Ngày soạn:14/10/2017
Ngày dạy: 17/10/2017 lớp 11A3
25/10/2017 lớp 11A3


Tiết 35
Tiếng Việt: NGỮCẢNH
1. MỤC TIÊU:
a. Về kiến thức:
Giúp HS nắm được khái niệm, các yếu tố, vai trò của ngữ cảnh trong hoạt động giao tiếp bằng ngôn ngữ.
b. Về kĩ năng:
Nói và viết phù hợp với ngữ cảnh giao tiếp, có năng lực lĩnh hội chính ác nội dung, mục đích lời nói, câu văn trong mối quan hệ ngữ cảnh.
c. Về thái độ:
Tự giác tiếp thu bài học
d. Năng lực cần đạt:
- Năng lực tự học.
- Năng lực giải quyết vấn đề.
- Năng lực hợp tác.
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ.
2. CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
a. Chuẩn bị của giáo viên:
Sgk+ sgv Ngữ văn 11 và các tài liệu tham khảo khác.
Giáo án.
b. Chuẩn bị của học sinh:
Đọc và soạn bài theo hệ thống câu hỏi phần Hướng dẫn học bài trong sgk.
3. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:
a. Kiểm tra bài cũ: không.
b. Bài mới:
Hoạt động của giáo viên
Hoạt động của học sinh

I. Tìm hiểu chung : 5’
1. Khái niệm
GV gọi HS đọc sgk và trả lời các câu hỏi trog sgk.







Nếu ta đặt nó trong bối cảnh phát sinh ra nó mà người đọc biết trong truyện ngắn “ Hai đứa trẻ” của Thạch Lam thì ta có trả lời được những câu hỏi đó không?









Ngữ cảnh là gì?


Hãy lấy thêm ví dụ để làm rõ khái niệm về ngữ cảnh?









II. Các nhân tố của ngữ cảnh: 10’
1. Nhân vật giao tiếp
Nhân vật giao tiếp là gì? Các nhân vật giao tiếp có quan hệ như thế nào?











2. Bối cảnh ngoài ngôn ngữ
Bối cảnh ngoài ngôn ngữ chia làm mấy loại? Hãy trình bày những nét cơ bản của mỗi loại?







































3. Văn cảnh
Văn cảnh là gì? Lấy ví dụ để làm rõ.












III. Vai trò của ngữ cảnh: 5’
1. Đối với người nói, viết khi tạo ra văn bản
Ngữ cảnh có vai trò như thế nào? nêu ví dụ?















2. Đối với người nghe - đọc khi lĩnh hội văn bản










. Luyện tập : 23’
GV yêu cầu hs trả lời theo câu hỏi trong sgk.


a. Ngữ liệu :Sgk
Câu: Giờ muộn thế này mà họ chưa ra nhỉ?
+ Nhân vật giao tiếp là ai?
+ Đó là người ntn?
+ Họ có quan hệ với nhau ra sao?
+ Câu nói đó ở đâu, lúc nào?
+ Họ ở đây là ai?
=> Ta không trả lời được câu nào, vì không biết nhân vật giao tiếp trong câu nói trên là ai và diễn ra trong bối cảnh giao tiếp nào.
- Nếu đặt câu nói đó trong bối cảnh cụ thể: “Đêm tối…chưa ra nhỉ?”
- Nhân vật giao tiếp: Chị Tí nói với những người quen của mình cùng kiếm thêm bằng nghề buôn bán nhỏ như chị em Liên, bác Siêu bán phở, gia đình bác Xẩm.
- Bối cảnh giao tiếp: trong ga xép xe lửa ở một thị trấn tỉnh lẻ. Rộng hơn là xã hội Việt Nam trước Cách mạng tháng Tám.
- Họ ở đây là những người khách quen thuộc như: phu xe, phu gạo, mấy chú lính lệ trong huyện hay người nhà thầy thừa.
b. Khái niệm:
Ngữ cảnh là