ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HK 2 – LỚP 6
I. Phần 1: VĂN BẢN
Tên VB
Tác giả
Thể loại
Xuất xứ
PTBĐ
H/C sáng tác
Nội dung
Nghệ thuật

Bài học đường đời đầu tiên
Tô Hoài
Truyện ký
Trích từ chương I của truyện “DMPLK”
TS, MT

DM có vẻ đẹp cường tráng nhưng tính tình còn kiêu căng, xốc nổi. Do bày trò trêu chọc chị Cốc nên đã gây ra cái chết thảm thương cho DC, DM hối hận và rút ra được bài học đường đời cho mình.
Miêu tả loài vật sinh động, cách kể chuyện theo ngôi thứ nhất tự nhiên, hấp dẫn, ngôn ngữ chính xác, giàu tính tạo hình.

Sông nước Cà Mau
Đoàn Giỏi
Truyện dài
Trích từ chương 18 của truyện “ Đất rừng phương nam”
MT

Cảnh sắc phong phú vùng sông nước Cà Mau và cảnh chợ Năm Căn trù phú, độc đáo trên sông.
Miêu tả vừa bao quát vừa nêu được ấn tượng chung, nổi bật , cụ thể, chi tiết, sống động.

Bức tranh của em gái tôi
Tạ Duy Anh
Truyện ngắn
Trích
từ tập
truyện
“ Con
dế ma”
TS, MT, BC

Tài năng họa, tâm hồn trong sáng và nhân hậu của em gái đã giúp cho người anh trai vượt lên được lòng tự ái, đố kị và sự tự ti của bản thân mình.
Miêu tả tinh tế tâm lí nhân vật qua cách kể theo ngôi thứ nhất.

Vượt thác
Võ Quảng
Truyện dài
Trích từ chương 11 của truyện “ Quê nội”
TS, MT

Kể về hành trình ngược dòng sông Thu Bồn, vượt thác của con thuyền do dượng Hương Thư chỉ huy.sông nước và hai bên bờ, sức mạnh và vẻ đẹp của con người trong cuộc vượt thác.
Nghệ thuật tả cảnh, tả người từ trên con thuyền theo hành trình vượt thác rất tự nhiên, sinh động.

Cô Tô
Nguyễn Tuân
Ký

TS, MT
Nhân dịp nhà văn ra thăm đảo Cô Tô.
Vẻ đẹp tươi sáng, phong phú của sắc thiên nhiên vùng đảo Cô Tô và một nét sinh hoạt của người dân trên đảo.
Ngôn ngữ điêu luyện, sự miêu tả tinh tế, chính xác, giàu hình ảnh và cảm xúc.

Cây tre VN
Thép Mới
Ký
Thuyết minh cho bộ phim tài liệu “ Cây tre VN”
MT, BC

Cây tre là người bạn gũi,thân của nhân dân VN trong sống hằng ngày, trong lao động và trong chiến đấu. Cây tre đã thành biểu tượng đất nước và dân tộc VN.
Có nhiều chi tiết, hình ảnh chọn lọc mang ý nghĩa biểu tượng, sử dụng phép nhân hóa, lời văn giàu cảm xúc.

Đêm nay Bác không ngủ
Minh Huệ
Thơ 5 chữ

TS,MT, BC
Trong chiến dịch Biên giới cuối năm 1950.
Bài thơ thể hiện tấm lòng yêu thương sâu sắc, rộng lớn của Bác với bộ đội và nhân dân, đồng thời thể hiện tình cảm yêu kính, cảm phục của người chiến sĩ đối với vị lãnh tụ.
Sử dụng thể thơ 5 chữ, kết hợp nhiều PTBĐ , có nhiều chi tiết giản dị, chân thực và cảm động.

Lượm
Tố Hữu
Thơ 4 chữ

TS, MT, BC
Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp.
- Bài thơ khắc họa hình ảnh chú bé liên lạc Lượm hồn nhiên, vui tươi, hăng hái, dụng cảm.
- Lượm đã hi sinh nhưng h/ảnh còn sống mãi với quê hương, đất nước và trong lòng mỗi người VN.
Thơ 4 chữ, nhiều từ láy có giá trị gợi hình.

* Giữa truyện và ký có gì giống và khác nhau
* Giống: - Chủ yếu dùng phương thức tự sự.
- Có người kể chuyện hay người trần thuật , có thể xuất hiện trực tiếp dưới dạng 1 n/vật hoặc gián tiếp ở ngôi kể thứ 3.
* Khác:
Truyện
Ký

- Phần lớn dựa vào sự tưởng tượng, sáng tạo của tác giả, trên cơ sở quan sát, tìm hiểu đời sống và con người theo sự cảm nhận, đánh giá của tác giả.
- Những gì được kể, tả trong truyện không phải hoàn toàn là đã từng xảy ra như trong cuộc sống.
- Thường có cốt truyện và nhân vật.
- Chỉ có trong ghi chép, tái hiện các hình ảnh, sự việc của đời sống, thiên nhiên và con người theo sự cảm nhận và đánh giá của tác giả.
- Kể và tả về những gì có thực và đã từng xảy ra trong thực tế.
- Thường không có cốt truyện, có khi không có cả nhân vật.