CHƯƠNG III. VIỆT NAM TỪ THẾ KỈ XVI ĐẾN THẾ KỈ XVIII
Bài 21: Những biến đổi của nhà nước phong kiến trong những thế kỉ XVI-XVIII 

Chuẩn bị:
I. Mục tiêu:
 1. Kiến thức:
- Nguyên nhân dẫn đế sự sụp đổ của triều Lê sơ.
- Nhà Mạc và vai trò vị trí của nó.
- Chiến tranh phong kiến và tình hình đất nước bị chia cắt.
       - Ở Đàng Trong và Đàng Ngoài hình thành hai chính quyền riêng biệt song vẫn chưa hình thành hai nhà nước.
       2. Tư tưởng:
- Bồi dưỡng tinh thần yêu nước, ý thức xây dựng bảo vệ đất nước thống nhất.
- Bồi dưỡng lòng đoàn kết dân tộc.
       3. Kĩ năng:
- Rèn luyện kĩ năng phân tích, đánh giá, nhận xét, so sánh và sưu tầm tài liệu.
- Kĩ năng sử dụng sơ đồ và lược đồ.

II. Thiết bị dạy học:
- Các đoạn tư liệu, tường thuật miêu tả liên quan.
       - Tranh ảnh, lược đồ Việt Nam và sơ đồ bộ máy chính quyền của hai miền. 

Tiến hành dạy học:

Ổn định lớp.
      2. Kiểm tra bài cũ: Bài 20 – “Xây dựng và phát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỉ X – XV”
      - Câu hỏi: Hãy nêu những thành tựu của khoa học kĩ thuật trong các thế kỉ X – XV?
      - Dự kiến trả lời: Các thành tựu về sử học: “Đại Việt sử kí”, “am sơn thực lục”, “Đại Việt sử kí toàn thư”; Về địa lí: “Dư địa chí”, “Hồng Đức bản đồ”; Về quân sự: “Binh thư yếu lược”, sung thần cư, thuyền chiến có lầu, thành nhà Hồ; Toán học: “Đại thành toán pháp”, “Lập thành toán pháp”…

      3. Lên lớp giảng bài mới:
      - Vào bài: Ở chương II, ta đã tìm hiểu Việt Nam từ thế kỉ X – XV là giai đoạn nhà nước quân chủ được thành lập, phát triển và đạt đến đỉnh cao. Vậy tình hình đất nước ta ở giai đoạn tiếp theo như thế nào, ta cùng bước sang chương III: Việt Nam từ thế kỉ XVI-XVIII.
      - Lên lớp giảng bài mới:
      


Hoạt động của thầy và trò
Kiến thức cơ bản cần truyền đạt cho học sinh


1. Sự sụp đổ của triều Lê sơ. Nhà Mạc được thành lập.
- Hoạt động 1:
a, Sự sụp đổ của triều Lê sơ:
- GV dẫn dắt: Nếu ở thế kỉ XV, Nhà nước quân chủ phong kiến phát triển đến đỉnh cao
Thì sang thế kỉ XVI, phong kiến nước ta lâm vào cuộc khủng hoảng chính trị, tình hình đất nước hết sức rối ren.
?. Vậy qua những gì đã tìm hiểu trước, một bạn cho cô biết tình hình cụ thể của nước ta đầu thế kỉ XVI?
- HS: Đầu thế kỉ XVI:
+ Vua: Chỉ lo ăn chơi sa đọa.
+ Quan lại: Hoành hành, hạch sách nhân dân.
+ Nhân dân: Khổ cực và nổi dậy đấu tranh.
   + Các thế lực phong kiến khác: nổi lên tranh giành quyền lực.
-?. Vậy qua đó em có nhận xét chung gì về tình hình đất nước ta đầu thế kỉ XVI?
GV: Giảng thêm cho hs thấy rõ hơn về sự thối nát của triều đình Lê sơ và sự hạch sách của quan lại.
- HS: Đầu thế kỉ XVI, đất nước ta lâm vào cuộc khủng hoảng chính trị trầm trọng, triều đình Lê sơ trở nên thối nát và suy sụp, nhân dân nổi dậy đấu tranh, các thế lực phong kiến tranh giành quyền lực, đất nước trở nên hết sức rối ren.
GV: Tất cả những điều đó chính là nguyên nhân dẫn đến sự sụp đổ của nhà Lê sơ.
- Chính vì nhà Lê suy yếu nên bất lực trước cá thế lực phong kiến đang tranh chấp quyền lực khắp nơi, và  nổi trội là thế lực của Mạc Đăng Dung. 1527, Mạc Đăng Dung lật đổ nhà Lê, thành lập ra nhà Mạc.

- Hoạt động 2:
b, Nhà Mạc được thành lập:
-GV: Giới thiệu vài nét về nhân vật Mạc Đăng Dung: Mạc Đăng Dung người làng Cổ Trai (Nghi Dương- Hải Phòng), lúc nhỏ làm nghề đánh cá. Nhờ sức khỏe và giỏi võ, ông đã thi đỗ lực sĩ và giữ chức trấn thủ Sơn Nam. Sau khi đánh bại các phe phái đối lập, ông được vua Lê thăng chức Thái phó tướ Quốc công sau đó là tước An Hưng Vương. Sau khi dẹp bỏ các thế lực phong kiến, nhận thấy sự suy sụp và bất lực của dòng họ Lê