Ngày soạn : ..... /...../2018 Tuần: 29
Tiết 141:


I. Mục tiêu cần đạt:
1. Kiến thức:
Nhận biết 2 điều kiện sử dụng hàm ý liên quan đến người nói, người nghe.
2. Kĩ năng:
Giải đoán và sử dụng hàm ý.
3. Thái độ:
Có ý thức hơn khi đưa hàm ý vào trong giao tiếp hàng ngày.
II.Chuẩn bị:
GV: SGK, sách giáo viên, sách tham khảo, giáo an,bảng phụ.
HS: SGK, đọc trước bài và soạn bài.
III.Tiến trình lên lớp:
1. Ổn định tổ chức: kiểm tra sĩ số,vệ sinh.
2. Kiểm tra bài cũ:
Thế nào là nghĩa tường minh và hàm ý? Phân biệt nghĩa tường minh và hàm ý?
3. Bài mới:Muốn hiểu được hàm ý không phải đơn giản mà người nghe phải tự mình giải đoán và người nói phải sử dụng cho phù hợp. Vậy, để hiểu rõ điều đó, chúng ta sẽ tìm hiểu nội dung bài học hôm nay.
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung ghi bảng

Hoạt động 1:
-GV gọi HS đọc to đoạn văn SGK/90 (treo bảng phụ)
Hướng dẫn HS trả lời câu hỏi.
?Nêu hàm ý của những câu in đậm.Vì sao chị Dậu không dám nói thẳng với con mà phải dùng hàm ý?
Câu 1: “Con chỉ được ăn ở nhà bữa này nữa thôi”
( Có hàm ý “Sau bữa ăn này con không còn được ở nhà với thầy mẹ và các em nữa. Mẹ đã bán con”. Đây là điều đau lòng nên chị Dậu tránh nói thẳng ra.
Câu 2: “Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài”.
( Có hàm ý “Mẹ đã bán con cho nhà cụ Nghị thôn Đoài”.
-Hàm ý trong câu nói nào của chị Dậu rõ hơn?
Vì sao chị Dậu phải nói rõ hơn như vậy?
Chi tiết nào trong đoạn trích cho thấy cái Tí đã hiểu hàm ý trong câu nói của mẹ? Vì sao cái Tí có thể hiểu hàm ý ấy?



GV gọi HS đọc ghi nhớ.

Hoạt động 2 : Hướng dẫn làm bài luyện tập:
Gọi HS đọc yêu cầu BT 1/91
-Gv : Người nói người nghe ở đây là ai?
?Xác định hàm ý của mỗi câu ấy.
Theo em người nghe có hiểu hàm ý của người nói không ? Những chi tiết nào thể hiện điều đó ?



GV bổ sung.










-GV cho HS đọc yêu cầu Bài tập 2.
Hàm ý của câu in đậm là gì ?
Vì sai em bé không nói thẳng mà phải dùng hàm ý ?Việc sử dụng hàm ý co thành công không vì sao ?

GV bổ sung.



-Gọi HS đọc yêu cầu Bài tập 3/92.
Lưu ý phải dùng câu chứa hàm ý “từ chối” theo yêu cầu của BT, không dùng những câu không rõ chủ định như: “Để mình xem đã”, “Mai hẵng hay”…
Gọi HS đọc yêu cầu Bài tập 4.
Tìm hàm ý của Lỗ Tấn qua việc ông so sánh “hy vọng “ với con đường trong các câu .
GV bổ sung.


GV: HD học sinh khá giỏi làm BT



-Đọc đoạn văn(SGK).


-Thảo luận và trả lời câu hỏi.





-Lắng nghe.







-Hs suy nghĩ trả lời
(Hàm ý trong câu 2 rõ hơn vì cái Tí không hiểu được hàm ý của câu nói thứ nhất. Sự “giãy nảy”, và câu nói trong tiếng khóc của cái Tí “U bán con thật đấy ư” cho thấy Tí đã hiểu ý mẹ.)
-Đọc ghi nhớ(SGK).



-Đọc yêu cầu BT1.

-Trả lời và xác định hàm ý của mỗi câu.

-Suy nghĩ, trả lời và chỉ ra các chi tiết thể hiện điều đó.



-Sửa vào bài của mình.











-Đọc và xác định yêu cầu BT2.

-Suy nghĩ và làm BT2.




-Ghi nhận vào vở.



-Đọc và xác định yêu cầu BT3.

-Suy nghĩ và lên bảng điền câu có hàm ý thích hợp.

-Đọc và suy nghĩ làm BT4.

-Lắng nghe.



HS: Làm BT theo HD
I.Điều kiện sử dụng hàm ý:
Đọc đoạn trích:

Câu 1: “Con chỉ được