Ngày soạn : 25/2/2008
Tuần 24 - Tiết 120
LUYỆN TẬP LÀM BÀI NGHỊ LUẬN
VỀ TÁC PHẨM TRUYỆN ( hoặc đoạn trích )

I./ MỤC TIÊU BÀI HỌC : giúp HS
- Củng cố tri thức về yêu cầu, về cách làm bài nghị luận về tác phẩm truyện ( đoạn trích) đã học
- Qua hoạt động luyện tập cụ thể mà nắm vững , thành thạo thêm kĩ năng tìm ý, lập ý, kĩ năng viết một bài nghị luận về tác phẩm truyện ( đoạn trích)

II./ CÁC BƯỚC LÊN LỚP .
1./ ỔN ĐỊNH .
2./ BÀI CŨ : Kiểm tra vở bài tập
3./ BÀI MỚI

Tiến trình tổ chức các hoạt động dạy và học
Ghi bảng

HĐ1./ Nêu đề bài và hướng dẫn HS tìm hiểu đề
1. HS nhắc lại thế nào là bài nghị luận về tác phẩm truyện ? Yêu cầu về kiểu bài này về nội dung, hình thức .
2. Đề bài : Cảm nhận của em về đoạn trích "Chiếc lược ngà" của NQS
-Kiểu bài : Nghị luận về nội dung, nghệ thuật đoạn trích
- Nội dung nghị luận : Cảm nhận về tình cha con trong thời chiến tranh, về nét đặc sắc trong nghệ thuật tạo tình huống hoặc cách trần thuật, cách lựa chọn chi tiết .
HĐ2/ Hướng dẫn HS tìm ý ( dựa vào các câu hỏi gợi ý trong SGK )
HĐ3/ Hướng dẫn HS lập dàn ý
Mở bài
Giới thiệu tác giả NQS, tác phẩm "Chiếc lược ngà" , nội dung đoạn trích
2. Thân bài
a. Tình cha con éo le trong thời chiến tranh
- Ông Sáu phải xa nhà đi chiê�n đấu, khi về thăm gia đình, đứa con gái nhỏ không nhận ông Sáu là cha
- Bé Thu ương ngạnh, bướng bỉnh nhưng yêu thương cha mãnh liệt sâu sắc
- Nhận xét về những mất mác, thiệt thòi, sự chịu đựng, hi sinh, nghị lực, niềm tin . của con người trong hoàn cảnh đất nước chiến tranh
- Phân tích những chi tiết đặc sắc về cử chỉ, hành động, lời nói, diễn biến tâm trạng . ( Việc ông Sáu làm chiếc lược, bé Thu bất ngờ nhận cha trong phút chia tay . )
b. Nghệ thuật tạo dựng tình huống , cách trần thuật, cách lựa chọn chi tiết . đặc sắc, gợi cảm xúc
3. Kết bài : Tổng hợp, nêu cảm nghĩ chung .
HĐ4/ HS trình bày phần bài làm của mình, GV nhận xét, sửa chữa .


Đề bài
Cảm nhận của em về đoạn trích "Chiếc lược ngà" của Nguyễn Quang Sáng
Tìm hiểu đề
Thể loại: nghị luận (cảm nhận về đoạn trích .)
Nội dung: Những mất mát thiệt thòi nghị lực niềm tin của anh Sáu và bé Thu
Tư liệu đoạn trích "chiếc lược ngà"
Tìm ý, lập dàn ý
Mở bài: gt đoạn trích và tác giả
Thân bài:
- Nhân vật bé Thu: tình cảm và thái độ của bé trong những ngày mới gặp anh Sáu.
Thái độ tình cảm trong buổi chia tay.
Nhân vật anh Sáu:
Hụt hẫn, buồn khi bé Thu bỏ chạy.
Kiên nhẫn vỗ về để con nhận mình là cha, hạnh phúc khi bé Thu nhận anh là cha
Tẩn mẫn làm chiếc lược ngà .
Gởi chiếc lược cho bác ba trao lại cho con trước khi chết
Nhận xét đánh giá:
Nội dung : tô đạm và ca ngợi tình phụ tử như 1 lẽ sống nhưng con người có thể hy sinh cho lý tưởng
Nghệ thuật : cốt truyện chặt chẽ, tình huống bất ngờ, ngôn ngữ giản dị
Kết bài: thành công của truyện . rút ra bài học
3. Viết phần mở bài + kết bài thành đoạn văn.


 4./ CỦNG CỐ : Nhắc lại các nội dung cần nắm
5./ DẶN DÒ : Xem lại lí thuyết và các bài tập
Chuẩn bị viết bài TLV số 6 - Văn nghị luận văn học
( Xem lại lí thuyết về văn nghị luận về tác phẩm truyện ; cách làm bài )
Soạn "sang thu"
+ Đọc văn bản, tìm hiểu về tác giả Hữu Thỉnh
+ Cảm nhận tinh tê� của nhà thơ trước sự biến đổi của đất trời
+ Phân tích cái hay , cái đẹp của những hình ảnh thơ
+ Bài tập làm văn về nhà
Bài viết số 6
(Viết ở nhà)
Đề: nêu những suy nghĩ của e về chuyển biến trong tình cảm của người nông dân VN trong thời kháng chiến chống thực dân Pháp qua truyện ngắn "Làng" của Kim Lân
Yêu cầu chung:
Giới thiệu nhân vật, tác phẩm, tác giả và đánh giá sơ bộ về chuyển biến tình cảm của ông Hai.

Tóm tắt sơ lược tác phẩm đặc biệt là nhân vật ông Hai
Ô�ng Hai là người hay làm ,hay chuyện luôn tụ hào về làng
Nhục nhã xấu hổ đau đớn khi nhận được tin làng theo giặc (phân tích tâm trạng, hành động cử chỉ lời nói của nhân vật)
Hồ hởi khi nhận được tin cải chính (vì niềm vui chung quên đi nỗi đau của gia đình nhà bị đốt, làng bị giặc phá)
Bài làm đủ 3 phần, diễn đạt trôi chảy, lập luận chặt chẽ nêu bật sự chuyển biến trong tâm trạng của nhân vật toát lên hình ảnh người nông dân Việt Nam thời kháng chiến: yêu làng, yêu quê hương, yêu đất nước.
Biểu điểm
* Điểm 9,10
- Bố cục đủ ba phần, các ý trình bày rõ ràng, mạch lạc
- Kết hợp tốt các phép lập luận ; phân tích, tổng hợp
- Ý tưởng phong phú, chọn được những chi tiết tiêu biểu.
- Văn viết trong sáng, diễn đạt trôi chảy, cảm xúc chân thành
- Phạm một vài lỗi nhỏ không đáng kể.
* Điểm 7,8 - Đạt những yêu cầu trên ở mức độ khá.
* Điểm 5,6 - Bố cục đủ ba phần, các ý trình bày chưa được mạch lạc lắm.
- Vận dụng được phương pháp lập luận chưa hiệu quả lắm
- Đủ các ý cơ bản nhưng còn sơ sài.
- Còn phạm một vài lỗi về diễn đạt, dùng từ, câu, chính tả .
* Điểm 3,4 - Đạt các yêu cầu của điểm 5,6 ở mức độ thấp hơn.
* Điểm 1,2 - Chưa vận dụng được phương pháp lập luận, lạc sang kiểu bài khác .
- Bài làm chưa đủ ba phần.
- Phạm nhiều lỗi về diễn đạt, dùng từ, câu .
* Điểm 0 - Lạc đề hoặc bỏ giấy trắng.















Soạn : 25/2/2008
Tuần 25 - Tiết 121 BÀI 24
VĂN BẢN SANG THU (HỮU THỈNH)
A/ ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
I./ MỤC TIÊU BÀI HỌC : giúp HS
- Phân tích được những cảm nhận tinh tế của nhà thơ về sự biến đổi của đất trời từ cuối hạ sáng đầu thu
- Rèn luỵên thêm năng lực cảm thụ thơ ca.
II./ CÁC BƯỚC LÊN LỚP .
1./ ỔN ĐỊNH .
2./ BÀI CŨ : Đọc thuộc lòng và diễn cảm " Viếng lăng Bác".Phân tích một ẩn dụ mà em tâm đắc
3./ BÀI MỚI

Tiến trình tổ chức hoạt động dạy và học
Ghi bảng

HĐ1/ Giới thiệu bài
- Thơ tả thời khắc giao mùa giữa hạ và thu không nhiều , nhưng co một số nhà thơ có cảm nhận thật tinh tế : Tản Đà bâng khuâng đón mùa thu " Từ vào thu đến nay/ Trăng thu bạch/ Gió thu lạnh/ Khói thu xây thành/ Sương thu man mác đầu ghềnh ." Thâm Tâm tả buổi chớm thu trong một cuộc tống biệt " Ta biết người buồn sáng hôm nay/ Giời chưa vào thu tươi lắm thay/ Em nhỏ ngây thơ đôi mắt biếc/ Gói tròn thương tiếc chiếc khăn tay." Còn Hữu Thỉnh tả cái khoảnh khắc cảm nhận mùa thu lại về trên quê hương ông.
- HS dựa vào chú thích , nêu những nét chính về tác giả. GV giới thiệu thêm về bài thơ và tập thơ ( SGK )
HĐ2/ Hướng dẫn đọc , tìm hiểu cấu trúc văn bản
1. Đọc : giọng nhẹ, nhịp chậm, khoan thai, trầm lắng, thoáng suy tư .
2. Giải thích từ khó theo chú thích
3. Thể thơ 5 chữ, 3 khổ , 4 câu , ít vần
4. Bố cục : cả bài thơ là những quan sát và cảm nhận của tác giả về thiên nhiên vào thu ( từng khổ nối tiếp nên không cần chia đoạn )
HĐ3/ Hướng dẫn tìm hiểu nội dung văn bản
1. Đọc khổ 1 /
a/ " Mùa thu hình như đã về" được cảm nhận qua những biểu hiện nào của thiên nhiên ?
b/ Em hiểu " gió se" là như thế nào ?
c/ Từ " phả" có thể thay thế bằng từ nào ? Nhưng dùng " phả" có gì hay hơn ? Từ " bỗng " đặt đầu bài có ý nghĩa gì ? Từ " chùng chình" có thể thay bằng những từ nào ? Với từ " chùng chình" hình ảnh thơ trở nên như thế nào trong việc biểu hiện thiên nhiên ?
GV: Mở đầu bài thơ là từ "bỗng" thể hiện sự đột ngột, bất ngờ. Nhưng cái bất ngờ mới nên thơ làm sao! Bất ngờ nhận ra những dấu hiệu thiên nhiên khi mùa thu lại về. Đó là hương ổi thoang thoảng thơm trong gió thu se se lạnh ( hơi lạnh và hơi khô ) Từ " phả" có thể thay bằng các từ thổi, đưa, bay, lan . Nhưng những từ ấy không có cái nghĩa đột ngột, bất ngờ. Mùa quả chín, ổi chín đã thành mùi hương của mùa thu miền Bắc .
Chùng chình là từ láy gợi hình, có thể thay bằng dềnh dàng, đủng đỉnh, lững thững . Dùng chùng chình có cái hay riêng. Tác giả đã nhân hóa làn sương. Nó bay qua ngõ nhà có vẻ cố ý chậm hơn mọi ngày. Có cái gì duyên dáng, yểu điệu của một làn sương, một hình bóng . Và tất cả chưa thật rõ ràng, hay vì quá đột ngột mà tác giả chưa nhận ra. Từ hình như thể hiện cái ngỡ ngàng, ngạc nhiên đó.
I/ Tác