NHỮNG CON SỐ THẦN LINH
Khái niệm số tự nhiên là một trong những khái niệm cổ xưa nhất và cơ bản nhất của Toán học. Trong mọi tính toán, ta đều dùng tới những con số và càng ngày càng hiểu rõ những biến hóa của chúng.
Đã có thời người ta thờ phụng, sùng bái, kinh sợ những con - số - thần - linh...
MỖI CON SỐ – MỘT ĐỨC TÍNH
Thời thượng cổ, khi xã hội loài người còn trong tình trạng sơ khai, khi khoa học chưa giải thích được các sự kiện bí ẩn của thiên nhiên, con người còn quá nhỏ bé và yếu ớt trước mọi sức mạnh hoang dã xung quanh: họ luôn sợ sệt và hoảng hốt. Sự “mê tín” đối với con số bắt nguồn từ đấy!
Trước hết, họ chú ý tới số 1: đây là số tự nhiên đầu tiên, đơn giản nhất, với hình dáng tựa như ngón tay giơ ra để đếm. Nhưng trong mọi số khác đều “có” số 1; không thể đếm bất kì số tự nhiên nào nếu không khởi đầu từ số 1; khi phân tích mọi số tự nhiên, bao giờ cũng có thể tách số đó ra thành tổng của nhiều số 1 cộng lại v.v... Do đó, số 1 được coi như Thượng đế, đấng sáng tạo ra thế giới, “Người” có mặt khắp mọi nơi! Vì Thượng đế có sức mạnh vô biên nên số 1 cũng biểu thị cho lẽ phải (!).
Họ cũng coi số lẻ là số “nam” còn số chẵn là số “nữ”, do vậy số 5 biểu thị cho việc tạo lập gia đình vì là sự kết hợp của số “nam” đầu tiên với số “nữ” đầu tiên (5=2+3).
Rồi dần dần sinh ra vô số những “đức tính” được gắn cho các con số: số 7 là khỏe mạnh, số 8 là tình yêu v.v... Tất nhiên là có con số “xui xẻo”, mà cho đến tận bây giờ, nhiều người còn kiêng sợ.
CON SỐ “ĐÁNG GHÉT”
Thật “tội nghiệp” cho số 13, vì cùng với thời gian, mối ác cảm với số này chẳng giàm sút bao nhiêu, nhất là đối với những người mê tín, ưa tin vào những chuyện viển vông vô căn cứ.
Có lẽ xuất phát từ mộ câu chuyện trong kinh thánh kể rằng Đức Chúa có 13 ông Thánh tông đồ thì ông thứ 13 – tên là Giu-đa – là dẻ phản bội đã bán Chúa cho quân “dị giáo”. Chính họa sĩ vĩ đại thời Phục Hưng là Lê-ô-na đơ Vanh-xi (Léonard de Vinci ) đã lấy chuyện này làm đề tài cho bức tranh tường tuyệt diệu nhan đề “Bữa ăn tối”. Vậy là số 13 bị gán cho bao nhiêu điều kiêng kị: làm việc gì vào ngày 13 cũng thất bại; nếu 13 người cùng tham gia công chuyện gì thì hẳn cũng sẽ có người gặp chuyện chẳng lành...
Thậm chí ở thời đại chinh phục không gian vũ trụ, người ta còn nhắc lại chuyện phi thuyền A-pô-lô 13 của Mỹ bị trục trặc và lúc trở về, để khỏi phải hạ cánh vào giây thứ 13, các phi hành gia đã kéo dại thời gian để... rớt xuống biển giây thứ 14! Ở một số nước phương Tây, khách sạn không có lầu mang số 13 và trong các dãy lầu không có phòng 13 vì nếu có cũng chẳng ai muốn thuê cả. Nhiều người phương Tây sợ nhất là ngày 13 trùng vào thứ Sáu v.v...
Thực ra số 13 sinh ra từ phép đếm và cội nguồn lịch sử của nó chẳng phải do thần linh nào ban phát mà nó chính là kết quả sáng tạo của con người, hoàng toàn “bình đẳng” với các con số khác. Một trong những nét đặc biệt của nó, có lẽ nên nói tới 13 là một số nguyên tố, vậy thôi!
CON SỐ THÚ VỊ
Quả thật có nhiều con số thú vị, chúng để lại dấu vết khó xóa trong nhiều lãnh vực khác nhau của đời sống. Nhìn vào mười số tự nhiên đầu tiên, cũng thấy ngay hai con số như thế: số 3 và số 7.
Hai con số nguyên tố này, ở ngôn ngữ Việt Nam thấy xuất hiện khá nhiều: nói về trẻ nhỏ thì “ba tháng biết lẫy, bảy tháng biết bò”; trong cũng lễ thì gọi “ba hồn bảy vía”; nói thời gian thì “ba bảy hai mốt ngày là cùng” v.v... Nhưng thú vị nhất là số 7.
Khi xem xét một số rất lớn các đồ dùng của người cổ xua đào được ở nhiều nước trên thế giới người ta thấy số 7 được vẽ nhiều hơn con số khác. Những người thợ tài hoa của thời đậ băng hà đã để lại những hình trang trí đặc sắc: những đường gấp khúc 7 nét, những hàng khoan 7 lỗ hình trăng khuyết, những nhóm 7 cái xoáy trôn ốc...
Người cổ xưa nhân ra những chòm sao sáng rõ trên bầu trời để từ đó dễ dàng định phương hướng như chòm Gấu lớn ( Đại Hùng Tinh) lại cũng có 7 ngôi sao. Đặc biệt, Mặt Trăng, thiên thể đẹp đẽ và gần gũi với Trái Đất, lại cũng... gắn bó với số 7. Người cổ xưa dễ dàng nhận thấy có thể chia một tháng âm lịch (tháng trăng) làm hai phần: trong 14 ngày đầu tháng, Mặt Trăng tròn dần rồi 14 ngày tiếp thep, trăng lại khuyết dần, cứ thế lặp đi lặp lại. Mỗi nửa tháng lại có thể chia đôi một lần nữa, và vậy là mỗi tháng có bốn lần 7 ngày: bốn tuần lễ.
Cách chia thời gian thành từng 7 ngày như vậy, người cổ xưa thấy là tiện lợi: họ có thể căn cứ vào sự thanh đổi của Mặt Trăng (như ngày nay chúng ta căn cứ vào cuốn lịch) để định trước các cuộc săn, các buổi hội hè. Sau này, chính các nhà khoa học đã xác nhận nhịp độ 7 ngày hoàn toàn phù hợp với các đặc điểm tâm sinh lí của con người.
Số 7 rất quên biết trong lịch sử: người Ả Rập cổ đại thờ bảy hòn đá thánh; người A-sy-ri(Assyrie, xưa là một quốc gia miền Tây Á) xây nên những kim tự tháp có bảy tầng và đặt tên mỗi tầng theo tên các hành tinh mà thời ấy họ đã biết Kim Tinh (Vê-nút (Vénus)); Thổ Tinh (Sa-tuyn (Saturne)); Mộc Tinh (Giu-pi-tơ (Jupiter)); Thủy Tinh (Méc-quya (Mercure)); Hỏa Tinh (Mác (Mars)); Mặt Trăng và Mặt Trời. Trong đền thờ của người Do Thái ở Thánh địa Giê-ru-xa-lem; các giá thắp nến thờ đều có bảy nhánh cắm nến cháy suốt ngày đêm. Có lẽ chẳng phải ngẫu nhiên mà người ta chỉ chọn xếp hạng bảy kì quan của thế giới, cũng như ở Hy Lạp cổ đại, đã chọn ra bảy triết nhân uyên bác, coi như bảy vị thánh hiền. Thiên chúa giáo cho rằng Chúa Trời đã tạo ra thế giới trong bảy ngày và cũng vạch ra bảy tội chính của con người. Rất nhiều dân tộc có cùng một câu châm ngôn nói về sự thận trọng và giá trị của lời nói là “Hãy uốn lưỡi bảy lần trước khi nói!”.
Số 7 là một số nguyên tố có tính chất độc đáo: Thêm 1 vào 7, ta được một gấp đôi bình phương (
) và khi thêm 1 vào bình phương của 7, ta cũng lại được gấp đôi của một bình phương khác (
)
Cùng với sự phát triển của văn minh nhân loại, hiểu biết về thế giới con số ngày càng tường tận và sâu sắc hơn. Tấm màn thần bí bao phủ trên các con số đã lặng lẽ rớt xuống.