Tiết 41: Lục vân tiên gặp nạn
(Trích truyện Lục Vân Tiên) - Nguyễn Đình Chiểu -
A.MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp học sinh: - Qua phân tích sự đối lập giữa cái thiện và cái ác trong đoạn thơ, nhận biết được thái độ tình cảm và lòng tin của T/g gửi gắm với những người lao động bình thường.
- Tìm hiểu và đánh giá nghệ thuật sắp xếp tình tiết và nghệ thuật ngôn ngữ trong đoạn trích.
B.CHUẨN BỊ:
- GV: Truyện "Lục Vân Tiên" + tranh chân dung Đồ Chiểu
- H/s: Tìm đọc VB "Truyện Lục Vân Tiên"
C.TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
*Hoạt động 1: Khởi động
1.Tổ chức:
2.Kiểm tra:
- Câu hỏi: Đọc thuộc lòng và diễn cảm Vb trích "Lục Vân Tiên cứu Kiều Nguyệt Nga"
- Kiểm tra sự chuẩn bị bài của H/s
3.Bài mới: Giới thiệu bài:
*Hoạt động 2: Đọc - hiểu văn bản
- Hướng dẫn H/s đọc: to, rõ, đúng nhịp thay đổi giọng đọc cho phù hợp với nhân vật
->Nhận xét

?Cho biết vị trí của đoạn trích?


?Xác định bố cục của VB?(trích) nêu nội dung chính của từng phần?
?Cho biết chủ đề của đoạn trích?
- 1 H/s đọc lại 8 câu thơ đầu
?Cho biết hoàn cảnh của Lục Vân Tiên lúc này?

?Lục Vân Tiên gặp Trịnh Hâm, có lời nhờ Trịnh Hâm giúp đỡ. Trịnh Hâm đã giúp đỡ bạn ntn?


?Nhận xét về việc làm của Trịnh Hâm?(liệu đó có phải là hành động bộc phát?)


?Hãy chỉ ra nguyên nhân dẫn tới hành động của Trịnh Hâm?
- Gv diễn giảng thêm.





?Giải thích vì sao ngay cả khi Vân Tiên bị mù loà mà hắn vẫn hãm hại bạn mình?
?Trịnh Hâm hiện lên ở đây là con người ntn?
?Nhận xét về giá trị nghệ thuật của đoạn thơ?
-> Sắp xếp hợp lí các tình tiết, hành động nhanh, lời thơ mộc mạc.
?Vân Tiên bị Trịnh Hâm đẩy xuống song, chàng đã được ai cứu giúp?
?Tìm những câu thơ cho thấy sự giúp đỡ của gia đình ông Ngư với LVT?
?Nhận xét về từ ngữ trong 2 câu thơ?
?2 câu thơ cho em biết việc làm của gia đình ông Ngư ntn?
T/c gia đình ông Ngư dành cho LVT là T/c ntn?
?Sau khi cứu sống LVT, gia đình ông Ngư còn giúp LVT những gì?





?Qua những việc làm gia đình ông Ngư đối với LVT, em thấy họ là người ntn?
?Cuộc sống của gia đình ông Ngư được MT qua những câu thơ nào?Nhận xét về lời thơ, hình ảnh?

?Cảm nhận cuộc sống của em về gia đình ông Ngư?



?Qua cuộc sống của ông Ngư, Nguyễn Đình Chiểu muốn gửi gắm khát vọng gì?


?Qua nhân vật ông Ngư, Nguyễn Đình Chiểu gửi gắm điều gì về con người và cuộc đời?


I.Tiếp xúc văn bản:
1.Đọc - kể tóm tắt:


2. Tìm hiểu chú thích: SGK/120
- Thuộc phần 2 của truyện
- Vân Tiên và tiểu đồng bị Trịnh Hâm hãm hại do đố kị, ghanh ghét tài năng của Vân Tiên.
3.Bố cục:
2 phần: + 8 câu đầu: Trịnh Hâm hãm hại Vân Tiên
+ Còn lại: Vân Tiên được cứu giúp
- Chủ đề: Sự đối lập giữa cái thiện và cái ác.
II.Phân tích VB.
1.Tội ác của Trịnh Hâm.
- Hoàn cảnh của Lục Vân Tiên: tiền hết, mù loà, bơ vơ nơi đất khách.
- Trịnh Hâm đã "giúp đỡ" Lục Vân Tiên
"Đêm khuya lặng lẽ như tờ
…khi ấy ra tay
Vân Tiên bị ngã xô ngay xuống vời
…giả tiếng kêu trời
…lấy lời phôi pha"
-> việc làm có sự sắp xếp, chuẩn bị, mưu tính trước sau (lừa tiểu đồng vào rừng trói lại…ra nói với Vân Tiên rằng tiểu đồng bị cọp vồ. Hắn đưa Vân Tiên lên thuyền rồi hứa đưa bạn về quê nhà, sau đó hắn ra tay hãm hại bạn)
- Nguyên nhân: tính đố kị, ganh ghét tài năng, lo cho con đường tiến thân của mình
(ngay từ khi mới gặp nhau, kết bạn với nhau thấy Vân Tiên tài cao, Trịnh Hâm đã có thái độ:
"Kiệm, Hâm là đứa so đo
Thấy Tiên dường