¤n tËp Lµm v¨n 7
(k× i)
V¨n b¶n
1, Liªn kÕt trong v¨n b¶n
A, Liªn kÕt trong v¨n b¶n: lµ thùc hiÖn nh÷ng mèi quan hÖ ý nghÜa gi÷a c©u víi c©u, c©u víi ®o¹n v¨n, ®o¹n v¨n víi ®o¹n v¨n vµ víi toµn v¨n b¶n.
B, Ph­¬ng tiÖn liªn kÕt: lµ nh÷ng tõ, tæ hîp tõ dïng ®Ó liªn kÕt c©u. C¸c tõ, tæ hîp tõ nµy kh«ng nh»m diÔn ®¹t néi dung do c©u ®¶m nhiÖm mµ chØ nh»m môc ®Ých g¾n kÕt, nèi c©u víi c©u, c©u víi ®o¹n v¨n vµ víi v¨n b¶n.
( Mét v¨n b¶n cã tÝnh liªn kÕt tr­íc hÕt néi dung cña c¸c c©u ph¶i g¾n bã chÆt chÏ víi nhau, c¸c c©u trong v¨n b¶n ph¶i sö dông c¸c ph­¬ng tiÖn ng«n ng÷ liªn kÕt mét c¸ch thÝch hîp.

2, Bè côc v¨n b¶n
A, Bè côc: lµ sù s¾p ®Æt néi dung c¸c phÇn trong v¨n b¶n theo mét tr×nh tù hîp lý. Bè cô gióp c¸c ý tr×nh bµy ë c¸c môc, phÇn râ rµng h¬n, gióp ng­êi ®äc dÔ tiÕp nhËn.
B, C¸c phÇn cña bè côc: Gåm cã 03 phÇn: Më – Th©n – KÕt
+ Më bµi: Nªu ®èi t­îng ®ùoc nãi ®Õn vµ ®Þnh h­íng nhiÖm vô triÓn khai ®Ò tµi.
+ Th©n bµi: Tr×nh bµy, gi¶i thÝch , biÖn luËn… néi dung cña ®Ò tµi theo ®Þnh h­íng ®· nªu ë phÇn më bµi.
+ KÕt bµi: Nªu nhËn xÐt chung, ®¸nh gi¸ vÒ ®Ò tµi. §ång thêi gîi më nh÷ng h­íng xem xÐt kh¸c ë ng­êi ®äc.

3, M¹ch l¹c trong v¨n b¶n
M¹ch l¹c trong v¨n b¶n: lµ sù tiÕp nèi cña c¸c c©u, c¸c ý theo mét tr×nh tù hîp lÝ. C¸c c©u, c¸c ý ®ã ph¶i thèng nhÊt xoay quanh mét ý tø chung.

4, Qu¸ tr×nh t¹o lËp v¨n b¶n
A, T¹o lËp v¨n b¶n: lµ nh»m môc ®Ých trao ®æi th«ng tin vÒ mét vÊn ®Ò nµo ®ã.
B, §Ó t¹o lËp v¨n b¶n, tr­íc hÕt cÇn ph¶i x¸c ®Þnh râ bèn vÊn ®Ò: ViÕt cho ai ? viÕt ®Ó lµm g× ?viÕt c¸i g× ?viÕt nh­ thÕ nµo ?
C, Sau khi ®· x¸c ®Þnh ®­îc bèn vÊn ®Ò ®ã, cÇn ph¶i t×m ý vµ s¾p xÕp ý ®Ó cã mét bè côc rµnh m¹ch, hîp lÝ, thÓ hiÖn ®óng ®Þnh h­íng trªn.
D, Cuèi cïng lµ ng­êi viÕt thùc hiÖn viÕt v¨n b¶n cô thÓ (lÊp ®Çy v¨n b¶n).
Trong qua tr×nh viÕt cÇn ®¹t nh÷ng yªu cÇu sau: §óng chÝnh t¶; ®óng ng÷ ph¸p; dïng tõ chÝnh x¸c; s¸t víi bè côc; cã tÝnh liªn kÕt, m¹ch l¹c.





V¨n biÓu c¶m

5, Nhu cÇu biÓu c¶m vµ v¨n biÓu c¶m
A, V¨n biÓu c¶m: lµ v¨n b¶n ®­îc viÕt ra khi ng­êi viÕt cã t×nh c¶m dån nÐn, chÊt ch­a kh«ng nãi ra ®­îc cÇn cã nhu cÇu ®uîc béc b¹ch thæ lé nh»m khªu gîi ë ng­êi ®äc sù ®ång c¶m.
B, §Æc ®iÓm cña v¨n biÓu c¶m:
+ Mçi bµi v¨n biÓu c¶m tËp trung biÓu ®¹t mét t×nh c¶m chñ yÕu.
+ §Ó biÓu ®¹t t×nh c¶m, ng­êi viÕt cã thÓ chän mét h×nh ¶nh cã ý nghÜa Èn dô , t­îng tr­ng ®Ó göi g¾m t×nh c¶m t­ t­ëng, hoÆc còng cã thÓ biÓu ®¹t b»ng c¸ch thæ lé trùc tiÕp.
+ Bµi v¨n biÎu c¶m còng cã bè côc 3 phÇn nh­ mäi bµi v¨n kh¸c. T×nh c¶m trong bµi ph¶i trong s¸ng, râ rµng, ch©n thùc.
6, C¸ch lËp ý cña bµi v¨n biÓu c¶m
A, Nh÷ng c¸ch lËp ý th­êng gÆp cña v¨n biÓu c¶m
+ Liªn hÖ hiÖn t¹i víi t­¬ng lai
+ Håi t­ëng qu¸ khø vµ suy nghÜ vÒ hiÖn t¹i
+ T­ëng tuîng t×nh huèng, høa hÑn, mong ­íc.
+ Quan s¸t, suy ngÉm.

7, C¸c yªu tè tù sù, miªu t¶ trong v¨n biÓu c¶m
+ Muãn ph¸t biÓu, suy nghÜ, c¶m xóc ®èi víi ®êi sèng xung quanh, h·y dïng ph­¬ng thøc tù sù vµ miªu t¶ ®Ó gîi ra ®èi t­îng biÓu c¶m vµ göi g¾m c¶m xóc.
+ Tù sù vµ miªu t¶ ë ®©y nh»m khªu gîi c¶m xóc, do c¶m xóc chi phèi chø kh«ng nh»m môc ®Ých kÓ chuyÖn, miªu t¶ ®Çy ®ñ sù viÖc, phong c¶nh.
8, C¸ch lµm bµi v¨n biÓu c¶m vÒ t¸c phÈm v¨n häc.
A, Ph¸t biÓu c¶m nghÜ vÒ mét t¸c phÈm v¨n häc (bµi v¨n, bµi th¬) lµ tr×nh bµy nh÷ng c¶m xóc, t­ëng t­îng, liªn t­ëng, suy ngÉm cña m×nh vÒ néi dung vµ h×nh thøc cña t¸c phÈm ®ã.
B, Bµi c¶m nghÜ vÒ t¸c phÈm v¨n häc còng ph¶i cã ba phÇn:
+ Më bµi: Giíi thiÖu t¸c phÈm vµ hoµn c¶nh tiÕp xóc víi t¸c phÈm.
+ Th©n bµi: Nh÷ng c¶m xóc suy nghÜ do t¸c phÈm gîi nªn.
+ KÕt bµi: Ên t­îng chung vÒ t¸c phÈm.


(HÕt k× I)




Lµm v¨n 7
(K× II)
V¨n nghÞ luËn

1, ThÕ nµo lµ v¨n nghÞ luËn.
A, V¨n nghÞ luËn: lµ v¨n ®­îc viÕt ra nh»m x¸c lËp chong­êi ®äc, ng­êi nghe mét t­ t­ëng, quan ®iÓm nµo ®ã. Muèn thÕ, v¨n nghÞ luËn ph¶i cã luËn ®iÓm râ rµng, cã lÝ lÏ dÉn chøng thuyÕt phôc.
B, §Æc ®iÓm cña v¨n nghÞ luËn.
+ LuËn ®iÓm: lµ ý kiÕn thÓ hiÖn t­ t­ëng, quan ®iÓm trong bµi viÕt v¨n nghÞ luËn. Th«ng th­êng mét bµi v¨n cã thÓ cã tõ 3 ®Õn 5 luËn ®iÓm.
+ LuËn cø: lµ c¸c tµi liÖu dïng lµm c¬ së thuyÕt minh cho luËn ®iÓm. Nã bao gåm c¸c lÝ lÏ ( c¸c nguyªn lÝ, ch©n lÝ, ý kiÕn ®· ®­îc c«ng nhËn) vµ dÉn chøng thùc tÕ (cña ®êi sèng vµ v¨n häc).
+ LËp luËn: lµ c¸ch thøc lùa chän, s¾p xÕp luËn ®iÓm, luËn cø sao cho lËp luËn ®­îc thuyÕt phôc. Cã thÓ kÓ ra ba ph­¬ng ph¸p lËp luËn th­êng gÆp trong v¨n b¶n nghÞ luËn.
+ PhÐp lo¹i suy: Dùa vµo sù so s¸nh hai ®èi t­îng, chóng ta cã thÓ t×m ra nh÷ng thuéc tÝnh gièng nhau nµo ®ã, tõ ®ã cã thÓ suy ra chóng cã cïng mét thuéc tÝnh gièng nhau kh¸c.
VD: + Gµ lµ gia cÇm, cã l«ng vò, ®Î trøng…
+ Ngan lµ gia cÇm, cã l«ng vò, ®Î trøng, cã thÓ bay ng¾n trªn mÆt ®Êt…
=> Gµ còng cã thÓ bay ng¨n trªn mÆt ®Êt.
+ PhÐp ph¶n ®Ò: Lµ ph­¬ng ph¸p xuÊt ph¸t tõ mét kÕt luËn cã s½n (sai hoÆc ®óng) ®Ó suy ra mét kÕt luËn kh¸c (sai hoÆc ®óng). KÕt luËn chung cã thÓ ®óng, còng cã thÓ sai.
VD: TiÒn ®Ò 1: C©y nµo còng ra hoa ®Ó kÕt tr¸i. KÕt luËn: kÓ c¶ hoa ®µo trong ngµy tÕt (sai).
+ Nguþ biÖn: Lµ ph­¬ng ph¸p xuÊt ph¸t tõ mét thùc tÕ hiÓn nhiªn nµo ®ã ®Ó suy ra nh÷ng kÕt luËn chñ quan nh»m b¸c bá ý kiÕn cña ®èi ph­¬ng. KÕt luËn chung cã thÓ ®óng khi chØ dõng l¹i ë bÒ mÆt hiÖn t­îng, sai khi xem xÐt mét c¸ch toµn diÖn vµ b¶n chÊt.
VD 1: TiÒn ®Ò: Mét h¹t c¸t ch­a ph¶i lµ sa m¹c, nhiÒu h¹t c¸t ch­a ph¶i lµ sa m¹c, v« cïng nhiÒu h¹t c¸t còng ch­a ph¶i lµ sa m¹c. KÕt luËn: Trªn hµnh tinh nµy kh«ng hÒ cã sa m¹c.

2, §Ò v¨n nghÞ luËn vµ viÖc lËp ý cho bµi v¨n nghÞ luËn.
A, T×m hiÓu ®Ò v¨n nghÞ luËn.
+ §Ò v¨n nghÞ luËn bao giê còng nªu ra mét vÊn ®Ò ®Ó bµn b¹c vµ ®ßi hái ng­êi viÕt bµy tá ý kiÕn cña m×nh ®èi víi vÊn ®Ò ®ã.
+ Yªu cÇu cña viÖc t×m hiÓu ®Ò lµ x¸c ®Þnh ®óng vÊn ®Ò, ph¹m vi, tÝnh chÊt cña bµi nghÞ luËn ®Ó lµm bµi kh«ng sai lÖch.
B, LËp ý cho bµi v¨n nghÞ luËn: lµ lËp luËn ®iÓm, t×m luËn cø vµ c¸ch lËp luËn cho bµi v¨n.
3, Bè côc trong bµi v¨n nghÞ luËn.
Bè côc bµi v¨n nghÞ luËn gåm 03 phÇn.
- Më bµi: Nªu vÊn ®Ò cã ý nghÜa ®èi víi ®êi sèng x· héi.
- Th©n bµi: Tr×nh bµy néi dung chñ yÕu cña bµi (cã thÓ cè nhiÒu ®o¹n nhá, mçi ®o¹n cã mét luËn ®iÓm)
- KÕt bµi: Nªu kÕt luËn nh»m kh¼ng ®Þnh t­ t­ëng, th¸i ®é, quan ®iÓm cña bµi.

4, PhÐp lËp luËn chøng minh
+ Trong ®êi sèng, ng­êi ta dïng sù thËt (chøng cø x¸c thùc) ®Ó chøng tá mét ®iÒu g× ®ã ®¸ng tin.
+ Trong v¨n nghÞ luËn, chøng minh lµ mét phÐp lËp luËn dïng nh÷ng lÝ lÏ b»ng chøng ch©n thùc ®· ®­îc thõa nhËn ®Ó chøng tá luËn ®iÓm míi (cÇn ®­îc chøng minh) lµ ®¸ng tin cËy.
+ C¸c lÝ lÏ, b»ng chøng dïng trong phÐp lËp luËn chøng minh ph¶i ®­îc lùa chän, thÈm tra, ph©n tÝch th× míi cãa søc thuyÕt phôc.
5, C¸ch lµm bµi v¨n lËp luËn chøng minh
Bè côc gåm 03 phÇn.
- Më bµi: Nªu luËn ®iÓm cÇn chøng minh.
- Th©n bµi: Nªu lÝ lÏ vµ dÉn chøng ®Ó chøng tá luËn ®iÓm lµ ®óng.
- KÕt bµi: Nªu ý nghÜ cña luËn ®iÓm ®· ®­îc chøng minh. Chó ý lêi v¨n phÇn kÕt bµi nªn h« øng víi phÇn Më bµi.

6, PhÐp lËp luËn gi¶i thÝch.
+ Trong ®êi sèng, gi¶i thÝch lµ lµm hiÓu râ nh÷ng ®iÒu ch­a biÕt trong mäi lÜnh vùc.
+ Gi¶i thÝch trong v¨n nghÞ luËn lµ lµm cho ng­êi ®äc hiÓu râ c¸c t­ t­ëng ®¹o lÝ, phÈm chÊt quan hÖ…cÇn ®­îc gi¶i thÝch nh»m n©ng cao nhËn thøc, trÝ tuÖ, båi d­ìng t­ t­ëng t×nh c¶m cho con ng­êi.
+ Ng­êi ta th­êng gi¶i thÝch b»ng c¸c c¸ch: nªu ®Þnh nghÜa, kÓ ra c¸c biÓu hiÖn, so s¸nh, ®èi chiÐu víi c¸c hiÖn t­îng kh¸c, chØ ra c¸c mÆt lîi h¹i, nguyªn nh©n hËu qu¶, c¸ch ®Ò phßng hoÆc noi theo…cña hiÖn t­îng hoÆc vÊn ®Ò ®­îc gi¶i thÝch.
7, C¸ch lµm bµi v¨n lËp luËn gi¶i thÝch.
Bè côc gåm 03 phÇn.
- Më bµi: Giíi thiÖu ®iÒu cÇn gi¶i thÝch vµ gîi ra ph­¬ng h­íng gi¶i thÝch.
- Th©n bµi: LÇn l­ît tr×nh bµy c¸c néi dung gi¶i thÝch. CÇn sö dông c¸c c¸ch lËp luËn phï hîp.
- KÕt bµi: Nªu ý nghÜa cña ®iÒu ®­îc gi¶i thÝch ®èi víi mäi ng­êi.