Bài giảng thảo luận Chủ nghĩa Mac-Lênin

Câu hỏi:Mối quan hệ giữa vật chất và ý thức .

Để biết được vật chất và ý thức có mối quan hệ như thế nào ,trước hết ta phải biết khái niệm của nó.
I Khái niệm:
1 Vật chất .
-Vật chất là một phạm trù triết họcdùng để chí thực tại khách quan,được đem lại cho con người trong cảm giác ,được cảm giác của chúng ta chép lại chụp lạiphản ánh và tồn tại không lệ thuộc vào cảm giác.
2 Ý thức :
-Ý thức là sự phản ánh hiện thực khách quan vào trong đầu óc con người một cách năng đông sáng tạo
*Mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức của các nhà triết học trước Mac
-Chủ nghĩa duy tâm cho rằng ý thức là cái có trước còn vật chất là cái có sau,không cái nào quyết định cái nào.
-Chủ nghĩa duy vật tầm thường cho rằng vật chtấ là cái có trước còn ý thưc là cái có sau,vật chất quyết định ý thức ,nhưng họ chỉ thấy có vậy thôi ,họ không thấy được vai trò tác động trở lại của ý thức đối với vật chất .
II mối quan hệ biện chứng giữa vật chất và ý thức của chủ nghĩa Mac-Lê nin
1 Vai trò của vật chất đối với ý thức
Vật chất là cái có trước còn ý thức là cái có sau
Vật chất là nguồn gốc của ý thức
Vật chất quyết định ý thức
Ý thức la sự phản ánh đối với vật chất
*Để biết được vai trò của vật chất đối với ý thức như thế nào ta đi sâu vào phân tích như sau:
-Vật chất là cái có trước còn ý thức là cái có sau
+Như ta đã biết ý thức chỉ có ở con người,ý thức là dạng vật chất có tổ chức cao nhất ,đó là bộ óc người.Con người từ đâu mà có đó là do mới quan hệ giữa con người và thế giới vật chất
Vd: Từ vượn ( thành người .Đã trải qua một thời kì dài để nhận thức đó là lao động và ngôn ngữ .
-Vật chất là nguồn gốc của ý thức hiện ở những mặt sau
+Vật chất là những tiền đề ,cơ sở nguồn gốc cho sự ra đời ,tồn tại và phát triển của ý thức .Điều kiện vật chất như thế nào thì ý thức như thế đó .Vì thế Phơ-Bach nói rằng ‘Người ở nhà lấu suy nghĩ khác với người ở liều tranh “.Khi cơ sở vật chất ,điều kiện vật chất thay đổi thì ý thức cũng thay đổi theo.
(Như vậy vật chất quyết định ý thức là quyết định cả nội dung,bản chất và khuynh hướng vận động ,phát triển của ý thức .
Cơ sở vật chất ,điều kiện vật chất còn là nơi hình thành nên các công cụ phương tiện,”nối dài “các giác quan của con người để nhận thức thế giới
Vd:Kính hiển vi ,kính viễn vong nối dài thị giác của con người
Tàu vũ trụ giúp con người tìm hiểu mặt trăng và các tinh thể khác .
Cơ sở vật chất ,điều kiện vật chất môi trường sống còn là nơi kiểm nghiệm nhận thức của con người ,xác định nhận thức đúng ,bát bỏ nhận thức sai
thế giới khách quan (thế giới vật chất ) thì Mac đã bác bỏ cái sai và nhận thức ra một điều đó là thế giới này không phải là thế giới cùa thần linh thượng đế
(Tất cả những điều trên chứng tỏ rằngtrong mối quan hệ giữa vật chất và ý thức thì vật chất quyết định ý thức
2 Vai trò của ý thức đối với vật chất
-Triết học Mac-Lênin khẳng định ý thức do vật chất sinh ra.Song ý thức có tác động to lớn đối với vật chất .
-Sự tác động của ý thức đối với vật chất thông qua hoạt động thực tiễn của con người theo hai hướng :
+Ý thức phản ánh đúng hiện thực khách quan thì có tác dụng thúc đẩy hoạt động thực tiễn của con người trong cải tạo thế giới .đi sâu vào phân tích tìm hiểu ta có thể thấy rằng trong hoạt động thực tiễn sự vật bao giờ cũng bộc lộ nhiều khả năng.Nhờ có ý thức ,con người biết lựa chọn những khả năng thực tế phù hợp mà thúc đẩy sự vật phát triển đi lên.
Vd:-Ngày xưa khi con người nhận thức theo con đường cách mạng,có nghị lực ,có ý chí thì hành động con người phù hợp với quy luật khách quanvà ta đã đánh lui được kẻ thù ,giúp đất nước thoát khỏi ách thống trị thực dân.Và bây giờ cũng vậy khi con người nhận thức nước ta đi theo con đường XHCN là đúng thì cho dù nước ta có khó khăn đến đâu thì nước ta dân ta cũng sẽ cố gắng vượt qua khó khăn đó .
-Như thời kì mới hội nhập WTO nông dân gặp rất