Bài 4
Tiết 14
Tuần :4
Văn bản: NHỮNG CÂU HÁT CHÂM BIẾM(1,2)

I. MỤC TIÊU
1.Kiến thức
- Ứng xử của tác giả dân gian trước những thói hư, tật xấu, những hủ tục lạc hậu
- Một số hình thức nghệ thuật tiêu biểu (hình ảnh, ngôn ngữ) của những bài ca về chủ đề châm biếm trong bài học.
2.Kĩ năng
- Đọc hiểu những câu hát châm biếm
- Phân tích giá trị nội dung và nghệ thuật của những câu hát châm biếm trong bài học.
3.Thái độ:Biết lên án phê phán những đức tính xấu của con người
II.NỘI DUNG HỌC TẬP
- Nắm được giá trị tư tưởng, nghệ thuật đặc sắc của những câu hát châm biếm.
- Biết cách đọc diễn cảm và phân tích ca dao châm biếm.
III. CHUẨN BỊ
-Giáo viên:Sách tham khảo, tìm 1 số câu ca dao
- Học sinh:Chuẩn bị bài,SGK, VBT, Vghi
IV. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP
1.Ổn định tổ chức và kiểm diện : Kiểm diện HS (1 phút)
2. Kiểm tra miệng :(4 phút)
Câu 1 : Đọc thuộc lòng những câu hát than thân? Hãy nêu hiểu biết của em về 1 bài ca dao mà em thích? (6 đ)
Câu 2 : Những bài ca dao về chủ đề than thân có điểm gì chung về nội dung - nghệ thuật?()
Đáp án
Câu 1: HS thực hiện
Câu 2: - Nghệ thuật
+ Sử dụng cách nói : thân em, , thân phận ....
+ Sử dụng các thành ngữ :gió dập sóng dồi ...
+ Sử dụng các so sánh, ẩn dụ
- Nội dung :Thể hiên tinh thần nhân đạo, cảm thông chia sẻ với những con người gặp cảnh ngộ,đắng cay khổ cực.
3. Tiến trình bài học(33 phút)

ĐỘNG GIỮA GV VÀ HS
 DUNG BÀI DẠY

Hoạt động 1: Giới thiệu bài mới(2 phút)
Cùng với tiếng hát than thân xót xa, buồn tủi, tiếng hát giao duyên đằm thắm, nghĩa tình, ca dao cổ truyền Việt Nam còn vang lên tiếng cười hài hước, châm biếm, trào phúng, đả kích rất vui, khỏe, sắc nhọn, thể hiện tính cách, tâm hồn và quan niệm sống của người bình dân Á Đông. Tiếng cười lạc quan ấy có nhiều cung bậc, nhiều vẻ và thật hấp dẫn người đọc, người ngheCác em hãy cùng nhau tìm hiểu văn bản . “ Những câu hát châm biếm”
Hoạt động 2: Đọc và tìm hiểu chú thích.(6 phút)
GV: HD cách đọc: giọng châm biếm , giễu cợt, khi đọc cần cao giọng, chú ý các điệp từ điệp ngữ .
GV đọc mẫu sau đó gọi HS đọc lại – nhận xét
-GV dẫn HS tìm hiểu chú thích SGK và giải thích kĩ hơn các từ:
+ Cô yếm đào: cô gái mặc yếm màu hoa đào( yếm : đồ mặc lót che ngực của phụ nữ thời xưa)
+ : rượu rất ngon, bọt sủi tăm , đặc sánh đến mức có thể cắm que tăm xuống rượu mà không đổ.
+ Trống canh :Tiếng trống báo giờ khi chưa có đồng hồ (đêm 5 canh : Canh 1 từ 6h tối ; canh 5 đến 5h sáng).
? Những câu hát châm biếm này thuộc thể thơ nào? Dựa vào đâu mà em biết.
- Thơ lục bát( câu 6 câu 8)
Hoạt động 3: Phân tích văn bản.(15 phút)
? Chủ đề chung của 2 bài ca dao.
- Châm biếm, phê phán.
GV HS đọc bài ca dao thứ 1
? Bài 1 là lời của ai nói với ai.
- Lời của “ cái cò lặn lội bờ ao” ướm hỏi “ cô yếm đào”cho chú mình .
? Qua lời của người cháu, chân dung của người chú được giới thiệu như thế nào .
- Hay tửu hay tăm: nghiện rượu, nát rượu.
- Hay nước chè đặc: nghiện chè( trà)
- Hay “ nằm ngủ trưa” và ngày “ước những ngày mưa”: để khỏi đi làm, đêm thì “ ước đêm thừa trống canh”: để được ngủ nhiều
GV giảng :
- Thông thường người nông dân xưa rất cần cù lao động , phải dằm sương dải nắng, chân lắm tay bùn quanh năm, nhưng chú cái cò thì lại “ hay nằm ngủ trưa”. Điều đó cho ta thấy chú ta rất lười biếng.
- Cái ước muốn của chú cũng bất bình thường. Tưởng là chú ao ước những điều gì lớn lao có