chuyên đề 2: ôn tập về truyện
I. Củng cố lại một số kiến thức.
1. Lập bảng thống kê tác phẩm truyện trong chương trình ngữ văn 11:
- Hai đứa trẻ- TLam.
- Chữ người tử tù - Nguyễn Tuân.
- Chí Phèo - NCao.
- Hạnh phúc của một tang gia - trích Số đỏ- VTP.
- Vi hành - NAQ.
- Tinh thần thể dục - Nguyễn Công Hoan.
- Cha con nghĩa nặng - Hồ Biểu Chánh.
2. Một số kiến thức cần ghi nhớ.
a) Hai đứa trẻ.
* Cảnh phố huyện nghèo:
- Kg ngập tràn bóng tối tĩnh lặng, chỉ le lói một vài tia sáng nhỏ nhoi, một vài âm thanh bé nhỏ-> sự tối tăm lặng lẽ càng tăng.
- Cảnh sống của con người nghèo khổ và tẻ nhạt:
+ Số lượng người ít ỏi.
+Mọi người ít hoạt động, ít trò chuyện.
-> C/s tăm tối, hắt hiu, không a/s, không hứa hẹn.
* H/ả chuyến tàu đêm:
- Là h/ả rực rỡ nhất, nhộn nhịp sôi động nhất của phố huyện. Nó chỉ đến trong giây lát, xua đi bớt cái hắt hiu của phố huyện nghèo, đóng lại một ngày buồn bã, báo hiệu sự kết thúc của ngày.
- Với người dân nơi đây, con tàu là cả một thế giới khác lạ, giàu có, vui vẻ-> khát vọng của họ; con tàu là niềm an ủi duy nhất cho c/s hắt hiu của họ thắp lên trong lòng họ một niềm tin dù mong manh để có thể vượt qua những ngày dài tăm tối.
- Với An và Liên con tàu là quá khứ, kí ức tuổi thơ ngọt ngào, con tàu là niềm hi vọng cho một tương lai tươi sáng.
( So sánh h/ả chuyến tàu đêm với h/ả chuyến tàu đưa n/v Thứ về quê trong Sống mòn của NCao->Gtrị nhân đạo của tác phẩm, tình yêu thương con người của TLam.
* Nét đặc sắc nghệ thuật của tác phẩm:
- Ngôn ngữ giàu h/ả, giàu tính biểu cảm, giọng văn trữ tình, ấm áp, giàu chất thơ.
- Lối viết nhẹ nhàng, tinh tế, khám phá sâu sắc những chuyển biến tinh vi trong thế giới tâm hồn nhân vật.
b) Chữ người tử tù- Nguyễn Tuân.
* Hình tượng nhân vật Huấn Cao.
- Nguyên mẫu : Cao Bá Quát.
- HC là một hình tượng đẹp, là một con người có tâm hồn, cốt cách cao đẹp:
+ Tài năng:- bẻ khoá vượt ngục - võ nghệ, tính cách ngang tàng, khí phách.
- chữ viết đẹp - tài hoa đầy chất nghệ sĩ.
-> Sự kết hợp : tài hoa nghệ sĩ + người quân tử đội trời đạp đất.
+ Tâm :- xả thân vì nghĩa.
- cảm thông với người khác.
- biết trân trọng t/cảm cao đẹp, t/y cái đẹp.
+ Khí phách hiên ngang:- đối diện với cái chết không hề e sợ.
- bất chấp quyền lực, sức mạnh bạo tàn.
- thẳng thắn quyết liệt chống lại cái ác, cái xấu.
- HC là hình tượng nghệ thuật tiêu biểu cho quan niệm nghệ thuật của Nguyễn Tuân: đi tìm, tôn vinh con người tài hoa trong xã hội.
* Cảnh cho chữ: Bức kì hoạ độc đáo bằng ngôn ngữ nghệ thuật.
- Sự đối