Bài 10
Tiết 37
Tuần :10
Tiếng Việt: NÓI QUÁ (GDKNS)


I. MỤC TIÊU
1.Kiến thức
- Khái niệm nói quá .
- Phạm vi sử dụng của biện pháp tu từ nói quá
- Tác dụng của biện pháp tu từ nói quá .
2.Kĩ năng : Vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc –hiểu văn bản .
3.Thái độ: Sử dụng một cách đúng mức biện pháp tu từ nói quá , tránh lạm dụng .
4. Năng lực HS : cảm nhận, quan sát, tưởng tượng, suy nghĩ, phân tích, vận dụng.
II. NỘI DUNG HỌC TẬP
- Hiểu được khái niệm , tác dụng của nói quá trong văn chương và trong giao tiếp hằng ngày.
- Biết vận dụng hiểu biết về biện pháp nói quá trong đọc hiểu và tạo lập văn bản .
III. CHUẨN BỊ
- Giáo Viên : Giáo án , SGK , SGV , bảng phụ , tư liệu.
- Học Sinh : Vở bài sọan, vở bài tập .
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS(1 phút)
2. Kiểm tra miệng : (5 phút)
Hỏi: Thế nào là từ địa phương ? Ví dụ ? (3 điểm ) .
Đáp: Ghi nhớ /sgk / 56 .
Hỏi : Tìm từ toàn dân cho các từ địa phương sau: ngái ,chộ , cá lóc, ghe ,bây chừ.(5 điểm)
Từ địa phương
Từ toàn dân

Ngái
Chộ
Cá lóc
Ghe
Bây chừ
Xa
Thấy
Cá quả
Thuyền
Bao giờ









Hỏi: Hôm nay , chúng ta học bài gì ?Gồm những nội dung chính nào ?(2đ)
Đáp : Nói quá( khái niệm và tác dụng của nói quá)
3. Tiến trình bài học (32 phút)

HOẠT ĐỘNG GIỮA GV VÀ HS
NỘI DUNG BÀI

Hoạt động 1 :Giới thiệu bài (2 phút)
Ở lớp 6,7 chúng ta đã được học một số biện pháp tu từ như : so sánh, nhân hóa, điệp ngữ…Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu 1 biện pháp mới nữa là: nói quá. Vậy nói quá là gì ?; nó có tác dụng như thế nào trong văn bản nghệ thuật và trong giao tiếp hàng ngày .
động 2: khái niệm và tác dụng của biện pháp tu từ. (15 phút)
Giáo viên treo bảng phụ có ví dụ 1 /sgk / 101.
TH: Câu tục ngữ trên thuộc chủ đề nào?
- Chủ đề: thiên nhiên và lao động sản xuất.
? Cách nói trong các câu ca dao, tục ngữ trên có đúng sự thật không? Những cụm từ nào cho em biết được điều đó. - Không đúng sự thật
- Những cụm từ:
+ Chưa nằm đã sáng – chưa cười đã tối
+ Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
? Thực chất cách nói ấy nhằm nói lên vấn đề gì.
- Đêm tháng năm rất ngắn
Ngày tháng mười rất ngắn .
- Mồ hôi ướt đẫm(ra nhiều) .
? Cách diễn đạt trên có tính chất gì.
- Phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả-> Nói quá
? Thế nào là nói quá .
- Nói quá là biện pháp tu từ phóng đại mức độ, quy mô, tính chất của sự vật, hiện tượng được miêu tả.
?Hãy so sánh cách nói được in đậm với cách nói bình thường .
- Câu có sử dụng phép nói quá sinh động hơn , gây ấn tượng hơn .
? Nói quá thêm vào câu có tác dụng gì.
- Nhấn mạnh, gây ấn tượng, tăng sức biểu cảm cho sự diễn đạt.
a/ … chưa nằm đã sáng .
… chưa cười đã tối .
=> Mức độ ngắn trong ngày và đêm.
b/ “ Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày”.
=> Nhấn mạnh nỗi vất vả.
Gv: gọi HS tìm thêm các ví dụ có sử dụng cách nói quá.
- HS tìm
GV cho vd : “Mười người đu cành đu đủ không gẫy”.
?Ví dụ trên có phải là nói quá không? Vì sao?Ta gọi cách nói đó là gì .
- Nói khoác
LH: Nói quá khác nói khác như thế nào?
GV: Nói khoác và nói quá là phóng đại nhưng khác về t/d biểu cảm.
+ Nói quá là biện pháp tu từ nhằm tăng giá trị biểu cảm của lời nói .
+ Nói khóac không mang giá trị tích cực .
GDKNS: Trong