Ngày soạn: 27/10/2015
TIẾT 30 – ĐỌC VĂN:
NHÀN
(NGUYỄN BỈNH KHIÊM)

A. MỤC TIÊU BÀI DẠY HỌC:
1. Về kiến thức:
- Cảm nhận được niềm vui và quan niệm sống, triết lí sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm. Đó là một tuyên ngôn về lối sống hòa hợp với tự nhiên, đứng ngoài vòng danh lợi, giữ cốt cách thanh cao được thể hiện qua những rung động trữ tình, chất trí tuệ.
- Hiểu được ngôn ngữ tự nhiên, giản dị, cách nói ẩn ý thâm trầm, giàu tính trí tuệ trong bài thơ.
2. Về kĩ năng:
- Đọc – hiểu bài thơ Nôm Đường luật theo đặc trưng thể loại.
3. Về thái độ:
- Kính mến và quý trọng nhà thơ lớn của dân tộc Nguyễn Bỉnh Khiêm, noi theo quan niệm sống giản dị, thanh cao của nhà thơ.
4. Định hướng phát triển năng lực:
- Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác, năng lực tự quản, năng lực giao tiếp, năng lực thưởng thức văn học…
B. PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ THUẬT DẠY HỌC.
1. Phương pháp: đọc diễn cảm, nêu vấn đề, đàm thoại gợi mở, bình giảng, thảo luận nhóm….
2. Kĩ thuật: động não, trình bày một phút….
C. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.
1. Giáo viên: Sách giáo khoa Ngữ văn 10 tập 1(cơ bản), sách giáo viên, chuẩn kiến thức kĩ năng, bài thiết kế dạy học, giáo án.
2. Học sinh: Sách giáo khoa, vở soạn, các tư liệu tham khảo khác.
D. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1. Ổn định lớp – kiểm diện học sinh.
2. Kiểm tra bài cũ.
- Đọc thuộc bài thơ Cảnh ngày hè của Nguyễn Trãi?
- Cảm nhận khái quát về bức tranh ngày hè và vẻ đẹp tâm hồn của tác giả?
3. Nội dung bài mới.
a. Giới thiệu bài.
Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà thơ lớn của dân tộc. Ông là người thông minh, uyên bác, chính trực, coi thường danh lợi, “chí để ở nhàn dật”.Quan niệm về lối sống “nhàn” của tác giả được thể hiện rõ qua bài thơ “Nhàn” mà tiết học hôm nay các em sẽ được tìm hiểu.
b. Triển khai bài dạy.



HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG KIẾN THỨC

* HĐ1: Hướng dẫn HS tìm hiểu phần I.
Giao dự án, HS trình bày
Nội dung dự án: Trình bày những nét chính về tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm (cuộc đời và sự nghiệp) và tác phẩm Nhàn.
Đại diện nhóm 3 trình bày.
Các nhóm khác nhận xét, bổ sung.
GV đánh giá, kết luận những ý chính, bình giảng một số ý quan trọng.
- Nguyễn Bỉnh Khiêm sống gần trọn vẹn thế kỉ XVI, chứng kiến cảnh vua Lê – chúa Trịnh, Trịnh – Nguyễn phân tranh, Đàng Trong – Đàng Ngoài nồi da nấu thịt.
- Bạch Vân cư sĩ gắn liền với am Bạch Vân, quán Trung Tân ông cho dựng tại quê hương sau khi dâng sớ chém 18 tên lộng thần không được vua chấp nhận. Tuyết Giang phu tử (người thầy sông Tuyết) do người đời suy tôn, gắn với cuộc đời dạy học của ông khi ở ẩn. Trạng Trình là tên gọi gắn với tước Trình Quốc Công mà ông được nhà Mạc phong cho khi tham gia dẹp loạn.


* HĐ 2: Hướng dẫn đọc - hiểu văn bản.
GV hướng dẫn cách đọc: giọng thong thả, chú ý ngắt nhịp ( câu 1 nhịp 2/2/3, câu 3-4 nhịp 2/5, câu 5-6 nhịp 1/3/1/2, câu 7 nhịp 1/3/3, câu 8 nhịp 2/5), giọng tự tin, hóm hỉnh khi đọc câu 3-4.
GV đọc mẫu, gọi HS đọc lại.
? Theo em có thể tìm hiểu bài thơ theo hướng nào?
HS: Có thể theo kết cấu hoặc theo những vấn đề toát lên từ tác phẩm.
GV: Cô sẽ hướng dẫn các em tìm hiểu theo hướng thứ hai. (Gv gợi mở để các em phát hiện ra: Quan niệm về thú nhàn được thể hiện qua vẻ đẹp chân dung của tác giả, đó là vẻ đẹp cuộc sống, nhân cách và trí tuệ).
GV: Để cảm nhận về vẻ đẹp cuộc sống; vẻ đẹp nhân cách, trí tuệ của nhà thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm, các em thảo luận theo bàn, hoàn thành các phiếu học tập số.
Nhóm 1 + 2: PHT số 1
Nhóm 3 + 4: PHT số 2

HS thảo luận, điền vào phiếu học tập.
GV