Tiết theo PPCT: 86
Đọc văn:
NỖI THƯƠNG MÌNH
(Trích Truyện Kiều – Nguyễn Du)

A- Mục tiêu bài học:
Giúp học sinh:
- Hiểu được tình cảnh trớ trêu mà Thuý Kiều phải đương đầu và buộc phải chấp nhận thân phận kĩ nữ tiếp khách làng chơi.
- ý thức sâu sắc của Kiều về phẩm giá bản thân.
- Hiểu được nghệ thuật tả tình cảnh và nội tâm nhân vật.
- rèn luyện kĩ năng cảm thụ và phân tích tác phẩm văn chương
B- Tiến trình dạy học:
1- ổn định tổ chức:
2- Kiểm tra bài cũ: .
3- Giới thiệu bài mới:

Hoạt động của GV và HS
Yêu cầu cần đạt

- Hướng dẫn HS tìm hiểu vị trí và nội dung đoạn trích. Tóm tắt những sự kiện chính trước đoạn trích.



- Đọc văn bản và chia bố cục? Nêu rõ nội dung từng phần?

sá




- Đọc 4 câu đầu, nêu cảm nhận chung của em về cảnh sinh hoạt ở lầu xanh?
- Quan sát các cụm từ: bướm lả ong lơi, lá gió cành chim, cuộc say đầy tháng, trận cười suốt đêm, Trường Khanh, Tống Ngọc… Cho biết tác giả đã sử dụng các hình thức, biện pháp nghệ thuật gì để thể hiện cảnh sinh hoạt ở lầu xanh của Thúy Kiều? Ý nghĩa của cách xử lí nghệ thuật như vậy?
- So sánh “Bướm lả ong lơi” với “Ong bướm lả lơi”: cho biết cách tách từ như vậy có tác dụng diễn tả hiện thực cuộc sống của Thúy Kiều như thế nào?
Chuyển ý: Như vậy trong 4 câu thơ đầu, cái tài tình của ND trong nghệ thuật thể hiện là ở chỗ: Ông tả cảnh sống của Kiều sog đã hé mở nỗi niềm, tâm trạng của nvtt. Đó là nỗi niềm tâm trạng ntn-> tìm hiểu phần tiếp theo.
- Em có nhận xét gì vầ giọng điệu lời kể, ngôi kể trong phần này? (Gợi ý: Nếu ở trên chủ yếu là lời của tác giả thì ở đây ta thấy có sự chuyển đổi giọng điệu tinh tế ntn?)
- Khi … canh là những khoảnh khắc có ý nghĩa ntn đối với TK?
GV: Khi … canh là thời điểm những cuộc vui tạm bợ đã chấm dứt, k còn nữa âm thanh của những trận cười, cuộc say. Kiều như chợt tỉnh. Câu thơ đăng đối nhịp 3/3 như tấm bản lề khép mở 2 thế giới: khép lại thế giới bên ngoài đầy náo nhiệt, phù hoa và mở ra thế giới của nội tâm chất chứa đầy tâm trạng.
- Nhận xét sự biến đổi nhịp thơ và tác dụng nghệ thuật của nó?
- Giải thích ý nghĩa của các từ “thương mình”, “xót xa”?





- Sự lặp lại ba từ “mình” trong cùng một câu thơ có giá trị biểu cảm ntn?
- 4 câu tiếp theo đã góp phần lí giải tâm trạng của Thúy Kiều ntn? Hãy chỉ ra và phân tích những hình ảnh tương quan, đối lập trong đoạn thơ này?







- Em hãy phân tích giá trị biểu hiện của các cặp tiểu đối, đối xứng trong đoạn thơ này? (Gợi ý: dày gió/dạn sương, bướm chán/ong chường… có tác dụng thể hiện cuộc sống thực tại cũng như tâm trạng của TK ra sao?)
- Với hàng loạt từ để hỏi: khi sao, giờ sao, mặt sao, đem đến cho em cảm nhận gì về giọng điệu của đoạn thơ này?
- Từ “xuân” trong câu thơ cuối đoạn có ý nghĩa gì? Em hãy khái quát những nét tâm trạng của nàng Kiều?

GV: Không chỉ có quá khứ đối lập với hiện tại mà bản thân cuộc sống hiện tại của Kiều cũng là một sự đối lập bẽ bàng.
- Em hãy chỉ ra sự đối lập giữa cái biểu hiện bên ngoài của cuộc sống ở lầu xanh với tâm trạng thực của Thúy Kiều?
- Cảm nhận của em về những hình ảnh thiên nhiên và cuộc sống sinh hoạt được miêu tả ở đây?







- Hai câu thơ “Cảnh nào … bao giờ” đã khái quát chân lí gì? Nhận xét về tài năng nghệ thuật của ND?
GV: ND đã để nhân vật tự khẳng định phẩm giá cao đẹp của mình giữa chốn bùn nhơ. Nơi đó chỉ có thể cướp đi thể xác của Kiều chứ không thể làm vẩn đục tâm hồn, phẩm giá của nàng. Tâm trạng đau đớn, dằn