Cảm nhận thơ và truyện ( tham khảo)
1. Cảm nhận bài thơ “Tự tình II”- Hồ Xuân Hương.
Trong hệ thống những bài thơ mang chứa tâm sự của HỒ XUÂN HƯƠNG, "Tự Tình" là một trong những bài thơ hay nhất. Bài thơ thể hiện nỗi buồn, nỗi cô đơn thầm thía của người yêu đời, tràn đầy sức sống nhưng gặp những cảnh ngộ éo le, một con người luôn khao khát tình yêu nhưng gặp toàn dang dở bất hạnh. Đó là sự bất hạnh của một ước mơ không thành.
Mở đầu bài thơ “Tự tình”, tác giả gợi ra một khoảng thời gian đêm khuya vẳng tiếng trống canh dồn:
Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn
Trơ cái hồng nhan với nước non

Đây là một thứ không gian, thời gian nghệ thuật được vận dụng làm cho sự thổ lộ tâm trạng tác giả:"Đêm khuya văng vẳng trống canh dồn". "Văng vẳng" chính là từ tượng thanh nhưng ở đây nó biểu thị tâm trạng, không khí, cái không khí buồn vắng lặng của một người thao thức giữa đêm khuya thanh vắng. Câu thứ hai nhức nhối một tâm sự .Hay nhất của câu thơ thứ hai là từ "trơ". Trơ là trơ trọi, cô đơn, lẻ loi. Nhà thơ cảm nhận nỗi buồn hồng nhan. Một nỗi buồn cá thể càng kinh khủng hơn khi cọ xát với toàn xã hội, toàn cuộc đời: "nước non". Một nỗi buồn đè nặng lên tâm sự bà, lên số phận của người phụ nữ.
Đến hai câu thực, không chịu đựng nổi sự cô đơn, Nhà thơ cố giải sầu nhưng vẫn là sự bế tắc:
Chén rượu hương đưa say lại tỉnh
Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn
" Chén rượu hương đưa" là một phương tiện giải sầu. Đó không phải là phương tiện duy nhất mà hầu như là cuối cùng cho một đè nén quá mức. Thế nhưng, bi kịch vẫn cứ là bi kịch. “Uống rượu tiêu sầu, sầu vẫn sầu
Trong quan điểm thẩm mỹ xưa, vầng trăng tượng trưng cho cuộc đời, tuổi tác của người phụ nữ. Câu "Vầng trăng bóng xế khuyết chưa tròn" vừa là hình ảnh đẹp, có thực nhưng đượm buồn. Cái buồn của một "vầng trăng khuyết" cũng là nỗi buồn của thân phận mà hạnh phúc không trọn vẹn.
Sang câu 5,6 tứ thơ như đột ngột chuyển biến. sự cụ thể trong miêu tả khiến việc tả cảnh trở nên thuần khuyết. Một cảnh thực hoàn toàn:
"Xiên ngang mặt đất rêu từng đám,
Đâm toạc chân mây đá mấy hòn
Nghệ thuật đảo ngữ và đối tạo nên sự sinh động và sự bứt phá của thiên nhiên. Phải chăng, đó cũng là sức sống của người phụ nữ Hồ Xuân Hương. Cảnh này chỉ có thể là cảnh của "bà chúa thơ Nôm" chứ không phải của ai khác. Rõ ràng, dẫu đang rất buồn, rất cô đơn nhưng điều đó vẫn không làm giảm sự khao khát vươn lên của Hồ Xuân Hương. Bản lĩnh, sức sống mãnh liệt, sự khát khao với cuộc đời khiến bà vẫn nhìn cảnh vật với con mắt yêu đời, tha thiết, chứa chan sức sống. Đó là lý giải về những phản kháng, đối nghịch trong bản chất của bà, tạo nên những vần thơ sắc sảo, góc cạnh. Bản lĩnh, đó lả phương tiên kỳ diệu nâng đỡ tâm hồn bà.
Đến hai câu kết, tác giả trở về thực tại. Đó là nỗi buồn, chán, tủi cho thân phận bạc bẽo của đời mình:

Ngán nỗi xuân đi, xuân lại lại,
Mảnh tình san sẻ tí con con
Yêu đời là thế, sức sống mãnh liệt là thế, mà cuộc đời riêng thì vẫn:"xuân đi xuân lại lại.", điệp từ chỉ cái vòng luẩn quẩn đáng ghét, vô vị của ngày tháng, cuộc đời. Điều này khiến bà không tránh khỏi một tiếng thở dài chua xót. Càng chua xót hơn khi giữa cái tuần hoàn thời gian ấy là một "mảnh tình" đang bị chia đi, sẻ lại.... như một vết thương, nhức nhối.
Người ta nói rằng thơ là tâm trạng, là một bức thông điệp thẩm mĩ. Đọc "tự tình", ta thấu hiểu tâm sự ẩn chứa bi kịch của Hồ Xuân Hương. Là một nhân cách luôn khát khao hạnh phúc, là một tâm hồn tràn đầy sức sống, yêu đời lại bắt gặp toàn những dang dở, bất hạnh, điều đó tạo nên thơ bà có khi là một tiếng thở dài. Một tiếng thở đáng quý của một người có hoài bão nhưng không thể thực hiện được. Nguyên nhân là ở phía xã hội phong kiến, một xã hội mà hạnh phúc riêng của người phụ nữ luôn bị xã hội vùi dập.

"Tự tình" là một bà thơ đòi quyên hạnh phúc, một lời phản kháng độc đáo lại chứa chan tiếng nói bênh