XỬ TRÍ NMCT CÓ ST CHÊNH LÊN


MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1/ Nắm vững tính khẩn trương trong quy trình xử trí NMCT cấp, nhất là khi xét dùng tiêu sợi huyết hoặc/và Nong mạch vành+đặt stent.
2/ Nắm trình tự ý nghĩa và nội dung từng động tác, từng thuốc (ví dụ Dopamin có tác dụng ngược nhau tuỳ liều lượng) khi cấp cứu-hồi sức NMCT cấp và xử trí các biến chứng..
TỪ KHOÁ: Tiêu sợi huyết, điều trị tức thời, điều trị tiếp theo, bù dịch, tim mạch học can thiệp, nong mạch vành, stent, nong vành tiên phát, nong vành cứu vãn, nong vành ngay, nong vànhlựa, nong vành trì hoãn.
Rung thất, sốc điện đảo nhịp tim, rối loạn kiềm toan nuớc điện giải, blốc nhiều bó, huyết động, loạn chức năng thất, co sợi cơ dương,

ĐIỀU TRỊ TỨC THỜI

Định nghĩa: là điều trị tiến hành ngay sau chẩn đoán NMCT, tức là:
+ ngay lúc đội cấp cứu tới tại nhà, (là tốt nhất}
+ hay trên đường di chuyển bệnh nhân, ngay trên xe hơi hoặc trực thăng cấp cứu đủ phương tiện hồi sức MV đuợc gọi là “đơn vị chăm sóc tích cực MV lưu động” (hiện chưa thiết thực ở ta).
+ hay là diễn ra ngay ở thời điểm bệnh nhân nhập viện (điều này gần đây ta rất chú ý tiến hành tốt ( và vấn đề trước mắt là làm sao mọi bệnh nhân NMCT Việt Nam đuợc hệ thống xe chuyên dụng chở nhanh tới đơn vị chăm sóc MV).

GIảM ĐAU
. Thử cho ngậm dưới lưỡi viên Nitroglycerin 0,4mg hoặc Isosorbid Dinitrat 5mg mỗi 5 phút X 3 lần, nếu không đỡ, dùng ngay :
. Morphin sulfat 3-5mg (1/3-1/2 ống) chích tm. Lặp lại mỗi 5-10 phút nếu cần, không quá 10 mg. Chất Giải Độc Morphin, đặc biệt giải tốt ức chế hô hấp : Naloxon hydrochlorid (biệt dược-bd- Narcan) tm 1 ống (0,4mg), lặp lại nếu cần sau mỗi giờ (thời gian bán hủy 30-90 phút). Còn nếu nhẹ chỉ là buồn nôn-nôn, tụt HA, thì giải phế vị tốt có Atropin sulfat 0,3 - 0,5mg (1/3-1/2 ống) tm. Riêng buồn nôn-nôn, để trị hoặc ngừa có thể chỉ cần thuốc chống ói thông thường (ví dụ metoclopramid, cyclizin...).
Riêng chống tác động bất lợi của Morphin gây tụt huyết áp (HA): truyền đủ dịch, cũng không quên động tác đơn giản gác chân bệnh nhân lên cao.

B. TRUYềN SớM TIÊU SợI HUYếT (TSH)
Khi nào?
a) ngoài bệnh viện ?
. Rất hữu hiệu nhờ tranh thủ thời gian, sớm hơn truyền trong viên
. Nhưng nhất thiết cần 1 điều kiện : đã xác định chẩn đoán NMCT. Hễ lập được chẩn đoán, trên tiêu chuẩn lâm sàng (đau >20-30ph,...) và điện học (đoạn ST chênh lên >1mm ở >2 chuyển đạo,...) thì quy tắc là: khộng cần đợi kết quả men học, phải nhanh chóng xét chỉ định càng sớm càng tốt dùng TSH tm mà sự thành công phụ thuộc rất nhiều sự kíp thời ấy.
. Nhưng với điều kiện phải có những kíp cấp cứu thành thạo.
b) ngay khi vào bệnh viện?
Ở thời điểm này, việc xử trí trước tiên và cơ bản nhất cũng chính là bắt đầu khảo sát toàn diện ngay chỉ định TSH, nếu trước bệnh viện chưa khởi dùng.
Tác dụng của TSH: làm tan huyết khối, nên TSH được xếp vào loại điều trị “TÁI TƯỚI MÁU MV CẤP” (như Nong MV tiên phát vậy)
Chống chỉ định tuyệt đối (đều liên quan chảy máu hay rối loạn đông máu) :
. Bị bệnh giảm đông máu khiếm khuyết
. Đang bị chảy máu
. Chấn thương nặng mới bị
. Chọc dò <24-48 giờ. Các thủ thuật xâm lấn khác <10 ngày
. Xuất huyết tiêu hoá/niệu-sinh dục <10 ngày
. Mổ <10 ngày; phẫu thần kinh <2 tháng
. Đột quỵ/Cơn TMCB não thoáng qua (TIA) <6 -12 tháng
. Tiền căn có u, phình mạch máu hệ TKTƯ
. Bệnh võng mạc mắt tăng sinh; mổ nhãn cầu
. Viêm màng ngoài tim cấp; nghi bóc tách ĐMC
. Loét peptic hoạt kỳ; viêm ruột hoạt kỳ
. Bệnh phổi hang mạn
. Mang thai <5 tháng. Sau sanh
. Riêng đối với nhóm TSH Streptokinase thì cấm dùng nếu còn <6 tháng kể từ lần dùng trước, hoặc từ