https://www.youtube.com/watch?v=m7kgSkYHRLE
Sắc phong ở các đình, miếu
Vua ban, Người dân soạn thảo, Chính quyền địa phương cấp, Hình thành từ trong bộ luật
Không chỉ ở Túc Trưng mà ở các địa phương trong tỉnh, hiện đồng bào các dân tộc đã và
đang tổ chức các lễ hội truyền thống cũng như phong trào văn nghệ, thể dục thể thao sau
đại dịch. Tiêu biểu như: khôi phục và tổ chức lễ hội Yangcoi và Yang bơnơm của đồng bào
Mạ; lễ hội Sayangva và Sayangbri của đồng bào Chơro; lễ Tả tài phán của người Hoa; lễ
hội Lồng tồng của đồng bào Tày, Nùng; lễ hội Katê của đồng bào Chăm; Tết Chol Chnam
Thmay và lễ hội Sen Dolta của đồng bào Kh'mer…
Bên cạnh các lễ hội, thời gian qua, ngành VH-TTDL đã tổ chức nhiều hoạt động gìn giữ và
phát huy giá trị di sản văn hóa phi vật thể, nhất là văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng
bào DTTS. Tiêu biểu như: Tổ chức các lớp truyền dạy nghệ thuật đánh cồng chiêng cho
các thanh thiếu niên dân tộc Chơro ở xã Phú Lý (H.Vĩnh Cửu); mở lớp truyền dạy nghề dệt
thổ cẩm truyền thống cho thanh thiếu niên dân tộc Mạ ở xã Tà Lài (H.Tân Phú); tổ chức
ghi hình, chụp ảnh tư liệu của đồng bào Chơro tại TP.Long Khánh và H.Vĩnh Cửu; mở lớp
dạy nhạc cụ ngũ âm cho đồng bào Kh'mer tại H.Định Quán…
- Các lễ hội của người bản địa ở Đồng Nai
- Christmas
Link ĐẶT VÉ MÁY BAY
https://efly.vn/ket-qua-tim-ve.html?
departure=SGN&destination=THD&departure_date=20-082023&way=2&return_date=31-082023&adult=1&children=0&infant=0&quocte=0&ver=c67cdf22bf20d82987c67082760d3
48893a013b904706d5186

CHỦ ĐỀ 3; NGHỆ THUẬT TRANG TRÍ
TRONG MỘT SỐ LỄ HỘI TRUYỀN
THỐNG Ở TỈNH ĐỒNG NAI

1 . Kê tên môt sð lé hôi truyên thðng trên dia bàn tinh Ðông Nai mà em biét.
2. Quan sát hình và cho biết những nét độc đáo về trang phuc và các yếu tố vật
thể trong lễ hội Quan sát hình và cho biết những nét độc đáo về trang phuc và các
yếu tố vật thể trong lễ hội ( Cờ, phướn, lọng, lễ vật…) ở đình Tân Lân – Thành phố
Biên Hoà

Hình 3.1. Múa lân trong lễ kỳ Yên,
ở đình Tân Lân – Thành phố Biên Hoà
Nguôn: Trung tâm

tién Du lich Ðông Nai

Hình 3.2. Dâng lễ vật trong lễ hội Sayangva
Nguôn: Phòng Vän hoá và thông tin thành phð
Long Khánh

Hình 3.3. Dâng bánh chưng, bánh dày trong lễ Giỗ tổ Hùng Vương
Nguồn: Sở Vän hoá, Thể thao và Du lịch Ðồng Nai

Hình 3.4. Lễ Kỳ Yên đình Tân Lân, thành phố Biên Hoà, tỉnh Ðồng Nai
Nguồn:Trung tâm xúc tiến Du lich Ðông Nai

Theo cách hiểu thông thường, trang trí là Nghệ thuật làm đẹp. Vì vậy, trang trí
là những cái đẹp do con nguời sáng tạo ra nhằm phục vụ cho cuộc sống, giúp cho
đời sống con người và xã hội trở nên tốt đẹp và hoàn thiện hơn. Nghệ thuật trang trí
được thể hiện qua nhiều khía cạnh khác nhau như: Trang trí trong lễ hội, trang trí
trên các sản phẩm mỹ nghệ, trang trí nội ngoại thất, trang trí ứng dụng công nghiệp,
trang trí thông tin quảng cáo, trang trí sân khấu điện ảnh, trang trí đồ hoạ và ấn
phẩm, trang trí thời trang,... Nghệ thuật trang trí trang trí trong lễ hội truyền thống ở
Đồng Nai được thể hiện qua trang phục, lễ phục, các yếu tố vật thể và nghệ thuật
biểu diễn trong lễ hội…

I. HỘI KỲ YÊN
1 . Nghệ thuật trang trí thể hiện qua trang phục, lễ phục
1 . Quan sát và mô tả lại một bộ lễ phục nào đó của một trong các thành viên
thuộc Ban tế tự.
2. Cho biết các hoạ tiết, hoa văn thể hiện chủ yếu trên lễ phục mà em quan
sát được
Ðể chuẩn bị cho lễ Kỳ Yên tại các đình trên địa bàn tỉnh Đồng Nai được chu
đáo Ban Tế Tự được thành lập trước ngày diễn ra lễ chính khoảng một tháng.
Những người tham gia trong Ban Tế Tự xem đây là niềm vinh dự, thay mặt cho
cộng đồng cư dân địa phương trong cúng tế thần Thành Hoàng.
Lễ phục của các thành viên Ban Tế Tự được thiết kế và may cẩn thận, có họa
tiết, hoa văn độc đáo, màu sắc bắt mắt, thể hiện sự thành kính và trang nghiêm khi
hành lễ.

Hình 3.5. Lé phuc môt sð thành viên BanTế Tự
Nguôn: Báo Ðông Nai
Em có biét?

Các thành viên trong Ban Tế Tự được quy định về trang phụ, lễ phục rõ ràng như
sau:

Các vi Chánh niệm hương, Chánh tế, Phó tế, bồi tế, Ðông hiến, Tây hiến
phải mặc áo thụng xanh ( áo địa, áo tế) đầu bịt khăn đen, trước khi hành lễ
phải trai giới.

Các vị Chấp sự, Thị lập và hương lễ phải mặc áo dài, đầu bịt khăn đen
Các vị lễ sinh có trang phục của các Tú tài xưa: áo thụng xanh, đầu đội mũ
tú tài, lưng thắt dải lụa, chân đi hia.
Đào hài trang trang điểm như các tiên nữ, đầu đội mũ phụng, cài trâm ngọc,
mặc áo lá sen thêu kim tuyến.
Ban nhạc lễ, Thủ từ mặc áo dài, đầu bịt khăn.
Lính hầu mặt son phấn. đầu đội nón gỗ ( hoặc nón lá nhỏ), áo đỏ có cổ
giữa, quần xanh chân quấn xà cạp đen, lưng mang gươm gỗ, tay vầm giáo mác.
2. Nghê thuêt trang trí thê' hiên qua các yéu tô' vêt thê' trong
hôi
Lễ hội Kỳ Yên là lễ lớn trong năm tại các đình, thu hút nhiều người dân địa
phương tham gia. Do vậy, việc chuẩn bị cho lễ Kỳ Yên được ban tế tự và người dân
địa phương trang trí sửa soạn rất chu đáo, cẩn thận.
Cờ, phướn, lọng, ngai cây nêu, lễ vật và các vật dụng thường dùng trong các
nghi lễ. Ðối với các lễ hội của người Việt ở Đồng Nai cờ ngũ sắc sử dụng khá phổ
biến trong nghi thức lễ hội, đoàn rước sắc thần…với các màu: vàng ở giữa, lần lượt
từ trong ra ngoài là các màu xanh, đỏ , trắng, tím, có đường viền, có đuôi nheo.

a. Cd ngü såc

b. Long

Hình 3.6. Môt sð vât thê sü dung trong lé hôi
Nguôn: Xuân Tiép

Phướn và lọng tham gia các lễ hội được các nghệ nhân địa phương gia công rất
tỉ mỉ với gam màu chủ đạo là đỏ, vàng. Ngoài các hoa văn hoạ tiết được thêu tinh tế
trên mặt của lọng, phướn còn đính thêm các hạt cườm hoặc kết thêm tua chỉ màu
nhằm làm tăng thêm mức độ lộng lẫy.
Phi-Ïón và long tham gia các lé hôi düõc các nghê nhân dia phúõng gia công
rät ti mi vói gam màu chú dao là dð, vàng. Ngoài các hoa vän, hoa tiét düõc thêu
tinh tê, trên bê mät cúa long, phuón còn dính thêm các hat cúðrn hoäc két thêm tua
chi rnàu dê täng thêm phân lông låy.
Ngai thỉnh thần được làm bằng gỗ quí sươn son thếp vàng, hay chạm trổ hoa
văn cầu kỳ xung quanh. Chủ đề chạm khắc xoay quanh tứ linh ( tùng, cúc, trúc,
mai), (long, ly, qui, phụng), sen, mây trời, hoa lá…biểu đạt được sự khéo léo từ đôi
tay và khối óc sáng tạo của người thợ.
Lễ vật dâng cúng ở các lễ hội đình chủ yếu là các loại hoa trái được Ban Tế
Tự và người dân địa phương chuẩn bị rất chu đáo, mang tính nghệ thuật cao. Các
loại trái cây đem ra chưng kết được tuyển lựa rất kỹ, màu sắc tươi sáng...qua bàn tay
của nghệ nhân trở thành các tác phẩm nghệ thuật độc đáo, đặc sắc. Đồng Nai là một
trong những tỉnh được xem là nơi hình thành nghệ thuật chưng kết trái cây của nước
ta.
3. Nghê thuêt biêu dién
1 . Nêu môt sð nghi thúc thê hiên nghê thuât biêu dién trong lé KÿYên tai Ðông
Nai.
2. Nhân xét vê nghê thuât biêu dién qua các nghi thúc trong lé KÿYên.
Nghệ thuật biểu diễn trong lễ Kỳ Yên tại các đình ở Đồng Nai được thể hiện
qua các nghi lễ và nghi thức chủ yếu như: Nghi thức thượng thần kỳ, nghi thức
Nghinh sắc, nghi thức lễ Túc yến, nghi thức lễ Tỉnh sanh, nghi thức lễ Đàn cả, nghi
thức tế Tiền hiền và Hậu hiền, nghi thức Hồi sắc… Thỉnh sắc thuât biêu dién trong
lé KÿYên tai các dình ð Ðông Nai düõc thê hiên qua các nghi lé và nghi thúc chú
yéu nhu: nghi thúc thúõng Thân kì, nghi thúc Thinh såc, nghi thúc lé Túc yén, nghi
thúc lé Tinh sanh, nghi thúc lé Ðàn cå, nghi lé té Tiên hiên và Hâu hiên, nghi thúc lé
Hôi såc, nghi thúc dua khách

a. Nghi thÚc thinh såc(l)

Hình 3.7. Nghi thúc thinh såc thân tai dình Tân Lân, thành phð Biên Hoà
Nguôn: Báo Ðông Nai

Một số đình có sắc phong thường được lưu giữ ở đình, đến lễ Kỳ Yên làm lễ
khai sắc. Tuy nhiên, hầu hết các đình sắc phong được đưa về bảo quản, cất giữ cẩn
thận tại nhà của người có uy tín do Ban Tế Tự xem xét lựa chọn kỹ lưỡng.
Khi thinh såc, dám ruóc gôm các thành viên trong Ban Quý té, Ban Té tu tð
chúc thuc hiên vói trang phqc quy dinh nghiêm chinh. Ði thïnh såc còn có nhân dân
dia phúõng tham du di theo phía sau long dình (ngai làm bång gð dl-Ïõc sõn son,
thép vàng) do các lễ Sinh kiêu di. Từ đình, đoàn rước đi về nơi cất giữ sắc phong
theo trật tự, nếu đoàn rước có múa lân thì đoàn lân đi trước dẫn đường, tiếp theo là
những người cầm cờ lệnh, trống lệnh, trống, chiêng và dàn nhạc lễ. Hai bên hoặc
tiếp theo sau là lễ Sinh được hoá trang những lính lệ ngày xưa và những người tham
gia doàn ruóc.
Ðén nõi giü såc, Ban té tu sé dâng hương, dâng rüõu, trình báo, bái lay và khấn
nguyện dé thần, thánh biết và Xin thinh nghinh såc vê dình hành lé. Såc thúðng dät
trong môt hêp gð hình chü nhât düõc sõm màu dð. Sau dó doàn ruðc thïnh såc vê
dình. Khi vê dên dình, Ban Té tu làm lé an vi vói các nghi thúc dâng húõng, dâng
rüõu, dâng trà.
b. Nghi thức lễ tế Tiền hiền và Hậu hiền(l)

Các thành viên trong Ban Té tu düõc phân công đúng vào các vi trí quy dinh, lễ
Sinh xướng các phân nghi tiết để từng thành viên thực hiên theo. Trúóc tiên, vi
Chánh niêm hüõng khán nguyên và dua hüõng cho lé Sinh dâng lên bàn thờ Tiền
hiên, Hâu hiền. Tiép theo, các vi Chánh tế, Phó tế, Bồi tế thực hiên dâng tuần rượu
thú nhát. Sau tuân rượu thú nhát, nguði dân tham du vào lạy bái Tiền hiên, Hâu
hiên. Thuc hiên nghi tiét dâng rượu thú hai, các lé Sinh châm thêm rượu vào các
chung trên bàn thờ. Moi nguði quỳ cung kính theo thú tự quy dinh, thầy lễ doc Vän
tế, hoc trò lễ bung đèn quỳ bên cạnh. Khi doc xong,
I

http://ttxtdldongnai.vn/su-kien/le-hoi-ky-yen

thay lě trao chúc ván cho vi Chánh tě, vi Chánh łě' trao cho lě Sinh dáng lén hÚöng
án Tiěn hiěn, Háu hiěn. Nghi tiět dáng tuan rúöu thú ba, Chánh tě chám rúöu thém
trén các bán thö. Lě Sinh thÚc hiěn nghi tiět dáng trái cáy, bánh trá lěn běn thöTiěn
hiěn, I-Iáu hien. Sau dó, lě Sinh mang ván tě tu hÚöng án Tiěn hiěn, Háu hiěn
xuőng hoá két.

* Ý nghĩa của lễ Kỳ Yên
Thông thường, lễ Kỳ yên được tổ chức trong 3 ngày, gồm nhiều lễ tế, nhằm cầu trời
thêm thanh bình, đất thêm tươi tốt, con người được sống lâu, quỹ dữ bị tiêu diệt.
Tuy mỗi nơi tổ chức có thể khác về giờ, ngày tháng, thứ tự và chi tiết, nhưng
thường thì các lễ được tiến hành trang trọng ở một ngôi đình. Ở lễ Kỳ yên, phần lễ
chiếm phần quan trọng hơn phần hội. Các đối tượng cúng lễ là một tập hợp thần linh
đông đảo không chỉ riêng có thần Thành hoàng Bổn cảnh. Lễ Kỳ yên cũng là dịp để
người dân họp mặt, bàn chuyện, vui chơi, thắt chặt tính cộng đồng. Còn hát xướng
trong ngày lễ Kỳ yên không phải là văn nghệ bình thường mà mang nội dung nghi
lễ. Chương trình văn nghệ phải có nội dung đạo lý, kết thúc có hậu. Đặc biệt, bữa
tiệc trong ngày lễ Kỳ yên ở Nam bộ chỉ mang tính liên hoan, chiêu đãi, hoàn toàn
không có chuyện ăn nhậu say sưa như những lễ hội khác.
Lễ Kỳ Yên mang 2 ý nghĩa, vừa Tưởng nhớ những vị tiền nhân có công khai điền
lập ấp vừa cầu mong có một cuộc sống no đủ.
Il. LE Höl SAYANGVA(1)
Lě höi Sayangva (müng lúa mói hay cön goi lá Lě cúng thán lúa) lá mot trong
nhüng lě höi quan trong nhát cůa d6ng bňo dán töc Cha ro d tinh D6ng Nai. Dáy lň
cách thúc d6ng báo Cha ro ta dn thán lúa dá cho mot müa böi thu cau Xin mua
thuán gió hoň müa vu nám sau nhá nhň dÚöc no dů.
1. Nghë thuąt trang trí thě hien qua trang ph#C, lě ph#C

Quan sát hinh rnö tá lai trang phuc cúa d6ng bňo Cha ro trong lě höi Sayangva.
Cho biět các hoa tiět, hoa ván thě hiěn chů yěu trěn trang phuc mň em quan sát
dúöc.

Lě höi Sayangva dÚöc d6ng báo Cha ro t6 chúc trang trong, mói nám mot łan.
Nhüng thňnh viěn tham gia thúöng mác trang phuc dán töc minh trong nhüng dip lě
höi quan trong náy.
Trang phuc truyěn thőng cůa ngÚöi Chö ro gom có váy, áo coc tay th6 cam
dánh cho phu nü, quan důi, áo coc tay dňnh cho nam giói. Quan áo dÚöc dět tu soi
böng hoác dÚöc lňm báng vó cáy rüng něn có hoa ván kiěu ca ró ngang. Máu nan
chů dao cůa trang phuc lá nau dó, có các soc ca ró tráng, xanh, nau nhat chay ngang
giüa thán áo, thán váy.
Ngoái trang phuc chính, ngÚöi Cha ro cön trang súc báng nhiěu hinh thúc khác
nhÚ vöng kiang, vöng cúöm, dáy th6 cam cuőn quanh trán cho các chňng trai tré,
khán bit dau cho dán öng trúdng thánh

1 Nguyěn thi Nguyët, Ván hóa ván vat E)öng Nai, Döng Nai, 2010.

Hinh 3.8. Trang phuc truyěn thőng cůa ngÚöi Cha ro khi tham gia lě höi
Sayangva Ngu6n: Phöng Ván hoá Thöng tin thánh phő Long Khánh

2. Nghê thuât trang trí thê' hiên qua các yéu tô' vêt thê' trong hôi
Sayangva
Trong lé hôi Sayangva, các yéu tð vât thê không thê thiéu là cây nêu, lé vât (thú lõn, gà, cdm
ðng, bánh dày, hoa quå, trái cây,... ), công chiêng và rüõu cân.

Hình 3.9. Lé vât dâng cúng Hình 3.10. Các già làng thúðng thúc rüõu cân các vi thân trong lé hôi
Sayangva trong lé hôi Sayangva
Nguôn: SðVän hoá, Thê thao và Du lich Ðông Nai Nguôn: Phòng Vän hoá và Thông tin thành phð Long Khánh

Cây nêu düõc các già làng chuSn bi kÏ luðng, Chon Ioai tre già, to chåc dê dl-Ing Côt nêu.
Trên thân cây nêu còn dính thêm rõm, lá cây hoäc các chùm trái düng dinh trang trí xung quanh
thêm Sinh dông, båt måt.
Các ché rüõu cân dl-Ïõc Chon cho lé hôi là các ché rüõu ngon nhát cúa buôn làng. Rúõu
cân dÚõc Cl do các già làng lâu näm tuyên Chon dê dâng cúng các vi thân. RI-Ïõu cân düõc C.I
trong các ché sành lâu näm, hoa vän trang trí theo dang chìm, dông nhát màu hoa tiêt, hoa vän vði
màu cúa ché.
3. Nghê thuât biêu dién trong hôi Sayangva
1. Trình bày nghê thuât biêu dién trong lé hôi Sayangva.
1. Nhân xét vê nghê thuât biêu dién qua các nghi thúc trong lé hôi Sayangva.

a. Trình dién vän nghê

b. Lé ruóc rüõu cân

Hình 3.1 1. Môt sð hoat dông trong lé hôi Sayangva cùa dông bào Chõ ro
Nguôn: SðVän hoá, Thê thao và Du lich Ðông Nai

Lé hôi Sayangva gôm hai phân chính: phân nghi lé do các già làng chú trì và phân hôi là các
hoat dông biêu dién vän nghê, trình dién thði trang, dánh chiêng và các trò chõi dân gian có su
tham gia cúa moi nguði.
Phân lé düõc chuan bi chu dáo do các già làng dai diên vói các nghi thúc chính nh1-Ï cúng
thân lúa, cúng thân rung và ta dn trði dát dã giúp cho vu mùa bôi thu. Két thúc bài cúng cúa già
làng là phân hôi. Ðây là phân hãp dån moi nguði tham du. Nhüng nguði già thì ngôi bên chum
rúõu can và hát dði - môt tuc lê cd xua nhât cúa nguði Chõ ro mà ít nguði còn giü dúõc. Trong khi
Newfile

dó, các nam nü thanh niên, tré em thì tham gia các trò chõi dân gian nhu dSy gây, kéo co, dâp
niêu,. . . Ðông bào Chõ ro tâp trung bên bép lüa, cùng nhau hát múa, uðng rUõu can cho dên tân
dêm khuya.

Hình 3.12. Các già làng thuc hiên các nghi lé trong lé hôi Sayangva
Nguôn: Phòng Vän hoá và Thông tin thành phð Long Khánh

Nai.

1. Trình bày nhüng nét tiêu biêu cúa nghê thuât trang trí thê hiên qua lé hôi KÿYên ðÐông
1. Hãy dóng vai hướng dẫn viên du lich giói thiêu vê nghê thuât trang trí trong các lé hôi

Sayangva.

1 . Suu tam hình ånh vê trang phuc, các vât dung dl-Ïõc sü dung trong môt sð lé hôi truyên
thðng trên dia bàn tinh Ðông Nai rnà em thích
2. Chon hoa vän, hoa tiét truyên thðng trong các lé hôi dê thuc hiên môt sån phSm trang trí
mÏ thuât (tranh treo túðng, bìa sách, vð, gið xách tay,...) hoäc môt bô trang phuc, Phu kiên mà em
thích.
Ví du: Chon hoa vän, hoa tiét truyên thðng dê thiét ké trang phuc, sån phSm trang trí mÏ
thuât.
- Các buóc thiét ké trang phuc dõn giån

Newfile

tháo

bö

dői
gian
(dői
nü,
phő,

měu
phan
máy

a. Váy áo

b. Váy áo

I-Iinh 3.13. Möt só máu thiět kě trang phuc có südung hoa ván, hoa tiět th6 carn

a. Vöng deo tay

b. Tranh treo tÚöng

Hinh 3.14. Möt só san phám trang trí mi thuát có Sü dung hoa ván, hoa tiět th6 cám

Newfile