Ốm vì cảm xúc

TP - Lắm mâu thuẫn và hay hung hãn dễ mắc bệnh tim; nhẫn nhục thái quá – dễ ngã bệnh ung thư; người tâm trạng hoảng loạn – mắc bệnh tự miễn dịch.
Thậm chí người ăn uống hợp lý, thực hành lối sống hoạt động tích cực và né tránh các chất kích thích cũng không thể khoẻ mạnh – nếu thường xuyên tiếp xúc với người hung hãn. Lòng hận thù là đặc điểm không chỉ mang thiên hướng dễ ngã các bệnh tim-mạch mạnh, mà cả bệnh egzema và đau dạ dày – các nhà khoa học Mỹ chuyên về lĩnh vực tâm lý học miễn dịch, tức khoa học nghiên cứu mối liên quan giữa các nhân tố tâm lý học, xã hội và hoạt động của hệ đề kháng và thần kinh khẳng định.



 Tiến bộ y học làm cho ngày nay nguyên nhân chính dẫn đến tử vong không còn là những bệnh do vi trùng hoặc virus gây ra, mà nhồi máu cơ tim, tai biến não và các bệnh ung thư, tức những chứng bệnh mà trạng thái tâm lý đóng vai trò đặc biệt lớn trong quá trình xuất hiện, tiến triển và chữa trị. Ngay từ thời xưa, Hipocrates (460-370 trước công nguyên) – ông tổ y học phương Tây đã nghiên cứu mối liên quan giữa phần hồn (tâm lý) và thể xác (cơ thể). Những nghiên cứu hiện đại về mối quan hệ giữa hành vi ứng xử của con người và trạng thái sức khỏe đã cho phép khẳng định, cá tính dạng H với tính đặc thù có thiên hướng ganh đua, hiếu chiến và thiếu kiên nhẫn. Người ta đã chứng minh rằng, cá tính dạng H là một trong những nhân tố quan trọng xuất hiện nguy cơ mắc các bệnh tim.
Những nghiên cứu rất cụ thể cho phép xác định, nhân tố quan trọng tạo điều kiện thuận lợi cho các bệnh hệ tim-mạch là lòng thù địch (cá tính dạng H, từ Hostility tiếng Anh) – cách tiếp cận nhẫn tâm với con người và thế giới, những phản ứng thù địch với đồng loại, quan niệm tiêu cực về người khác và kỳ vọng vào những sự kiện tồi tệ. Có thể không khó nhận ra những người có thái độ thù địch trong cuộc sống thường nhật: họ là những người dễ cãi vã trong khi phải xếp hàng và sẵn sàng lao xe vào người khác – một khi cho rằng, bản thân bị lấn đường. Hành vi ứng xử như thế dẫn đến hậu quả nghiêm trọng hơn nhiều so với trạng thái căng thẳng tinh thần hoặc không khí không thân thiện. Theo kết quả nghiên cứu của nhà khoa học Mỹ, GS Paul Williams (khoa Tâm lý học, Đại học Utah), những người ứng xử như thế bị nguy cơ phát bệnh mạch vành cao hơn 50-75% so với đồng loại đối chứng. Tiếc rằng thái độ cực đoan thứ hai – nhẫn nhục thái quá cũng không phải phương thức thích hợp cho sức khỏe. Sự nhẫn nhục thái quá, tức nỗ lực “nuốt” hận vào trong, để tránh làm phiền lòng người khác – theo kết quả nghiên cứu của GS Lydia Temoshoh (Đại học Y Maryland ở Baltimore) – là nhân tố quan trọng gây ung thư. Những người sợ cãi vã và phiền toái có cá tính tự ức chế. Họ né tránh những ý nghĩ và tình huống có thể dẫn đến mâu thuẫn và những trải nghiệm tồi tệ. Tuy nhiên điều đó không thể làm cho những uất ức xảy ra trong cuộc sống thường nhật bị dồn nén có thể tự biến mất. Ở đối tượng nãy thường quan sát được tình trạng áp huyết dao động bất thường (nhất là khi bị áp lực stress). Cũng theo công trình nghiên cứu của GS Lydia Temoshoh, những người nhẫn nhục thái quá dễ bị hội chứng rối loạn họat động của nhóm tế bào chính hệ đề kháng – natural killers.
Tính khí nóng nảy cũng làm hại sức khỏe
Nóng nảy không chỉ dẫn đến sự xuất hiện bệnh lý, mà còn tác động đến tiến triển của bệnh. Như những nghiên cứu của GS Jeannette R. Ickovics (Đại học Yale) cho thấy, thậm chí HIV cũng phát triển nhanh hơn ở những bệnh nhân trải nghiệm nhiều cảm xúc tiêu cực mạnh so với người cùng cảnh ngộ điềm tĩnh hơn. Sự lệ thuộc tương tự cũng nhận thấy trong trường hợp các bệnh thận. Tình trạng thiếu minh mẫn, tức chậm nhận biết tình cảm, thiếu óc trưởng tượng… cũng là mối đe dọa đối với sức khỏe. Thiếu năng lực nhận biết cảm xúc sẽ cản trở khả năng giải tỏa căng thẳng. Những người thiếu mẫn cảm có thiên hướng dễ mắc các bệnh đường hô hấp.



 Những nghiên cứu của GS Katarzyna Schler (Đại học Warszawa, Ba Lan), những người mắc bệnh hen suyễn cũng gặp khó khăn trong phân biệt và goi tên cảm xúc. Nhà khoa học Ba Lan cũng chứng mính, nạn nhân thiếu máu tim bị nghèo trí tưởng tượng; nạn nhân đau dạ dày – khó nhận biết trạng thái tình cảm của bản