LỊCH SỬ
NƯỚC ĐẠI VIỆT THỜI TRẦN
(Từ năm 1226 đến năm 1400)
NHÀ TRẦN THÀNH LẬP

I. MỤC TIÊU: Sau tiết học, học sinh có khả năng:
1. Kiến thức
- Nắm được hoàn cảnh ra đời nhà Trần.
- Biết được những việc làm của nhà Trần để củng cố và xây dựng đất nước.
2. Kĩ năng
- Hoàn thiện được sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần
3. Thái độ
- Yêu thích lịch sử.
II. CHUẨN BỊ
- GV: Bài giảng điện tử
- HS: SGK, vở
III. TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

1. Kiểm tra bài cũ:
- Chơi trò chơi: Thu hoạch nông trại (3 câu)
- GV nhận xét, đánh giá
2. Bài mới:
a. Giới thiệu bài:
Ở các bài học trước, các con đã được tìm hiểu về vương triều Lý thành lập vào năm 1009, sau hơn 200 năm tồn tại, trải qua 9 đời vua, đã có công lao to lớn trong việc xây dựng và bảo vệ đất nước ta. Vậy, nhà Lý đã kết thúc như thế nào và triều đại nào đã lên thay thế. Chúng ta sẽ tìm hiểu qua bài học ngày hôm nay “Nhà Trần thành lập”.
b. Tìm hiểu bài:
1. Hoàn cảnh ra đời của nhà Trần
- GV cho HS đọc đoạn thông tin
- Con hiểu thổ mộc nghĩa là gì?
- Bán quan buôn ngục nghĩa là gì?

+ Tình hình nước ta cuối TK XII như thế nào?




=> Chốt (SĐTD): Cô hoàn toàn nhất trí với ý kiến của các con. Các con ạ! Đất nước ta vào cuối triều đại nhà Lý lâm vào tình trạng vô cùng khủng hoảng. Chính quyền không còn chăm lo đến đời sống của nhân dân như trước, hầu hết quan lại lao vào ăn chơi sa đọa. Lụt lội, hạn hán, mất mùa liên tiếp xảy ra. Nhiều dân nghèo phải bán vợ, con làm nô tì cho các nhà giàu, một số khác bỏ vào chùa kiếm sống. Dân chúng cực khổ, lầm than.
+ Trước tình hình đó, nhà Lý phải làm gì để giữ vững được ngai vàng?
- Trần Thủ Độ là ai mà có thể giúp vua Lý duy trì được quyền lực của mình. Mời 1 bạn đọc cho cô thông tin về nhân vật này.
- Các con ạ! Trần Thủ Độ không những là công thần của triều Lý mà còn là người khai mở ra nhà Trần. Vậy, nhà Trần đã thay thế nhà Lý như thế nào. Các con hãy theo dõi đoạn video sau.
- HS xem video thành lập nhà Trần
+ Trong hoàn cảnh đó, nhà Trần đã thay thế nhà Lý như thế nào?




=> Chốt: Vào năm 1226, nữ vương duy nhất trong lịch sử nước ta – Lý Chiêu Hoàng đã nhường ngôi cho chồng mình là Trần Cảnh. Nhà Lý sụp đổ hoàn toàn, nhà Trần thay thế đã mở ra một thời đại mới cho dân tộc. Đây được coi là một cuộc chuyển giao quyền lực nhẹ nhàng nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam.
- Theo các con, việc nhà Trần thay thế nhà Lý có cần thiết không? Vì sao?




=> GV chốt, chuyển: Đúng rồi đấy các con ạ! Lúc này, tình hình đất nước khó khăn, nhà Lý đang trên đà suy vong, không còn khả năng gánh vác được việc nước nên việc nhà Trần thay thế nhà Lý là một điều tất yếu.
Vậy, sau khi thay thế nhà Lý, nhà Trần đã làm gì để củng cố và xây dựng đất nước, chúng ta cùng tìm hiểu hoạt động thứ hai.
2. Nhà Trần củng cố và xây dựng đất nước
a. Tổ chức bộ máy nhà nước
- GV nói: Sau khi lên ngôi vua, Trần Cảnh đã sắp xếp lại bộ máy nhà nước như thế nào, mời 1 bạn đọc thông tin
- Để các con có hình dung rõ nét hơn về tổ chức nhà nước, cô có bài tập sau, 1 bạn đọc YC (làm bài tập classkick để hoàn thành sơ đồ bộ máy nhà nước thời Trần)
- GV chốt SĐ bộ máy nhà nước thời Trần.
- So sánh bộ máy nhà nước thời Trần và thời Lý?
- GV chốt bảng so sánh: Nhìn chung tổ chức nhà nước dưới thời Trần giống thời Lý, vua là người đứng đầu đất nước có quyền lực tối cao. Song, các vua Trần đặt lệ nhường ngôi sớm cho con và tự xưng là Thái thượng hoàng, cùng trông nom việc nước, đặt thêm một số chức quan để chăm lo việc nước.
- Qua phần so sánh vừa rồi, con có nhận xét gì về bộ máy nhà nước thời Trần?