Đặt vấn đề

Mỗi một bộ môn có một phương pháp tiếp cận đối tượng, giảng dạy riêng. Với Văn học - bộ môn vừa mang tính chất khoa học vừa mang tính chất nghệ thuật nên phương pháp dạy học môn văn càng mang nhiều đặc thù hơn. Xưa nay, nói đến phương pháp dạy học tác phẩm Văn chương người ta cứ đề cập đến các phương pháp như giảng bình, gợi mở, phân tích nêu vấn đề mà “quên” đi một phương pháp đặc trưng của dạy học tác phẩm đó là phương pháp đọc diễn cảm. Đọc diễn cảm không những có ý nghĩa quan trọng đối với việc giảng dạy văn học mà cũng cần thiết cho nhiều ngành nghệ thuật khác. Tiếc rằng cho đến nay hình thức hoạt động nghệ thuật này chưa được đặt ra đúng mức. Hay nói cách khác, từ trước đến nay phương pháp đọc diễn cảm chưa hề được đặt ra.
Con đường đi vào tác phẩm nhất thiết phải từ đọc, gắn liền với việc đọc. Đọc phải là một hình thức hoạt động có tính chất đặc thù của nhận thức về văn học. Tiếng nói của nhà văn gửi gắm cho bạn đọc thông qua hệ thống ngôn ngữ kết dệt nên hình tượng của tác phẩm, nhưng trước mắt bạn đọc vẫn chỉ là những ký hiệu chết. Đọc sẽ làm âm vang lên những tín hiệu của cuộc sống mà nhà văn định gửi gắm. Âm vang của lời đọc kích thích quá trình tri giác, tưởng tượng và tái hiện hình ảnh. Cảm xúc bắt đầu từ đọc và được duy trì phát triển trong quá trình đọc. Nhập thân vào tác phẩm chỉ có thể bắt đầu từ đọc diễn cảm.
Nhận thức được vai trò, tầm quan trọng của phương pháp đọc diễn cảm, trong bản dự thảo đổi mới chương trình THPT, các nhà soạn thảo cũng đã đề cập rất nhiều tới phương pháp này, xem nó như là phương pháp đặc trưng nhất cho việc tiếp cận tác phẩm văn học của thầy cũng như của trò. Để có cái nhìn đúng hơn, hoàn chỉnh hơn về phương pháp đọc diễn cảm, ở bài viết này tôi xin được góp thêm một vài ý kiến nhỏ bàn về phương pháp đọc diễn cảm trong dạy học tác phẩm văn chương ở nhà trường.

nội dung

I- Khái niệm: Đọc diễn cảm là gì ?
Đọc diễn cảm là công việc chuyển ký hiệu chữ viết thành ký hiệu âm thanh một cách có nghệ thuật, nhằm làm vang dậy tiếng nói tâm hồn của nhà văn được “mã hoá” trong tác phẩm. Đọc diễn cảm phải thể hiện được sự đánh giá, sự cảm thụ đúng đắn độc đáo của bản thân người đọc về tác phẩm mà mình đọc.

II- Vai trò và tác dụng của việc đọc diễn cảm.
Nói về vai trò quan trọng của đọc diễn cảm, Giáo sư Lê Trí Viễn tại Hội Nghị gi