản "Dế Mèn phiêu lưu ký" của Tô Hoài đã cuốn hút được nhiều bạn đọc nhỏ tuổi. Nội dung và nghệ thuật xây dựng truyện có gì cuốn hút. Hôm nay chúng ta cùng tìm hiểu.

Hoạt động của thầy và trò
Nội dung cần đạt

Hoạt động I
Hoạt động 1
? Qua việc chuẩn bị bài ở nhà và dựa vào phần chú thích sao, em hãy trình bày hiểu biết của mình về tác giả?
-HS Tô Hoài tên thật là Nguyễn Sen, sinh 1920, quê ở ngoại thành Hà Nội.
GV Từ tấm bé ông phải làm lụng vất vả .ở tuổi thành niên ông đã đến với cách mạng qua hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ.
- Bút danh Tô Hoài là kỉ niện gợi nhớ quê hương về dòng sông Tô Lịch và huyện Hoài Đức.
- Văn chương ông đậm đà sắc thái phong tục, ngòi bút của ông miêu tả sinh động thiên nhiên, loài vật. Đến nay ông là nhà văn viết nhiều bậc nhất ở nước ta.
- Những Tác phẩm nổi tiêng như: Đàn chin gáy, Chú bồ nông ở Sa mác ca... Vợ chồng A Phủ
? Qua tìm hiểu, em biết đoạn trích nằm ở phần nào của tác phẩm ?
-HS Văn bản "Bài học đường đời đầu tiên" là tên do người biên soạn đặt, trích từ chương 1 của tác phẩm “Dế Mèn phiêu lưu ký"
Gv cho học sinh đọc thêm trên máy chiếu
Hoạt động3
- Gv: hướng dẫn đọc.
+ Nhân vật Dế Mèn: chú ý nhấn mạnh động từ và tính từ miêu tả DM đọc với giọng tinh nghịch, trịch thượng, kiêu ngạo.
+ Dế choắt: rên, rỉ, yếu ớt.
+ Giọng đối thoại
+ Giọng chị Cốc đáo để, tức giận.
- Gv đọc mẫu 1 đoạn.
- 3 HS đọc phân vai
- Học sinh đọc tiếp đến hết.
Gv tìm hiểu phần chú thích và cho biết nghĩa một số từ sau.
? Em hiểu từ "xốc nổi” là gì?
- Hăng hái nhưng thiếu chín chắn.
? Trịch thượng nghĩa là gì?
- Ra vẻ bề trên, khinh thường người khác.
? Gv trong văn bản có câu thành ngữ "tắt lửa tối đèn". Em hiểu gì về câu thành ngữ này?
- Chỉ lúc khó khăn, hoạn nạn cần đùm bọc, giúp đỡ lẫn nhau .
? Đoạn trích được chia làm mấy phần? Nội dung của từng phần?
+ P1: đứng đầu thiên hạ rồi: hình dáng, tính cách của DM
+ P2: còn lại: Bài học đường đời đầu tiên của DM
? Hãy xác định phương thức biểu đạt chính của từng phần?
- HS P1 miêu tả chân dung, tả tĩnh hình dáng, tả hoạt động và tính cách
- P2 tự sự
? Ngôi kể trong đoạn trích này ở ngôi thứ mấy?
- Ngôi thứ nhất - DM tự tả và kể chuyện về mình.
? Tại sao tác giả lại cho Mèn tự giới thiệu, kể về mình?
- HS Tạo sự thân mật, gần