Đề tài: Hình tượng nhân vật lịch sử Napoleong trong tiểu thuyết “Chiến tranh và hòa bình” của Leptonxtoi
BÀI LÀM
“Chiến tranh và hòa bình” là sự hội tụ tinh hoa và tài năng của Leptonxtoi, tác phẩm được đánh giá là Odyssey của thế kỷ XIX, một thiên anh hùng ca bất diệt của nhân dân Nga và của toàn nhân loại. “Chiến tranh và hòa bình” bao gồm hơn 600 nhân vật – là một thế giới nhân vật rộng lớn, sinh động như cuộc sống thực. Trong tác phẩm nổi trội hơn hẳn là hai hình tượng nhân vật lịch sử : Kutudop và Napoleong. Nói về Napoleong, đó là nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn trong lịch sử, tư tưởng sùng bái Napoleong đã ăn sâu vào tiềm thức của cả một thế hệ, họ coi Napoleong như một vị thần chiến tranh, một vị tướng huyền thoại và là khuôn mẫu để tất cả noi theo. Tuy nhiên trong tác phẩm của Leptonxtoi, Napoleong lại hiện ra với một diện mạo hoàn toàn khác, là một kẻ giả dối, tàn nhẫn, háo danh, khoa trương. Leptonxtoixây dựng hình tượng nhân vật Napoleong trên lập trường nhân dân, ngòi bút của ông luôn được soi sáng dưới ánh sáng tinh thần đạo đức nhân dân. Vì thế trong “Chiến tranh và hòa bình” Napoleong không còn là một anh hùng đáng để người đời đáng khâm phục ngợi ca, đáng khâm phục mà mang vẻ trần tục như những người bình thường.
Có thể thấy Napoleong được bóc từng lớp từ ngoài vào trong thông qua bốn cảnh: khi giao tiếp với binh lính – Napoleong là một kể ích kỉ và tàn nhẫn; khi giao tiếp với viên sứ thần người Nga – Napoleong hiện ra là một người lùn, có phong cách đế vương nhưng cũng rất tầm thường; khi giao tiếp với tên đầy tớ Nga – Napoleong là một kẻ háo danh; khi giao tiếp với viên quan triều đình – Napoleong là một kẻ giả dối khoa trương.
Cảnh 1: Napoleong với binh lính
Trong cuộc đối thoại với đoàn tù binh sau trận Auxteclit Napoleong nhìn những người lính nằm ngổn ngang trên chiến trường “khi ngắm nhìn một người pháo thủ Nga tử trận nằm sấp, mặt úp xuống đất, gáy đã đen sạm lại, một cánh tay cứng đơ dang rộng ra một bên” ông ta lạnh lùng phán rằng: “lính của họ khỏe đẹp đấy” [ tr595, t1] hay khi nhìn thấy Anđray đang “nằm ngửa mặt lên, chiếc cán cờ vứt bên cạnh”, Napoleong đã khen “một cái chết rất đẹp” mà không chút mảy may thương xót. Vị tướng oai hùng này không bao giờ bận tâm đến nỗi đau người khác, không áy náy lương tâm khi tàn nhẫn với họ. Bởi lẽ trong quan niệm của Napoleong là một vị tướng, một vị hoàn đế, một kẻ mạnh thì phải biết lạnh lùng, không được run rẩy khi làm điều ác, không được mềm lòng trước cái chết. Tư tưởng này đã được chứng minh trong tác phẩm ‘Tội ác và hình phạt” của Đôtxtôiépxki qua nhân vật Raxconhicov.
Khi thăm binh lính bị thương trên chiến trường, đặc biệt là những tù nhân gương mặt Napoleong hiện ra một vẻ “tươi rói lên vì tự mãn và sung sướng”. Nhìn một người lính thiếu niên napoleong liền cất lên một giọng coi thường “Còn trẻ thế mà đã đến đọ sức với chúng ta” [ tr598, t1].
Hay khi nhìn những người lính Ba Lan lao xuống dòng sông chảy xiết và buốt lạnh để thể hiện sự tôn sùng với Napoleong thì họ cũng chỉ nhận được cái nhìn thờ ơ vô cảm từ người mà họ tôn sùng. Ông ta không chút cảm thương với những binh lính đó: “Con người mặc áo khoác xám đứng dậy, gọi Bertye lại và bắt đầu đi đi lại lại trên bờ sông Bertye, rồi vừa đi vừa ra mệnh lệnh và thỉnh thoảng lại nhìn về phía đoàn kị binh U-lan đang chết đuối, có vẻ không bằng lòng vì họ làm cho sự chú ý của ông bị xao lãng” [ tr350, t2]. Những cái chết đã trở nên quen mắt với Napoleong, nên cho dù bao nhiêu người bị dòng nước xiết cuốn trôi, hay bao nhiêu người lên được bờ tung hô hoàng đế của mình cũng chỉ làm Napoleong thêm bực mình và rồi ông ta bỏ đi trước sự tôn sùng ngốc nghếc của đoàn kỵ binh.
Một trong những sư thật về Napoleong là ích kỉ và tàn nhẫn lần đẩu tiên được phô bày dưới ngòi bút của Leptonxtoi. Sự tàn nhẫn ấy thật khiến cho ai ai cũng phải kinh sợ.
Cảnh 2: Napoleong với viên sứ thần người Nga
Trong con mắt của viên sứ thần Napoleong hiện ra trong hình dạng “Ông mặc quân phục màu xanh, áo ngoài để lộ khoảng gi-lê trắng phủ lên trên cái bụng tròn; một chiếc quần dạ trắng bó sát lấy hai bắp vế béo nục nịch trên đôi chân ngắn đi ủng ngựa ống cao quá gối. Có thể thấy rõ rằng món tóc ngắn ông ta vừa được chải chuốt xong,