Tuần 1 Ngày sọan: 22 – 08 – 2019
Tiết 1 Ngày dạy: 28 – 08 – 2019
Đọc hiểu văn bản:


( Trích “ Thượng kinh ký sự” – Lê Hữu Trác)

A. Mục tiêu cần đạt:
I. Kiến thức:
Bức tranh chân thực, sinh động về cuộc sống xa hoa , đầy quyền uy nơi phủ chúa Trịnh và thái độ, tâm trạng nhân vật “ tôi” khi vào phủ chúa Trịnh chữa bệnh cho Trịnh Cán.
Vẻ đẹp tâm hồn của Hải Thượng Lãn Ông; Lương y, nhà nho thanh cao, coi thường danh lợi.
Những nét đặc sắc của bút pháp kí sự: tài quan sát, miêu tả sinh động những sự việc có thật; lối kể chuyện lôi cuốn, hấp dẫn; chọn lựa chi tiết đặc sắc; đan xen văn xuôi và thơ.
II. Kỹ năng: Rèn luyện kỹ năng tìm hiểu, phân tích thể loại ký sự và tâm trạng nhân vật.
III. Thái độ:
Trân trọng một người vừa có tài năng vừa có nhân cách như Lê Hữu Trác.
Giáo dục học sinh lối sống chân thực, đúng đắn, cao đẹp.
IV. Định hướng góp phần hình thành năng lực, phẩm chất:
1. Năng lực:
Năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác, năng lực tự học, năng lực sáng tạo.
Năng lực đặc thù: năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực cảm thụ văn học.
2. Phẩm chất:
Yêu gia đình, quê hương, đất nước;
Có trách nhiệm với bản thân, cộng đồng;
Trung thực, tự trọng, chí công vô tư.
B. Tiến trình dạy học:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nội dung cần đạt

Hoạt động 1 – Khởi động:
?. Trong chương trình Ngữ văn lớp 9, các em đã được học đoạn trích nào mà nội dung của nó phản ánh hiện thực xa hoa trong phủ chúa, sự nhũng nhiễu của quan lại thời Lê – Trịnh?
Học sinh trả lời: Đoạn trích “Chuyện cũ trong phủ chúa Trịnh”(“Vũ trung tùy bút” – Phạm Đình Hổ)
* Giáo viên vào bài: Bài học hôm nay sẽ giúp các em có cái nhìn cụ thể, sinh động về quang cảnh và cung cách sinh hoạt trong phủ chúa cũng như thái độ phê phán của tác giả qua đoạn trích “Vào phủ chúa Trịnh” (“Thượng kinh kí sự” – Lê Hữu Trác).


Hoạt động 2 – Hình thành kiến thức
* Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu những nét cơ bản về tác giả và tác phẩm:
? Đọc phần tiểu dẫn sách giáo khoa và cho biết vài nét về tác giả Lê Hữu Trác ?
? Thân thế, quê hương của Lê Hữu Trác?
* Giáo viên lưu ý thêm:
+ Hải Thượng Lãn Ông: ông lười vùng Thượng Hồng, Hải Dương.
+ Quê ngoại Hà Tĩnh là nơi tác giả sống phần lớn cuộc đời : danh y , nhà văn.


+ Tác giả là người con thứ bảy ( Chiêu Bảy: công tử thứ bảy).
+ Hưởng nhiều bổng lộc nhà Lê.
? Sự nghiệp: ông có hai sự nghiệp lớn: Tác phẩm về hai sự nghiệp này?
* Giáo viên nhắc lại cho học sinh về xã hội Việt Nam thời trung đại với các giai đoạn :
+ Thế kỷ X – XV : chống ngoại xâm.
+ Thế kỷ XV – XVII đến thế kỷ XIX : hoàng kim và chuyển sang khủng hoảng, suy thoái…
? Thời vua Lê , chúa Trịnh thuộc giai đoạn nào trong lịch sử phong kiến nước ta?
* Giáo viên diễn giảng thêm về xã hội đương thời : thời vua Lê chúa Trịnh ; liên hệ với “ Hòang Lê nhất thống chí” – Ngô gia Văn phái.
? Xuất xứ của đoạn trích?
? Giáo viên yêu cầu học sinh nêu vắn tắt nội dung đoạn trích.
* Giáo viên hướng dẫn học sinh Đọc – Hiểu văn bản:
* Gợi ý cách đọc:
- Đây là một thiên ký sự , nên khi đọc cần chú ý các chi tiết chân thực:
+ Chi tiết quang cảnh phủ chúa ( cảnh bên ngoài, cảnh nội cung ).
+ Chi tiết về nghi thức , cung cách sinh hoạt của phủ chúa, chú ý các chi tiết “ đắt”, nêu được cái thần của sự việc …
- Nhận xét bút pháp bút ký của tác giả.
- Khi đọc cũng cần chú ý đến thái độ, tâm trạng và những suy nghĩ của tác giả.
* Giáo viên gọi 2 học sinh đọc đoạn trích – Nhận xét…
* Dựa vào chú thích sách giáo khoa, giáo viên yêu cầu học sinh giải nghĩa các từ khó.
* Giáo viên nêu câu hỏi, học sinh thảo luận nhóm