TRƯỜNG THPT LÊ THÁNH TÔN
Bộ môn: Lịch Sử 11

GVHD: Phan Lê Cẩm Nhung
GSTT: Phạm Thị Kim Yến

Phần Ba: LỊCH SỬ VIỆT NAM (1858-1918)
Chương I: VIỆT NAM TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX
BÀI 19

NHÂN DÂN VIỆT NAM KHÁNG CHIẾN CHỐNG PHÁP XÂM LƯỢC
( Từ năm 1858 đến trước năm 1873).
(Tiết 2)

I. Mục tiêu bài học
Về kiến thức
Giúp học sinh nắm được:
- Ý đồ xâm lược của thực dân phương Tây và Pháp có từ rất sớm. Đến giữa thế kỷ XIX (1858) thực dân Pháp nổ súng xâm lược Việt Nam.
- Quá trình xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp từ 1858 - 1873.
- Cuộc kháng chiến chống Pháp xâm lược của nhân dân ta từ 1858 - 1873.
Về tư tưởng
- Giúp học sinh hiểu được bản chất xâm lược và thủ đoạn tàn bạo của chủ nghĩa thực dân.
- Đánh giá đúng mức nguyên nhân và trách nhiệm của triều đình phong kiến nhà Nguyễn trong việc tổ chức kháng chiến.
- Giáo dục tinh thần yêu nước, ý thức tự tôn dân tộc.
Về kỹ năng
- Củng cố kỹ năng phân tích, nhận xét rút ra từ bài học lịch sử.
- Sử dụng lược đồ trình bày diễn biến các sự kiện.
II. Thiết bị, tài liệu dạy - học
- Lược đồ mặt trận Gia Định.
- Tư liệu về cuộc kháng chiến ở Nam Kỳ.
- Tranh ảnh về các nhân vật lịch sử có liên quan đến bài học.
- Văn thơ yêu nước cuối thế kỷ XIX.
III. Tiến trình tổ chức dạy - học
Ổn định lớp và kiếm tra bài cũ: không
Dẫn dắt vào bài mới
Bài 19 là bài đầu tiên trong phần lịch sử Việt Nam lớp 11 đề cập đến một sự kiện đáng ghi nhớ: Thực dân Pháp xâm lược nước ta, mở đầu thời kì đất nước ta bị thực dân Pháp thống trị trong gần một thế kỉ. Vậy để biết được nguyên nhân thực dân Pháp xâm lược nước ta là gì?Quá trình xâm lược của Pháp diễn ra sao? Nhân dân ta kháng chiến chống quân xâm lược như thế nào? Cô và các em sẽ cùng bước vào tìm hiểu bài 19: Nhân dân Việt Nam kháng chiến chống Pháp xâm lược (Từ năm 1858 đến trước năm 1873).
Tiến trình dạy – học
Hoạt động của GV và HS
Kiến thức cơ bản HS cần nắm

GV đặt câu hỏi vào bài: giữa thế kỉ XIX nước ta đang ở trong triều đại phong kiến nào? Do ai sáng lập?
(HS suy nghĩ và trả lời
GV nhận xét và kết luận: sau khi vương triều Tây Sơn sụp đổ, năm 1802 Nguyễn Ánh lên ngôi vua, lấy niên hiệu là Gia Long, kinh đô đóng ở Phú Xuân. Vương triều Nguyễn trải qua 13 đời vua trong đó Nguyễn Ánh là người đặt nền móng lập nên triều Nguyễn và Bảo Đại là vị vua cuối cùng của chế độ phong kiến Việt Nam.
GV dẫn dắt: trước khi thực dân Pháp xâm lược, Việt Nam là quốc gia độc lập, có chủ quyền nhưng chế độ phong kiến Việt Nam đã bước vào khủng hoảng, suy yếu nghiêm trọng.
GV yêu cầu HS đọc SGK và cho biết: Những biểu hiện nào chứng tỏ giữa thế kỉ XIX chế độ phong kiến Việt Nam lâm vào khủng hoảng trầm trọng?
(HS đọc SGK suy nghĩ và trả lời
GV nhận xét và chốt ý:
Về kinh tế:
+ Nông nghiệp: sa sút, đói kém liên miên, ruộng đất của nhân dân bị mất, rơi hết vào tay bọn địa chủ, cường hào. Vì thế, họ phải đi lưu tán khắp nơi. Ngay trước khi thực dân Pháp xâm lược Việt Nam (1858) đã có một trận đói ghê gớm xảy ra khiến hàng chục vạn người dân tỉnh Bắc Trung Kì chết đói.
+ Công thương nghiệp bị đình đốn, xu hướng độc quyền công thương của Nhà nước đã hạn chế sự phát triển của sản xuất và thương mại.Nhà nước thực hiện chính sách “ trọng nông ức thương” chỉ chú trọng phát triển nông nghiệp, hạn chế việc buôn bán vì sợ nhân dân mua bán, tàng trữ vũ khí chống lại triều đình.
+ Chính sách “bế quan tỏa cảng” của nhà Nguyễn làm cho nước ta bị cô lập với thế giới bên ngoài.
GV giải thích khái niệm bế quan tỏa cảng cho HS hiểu: là một hình thức ngoại thương thời phong kiến, nhằm đóng khóa tất cả các cửa khẩu, không muốn quan hệ (nhất là về kinh tế) giao lưu với bất cứ nước nào trên thế giới. Làm cho nền kinh tế bị lạc hậu, không tiếp thu được tiến bộ khoa học kỹ thuật từ bên ngoài vào.
Về quân sự, ngoại giao: lạc hậu, chính sách đối ngoại có những sai