Chương 1 – NGUYÊN TỬ
Tiết 3 Bài 1: THÀNH PHẦN NGUYÊN TỬ
Ngày soạn : 28/8/2008

I- MỤC TIÊU
Kiến thức :
HS biết: - Nguyên tử gồm hạt nhân mang điện tích dương và vỏ ng.tử mang
điện tích âm.
- Kích thước, khối lượng nguyên tử.
- Hạt nhân gồm các hạt: p, n và e. Vỏ ng.tử gồm các e.
- Khối lượng, kích thước và điện tích của e, p và n.
HS hiểu: - Nguyên tử là phần tử nhỏ nhất của nguyên tố.
- Nguyên tử có cấu tạo phức tạp. Ng.tử có cấu tạo rỗng.
Kĩ năng:
So sánh khối lượng, kích thước của e, p, n.
Thái độ:
Có nhận thức đúng đắng về sự tồn tại của vật chất.
II- CHUẨN BỊ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
Giáo viên: tranh ảnh một số nhà bác học, sơ đồ tóm tắc thí nghiệm tìm ra tia
âm cực, mô hình thí nghiệm khám phá hạt nhân nguyên tử.
Học sinh: đọc lại SGK hóa lớp 8 phần cấu tạo nguyên tử.
III- PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CHỦ YẾU
Phương pháp đàm thoại gợi mở kết hợp với việc sử dụng các đồ dùng dạy
học trực quan.
IV- THIẾT KẾ CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC

NỘI DUNG (phần ghi bảng)
HOẠT ĐỘNG CỦA THẦY
HĐ CỦA TRÒ








Hđ1: vào bài
Ở lớp 8 chúng ta đã biết kn ng.t, hãy nhắc lại kn ng.t là gì ? ngt dược tạo thành từ những hạt nào ?
Như vậy chúng ta đã biết sơ lược về kn ngt nhưng ngt có kt và KL ntn ? thành phần c.tạo ra sao, kt, KL, đt của các hạt tạo nên ngt là bao nhiêu. Bài học hôm ny sẽ giải đáp những câu hỏi đó.

Học sinh trả lời.

I- THÀNH PHẦN CẤU TẠO CỦA NGUYÊN TỬ
1. Electron
a) Sự tìm ra electron
Tia âm cực gồm chùm hạt mang điện tích âm và mỗi hạt có khối lượng được gọi là các electron. Kí hiệu e
b) Khối lượng và đ.tích của e
me = 9,1094.10-31 kg
qe = -1,602.10-19 C
Hđ 2: thành phần cấu tạo của ngt
Sử dụng tranh vẽ mô tả tn của Thomson.
Hiện tượng tia âm cực bị lệch về phía cực dương chứng tỏ điều gì ?
Hạt e có kl và đt bao nhiêu ?


Học sinh đọc sách giáo khoa và trả lời.

2. Sự tìm ra hạt nhân ng.tử
Xem sgk
Yêu cầu học sinh đọc sách giáo khoa
Học sinh đọc sách giáo khoa

3. Cấu tạo của hạt nhân ng.tử
a) Sự tìm ra proton
Từ TN Rutherford phát hiện hạt nhân ng.tử Nitơ và một loại hạt có KL 1,6726.10-27 kg, mang 1 đv điện tích + gọi là proton, kí hiệu: p
Hđ3: sự tìm ra hạt nhân nguyên tử
Trình bày tn chứng minh sự tồn tại của hạt nhân ngt, tn tìm ra p và n
Học sinh đọc sách giáo khoa và trả lời.

b) Sự tìm ra nơtron
Từ TN J.Chatwick quan sát được 1 loại hạt mới có KL xấp xỉ KL của p, không mang điện gọi là hạt nơtron, kí hiệu: n



Kết luận: Thành phần cấu tạo của nguyên tử gồm:
- Hạt nhân nằm ở tâm của ng.tử gồm các hạt p, n.
- Vỏ ng.tử gồm các e n động xung quanh hạt nhân.
- Khối lượng và điện tích của các hạt cấu tạo nên nguyên tử: SGK
Hđ4: hướng dẫn học sinh rút ra kết luận
Học sinh trả lời.

II- KÍCH THƯỚC VÀ KHỐI LƯỢNG CỦA NGUYÊN TỬ
1. Kích thước
Đơn vị: 10-10m = 1
=0,1nm
- Ng.tử khác nhau có kích thước (.
- Ng.tử nhỏ nhất : hidro có bán kính khoảng 0,053 nm.
- Hạt nhân có kt nhỏ hơn kt ng.t rất nhiều, đ.kính vào khoảng 10-5 nm.
- Đ.kính của e, p nhỏ hơn nhiều khoảng 10-8 nm.
- e chuyển động xung quanh hạt nhân trong không gian rỗng của ng.tử.
Hđ5: kích thước và khối lượng ngt
Yêu cầu học sinh đọc sgk và trả lời:
Đường kích của ngt,
Đường kính của e,
p,
hạt nhân ngt.

So sánh kích thước giữa chúng
Học