Ngày soạn: 23/1/2021
Ngày giảng: 25/1/2021
Bài 19 - Tiết 53
Văn bản: TỨC CẢNH PÁC BÓ
(Hồ Chí Minh)
I. Mục tiêu
1. Kiến thức:Chỉra và phân tích được niềm vui của Bác Hồ trong những ngày kháng chiến gian khổ, cảm nhận được vẻ đẹp tâm hồn của Bác qua bài thơ Tức cảnh Pác Bó.
2. Năng lực: Phân tích, cảm thụ văn bản thơ.
3. Phẩm chất: Giáo dục học sinh tình yêu thiên nhiên, lạc quan, yêu đời.
* Yêu cầu đối với học sinh khá, giỏi:
- Viết được đoạn văn cảm nhận về niềm vui của Bác Hồ trong những ngày kháng chiến gian khổ và vẻ đẹp tâm hồn Bác qua bài thơ. Liên hệ bản thân.
- Tích hợp: Tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh(Yêu thiên nhiên, tinh thần lạc quan, biết vượt qua khó khăn gian khổ để vươn lên...)
II. Thiết bị dạy học/ học liệu
1. Giáo viên: Phương án lên lớp; tài liệu HDH Ngữ văn 8,
2. Học sinh: Đọc và soạn bài
III. Tổ chức hoạt động dạy học
1. Ổn định tổ chức
2. Kiểm tra đầu giờ
H: Đọc thuộc lòng bài thơ Khi con tu hú của Tố Hữu và nêu nội dung chính của bài thơ?
3. Tiến trình tổ chức các hoạt động học
* Hoạt động 1: Xác định vấn đề/ nhiệm vụ học tập
- Mục tiêu: Nêu vấn đề bài học, tạo tâm thế học tập cho HS.
HSHĐ cá nhân (2p) thực hiện phần HĐ khởi động
HS trình bày, chia sẻ
- GV dẫn vào bài: Sau nhiều năm bôn ba tìm đường cứu nước ở khắp năm châu, Bác Hồ đã trở về trực tiếp lãnh đạo cách mạng Việt Nam. Người sống ở hang Pác Bó (Cao Bằng). Mặc dù cuộc sống còn nhiều gian nan vất vả, song Bác vẫn lạc quan yêu đời, tinh thần đó đã được Bác gửi vào trong thơ. Một bài thơ tiêu biểu Bác làm trong thời kì này là bài “Tức cảnh Pác Bó”…
Hoạt động của thầy - trò
Nội dung

* HĐ 2: Hình thành kiến thức
- Mt: nêu hiểu biết về tác giả, tác phẩm, bố cục bài thơ; phân tích nghệ thuật, nội dung của bài thơ.
H:Bài thơ nên đọc với giọng điệu như thế nào?
- HSHĐ cá nhân (1’), trình bày, chia sẻ
- GV nhấn mạnh: Giọng vui, pha chút hóm hỉnh, thoái mái, sảng khoái; nhịp thơ 4/3, 2/2/3
- GV đọc mẫu 1 lần
- 2 HS đọc, nhận xét cách đọc của bạn.
- GV: Nhận xét, uốn nắn.
H: Nhắc lại những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp của tác giả Nguyễn Ái Quốc?
- GV chiếu chân dung Hồ Chí Minh và giới thiệu: Hồ Chí Minh (1890 - 1969); là một nhà yêu nước, nhà lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam, một nhà thơ, nhà văn lớn, chiến sĩ cách mạng, anh hùng giải phóng dân tộc, một danh nhân văn hoá thế giới..
- HS quan sát hình ảnh trong sgk: Đây là bức tranh Bác làm việc tại hang núi ở chiến khu Việt Bắc.
H: Bài thơ sáng tác trong hoàn cảnh nào?
- HS chia sẻ
Sau 30 năm hoạt động ở nước ngoài, tháng 2 -1941, Bác Hồ trở vể tổ quốc, trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng ở trong nước. Khi đó, người sống và làm việc trong điều kiện hết sức gian khổ: ở trong hang Pác Bó - một hang núi nhỏ thuộc huyện Hà Quảng, tỉnh Cao Bằng; với những sinh hoạt hàng ngày rất đạm bạc. Bài thơ “Tức cảnh Pác Bó” được sáng tác trong thời gian này.
H: Bài thơ được viết theo thể thơ nào? Hãy kể tên một số bài thơ cùng thể thơ này mà em đã học?
- HS: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt -> Bài Rằm tháng giêng, Cảnh khuya…
- GV: + Bài thơ tuân thủ khá chặt chẽ quy tắc và theo sát mô hình cấu trúc chung của một bài thơ tứ tuyệt (khai, thừa, chuyển, hợp) nhưng vẫn toát lên một cái gì thật phóng khoáng, mới mẻ.
+ Bài thơ được viết bằng chữ Quốc ngữ chứ không phải chữ Hán.
- HS đọc thầm phần giải nghĩa từ ngữ. TL-Tr19
- HSHĐ cặp đôi (2’) trả lời câu hỏi 2.a TL-Tr19/25
- HS báo cáo, chia sẻ
- GV nhận xét, KL
+ “Tức cảnh”: (Từ cũ)