Tuần: ___
Ngày soạn:___/___/___
Ngày dạy:___/___/___
Tiết ___:
NGỮ CẢNH
I. MỤC TIÊU CẦN ĐẠT: Giúp HS:
1. Kiến thức
- Giúp HS nắm được khái niệm ngữ cảnh trong hoạt động giao tiếp ngôn ngữ cùng với những nhân tố của nó
2. Kĩ năng
- Biết nói và viết phù hợp với ngữ cảnh, có năng lực nhận thức và lĩnh hội được lời nói trong mối quan hệ với ngữ cảnh
3. Thái độ
- Áp dụng vào thực tế cuộc sống
4. Định hướng phát triển năng lực
- Năng lực giao tiếp tiếng Việt, tạo lập văn bản đúng văn cảnh
- Các năng lực khác: hợp tác, giải quyết vấn đề, sáng tạo, tự quản ….
II. PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY
Thuyết trình, nêu và giải quyết vấn đề, vấn đáp, thảo luận…
III. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1. Giáo viên: Giáo án, Sách giáo viên,Máy chiếu
2. Học sinh: Vở lớp, chuẩn bị bài
IV. TIẾN TRÌNH BÀI GIẢNG
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài cũ
Trình bày đặc sắc truyện ngắn “Hai đứa trẻ” của Thạch Lam
3. Bài mới
Hoạt động của GV & HS
Nội dung bài học

HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG

* Hoạt động 1: GV nêu câu hỏi tình huống:
Câu hỏi 1. Quan sát bức ảnh sau và cho biết: Ai xuất hiện trong bức ảnh? Trong bức ảnh là sự kiện gì? Thời gian và địa điểm diễn ra sự kiện đó?
/
HS hoạt động cá nhân: 3 HS trả lời
Người xuất hiện trong bức ảnh là Chủ tịch Hồ Chí Minh. Sự kiện trong bức ảnh là Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn độc lập tại quảng trường Ba Đình, Hà Nội vào ngày 2-9-1945
Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh?
HS hoạt động cá nhân và trả lời câu hỏi.
Sự kiện diễn ra trong hoàn cảnh đất nước ta vừa giành được độc lập, đánh đuổi thực dân Pháp ra khỏi bờ cõi, kết thúc hơn 80 năm đô hộ.
Câu hỏi 2. Sự kiện trong bức ảnh gợi cho em nhớ đến tác phẩm nào của Hồ Chí Minh?
HS hoạt động cá nhân và trả lời câu hỏi
Sự kiện trong bức ảnh gợi nhớ đến tác phẩm Tuyên ngôn độc lập của Hồ Chí Minh.
Từ những dự kiện về nhân vật, về thời gian, địa điểm, văn cảnh của tác phẩm, em hãy đoán xem chúng ta sẽ học bài gì?
Hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu kiến thức về Ngữ cảnh.

HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Hướng dẫn HS tìm hiểu khái niệm Ngữ cảnh thông qua Ngữ liệu trong SGK
Giao nhiệm vụ cho HS: GV yêu cầu HS đọc một câu trích trong truyện “Hai đứa trẻ”: “Giờ muộn thế này mà họ chưa ra nhỉ?” và phát vấn:
Nếu chỉ nghe câu nói này với tư cách là một câu độc lập thì em có hiểu ý nghĩa và mục đích của nó không? Em có thể trả lời câu hỏi này không? Tại sao?
Yêu cầu sản phẩm: lời phát biểu
Thực hiện nhiệm vụ học tập:
HS hoạt động cá nhân.
Báo cáo kết quả và thảo luận:
HS khẳng định: Nếu chỉ nghe câu nói này sẽ không biết bối cảnh sử dụng và không thể trả lời câu hỏi.
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
GV đánh giá bằng nhận xét câu trả lời của HS
Hoạt động 2: Cung cấp các thông tin cần thiết của ngữ liệu. HS tìm hiểu và rút ra khái niệm Ngữ cảnh
Giao nhiệm vụ cho HS: GV yêu cầu HS đọc đoạn trích có chứa câu nói trên và đưa ra những thông tin có được từ ngữ liệu đó.
Yêu cầu sản phẩm: lời phát biểu
Thực hiện nhiệm vụ học tập: HS hoạt động theo cặp đôi. GV quan sát và gợi ý các câu hỏi:
Câu nói của ai nói với ai?
Câu nói được nói lúc nào? Ở đâu?
“Họ” là những ai?
“Chưa ra” là theo hướng từ đâu đến đâu?
“muộn” là khoảng thời gian nào?
Báo cáo kết quả và thảo luận:
HS cử đại diện báo cáo sản phẩm
GV gọi HS bổ sung thêm thông tin
Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập:
GV gọi HS đánh giá chéo các nhóm đôi.
GV đánh giá bằng nhận xét các nhóm
GV và HS chốt kiến thức trọng tâm
GV: Đó là toàn bộ ngữ cảnh mà câu nói được diễn ra và tồn tại. Em hiểu thế nào là ngữ cảnh?
HS trả lời và kết luận: khái niệm ngữ cảnh
Hoạt động 3: Tìm hiểu các nhân tố của ngữ cảnh
Giao nhiệm vụ