Nền văn học Nga là một nền văn học có nhiều nhà văn lớn. Ở đây chỉ giới thiệu ba nhà văn với những bút pháp khác nhau. Họ đề cập tới những vấn đề rầt khác nhau của nước Nga. Qua đó để bạn đọc thấy được sự đa dạng, phong phú của văn học Nga, thấy được sự đóng góp của văn học Nga trên văn đàn thế giới. Tinh thần công dân, chủ nghĩa nhân văn, tính nhân dân, tính lịch sử trong sáng tác của Puskin đã trở thành những truyền thống của văn học Nga. Gogol làm chấn động cả nước Nga với tiểu thuyết châm biếm xã hội, miêu tả những đức tính tốt cũng như các thói xấu của người Nga, đồng thời miêu tả cuộc sống cơ cực của người dân Nga Những linh hồn chết tập I. Sáng tác của Tolstoi gắn bó với tâm tư, nguyện vọng của hàng triệu người trên trái đất. Nó vẽ lên bức tranh tuyệt vời về đời sống xã hội Nga. Tiểu thuyết Chiến tranh và hoà bình là bản anh hùng ca về tinh thần yêu nước của nhân dân Nga trong hai cuộc chiến tranh 1805 và 1812, Sáng tác của ông đánh dấu đỉnh cao của văn học hiện thực phê phán Nga, nó là một bộ phận của tinh hoa văn học thế giới. Nhà thơ, nhà văn, nhà viết kịch Nga Aleksandr Sergeevich Puskin (1799-1837) là người đặt nền móng cho văn học hiện thực Nga thế kỷ 19. Pushkin đi từ lãng mạn “Người tù Kapkazơ” đến chủ nghĩa hiện thực: nhân vật con người thừa trong tiểu thuyết-thơ “Epghêni Ônêghin”; vấn đề cá nhân và nhà nước trong “Kỵ sĩ đồng”; số phận con người nhỏ bé trong “Tập truyện của Benkin”; quyền lực của đồng tiền trong “Con đầm pích”; khởi nghĩa nông dân trong “Con gái viên đại úy”.


Hài hước sâu cay, đầy khí khái Có lần trong giờ học văn, thầy giáo ra đề “Mặt trời” để các trò làm thơ. Một học trò con nhà quý tộc đọc: - Mặt trời mọc ở đằng Tây. Cả lớp cười ồ. Thầy vội lái chuyện nên nói: - Ai chẳng biết mặt trời mọc ở đằng Đông. Giờ trò nào làm tiếp. Puskin giơ tay, rồi đọc: - Mặt trời đang mọc ở đằng Tây Thiên hạ sống trên trái đất này Hốt hoảng nhìn nhau rồi tự hỏi: “Thức dậy hay là ngủ tiếp đây!?” Puskin có vị trí đặc biệt trong đời sống tinh thần ở Nga, thơ ông mang “tâm hồn Nga, thơm phức hương vị Nga”; tiểu thuyết, kịch, bút ký là tiếng nói , “tiếng dội từ người dân Nga”. Nikolai Vasillievich Gogol (1809-1852) là nhà văn, nhà viết kịch nổi tiếng của văn học Nga nửa đầu thế kỷ 19, thủ lĩnh trường phái hiện thực phê phán. 1830, Gogol làm quen với giới văn nghệ sĩ. 1831, Gogol kết thân với Pushkin ở Petersburg. Từ 1835 ông chuyển sang viết văn chuyên nghiệp. Không sinh vì nghệ, nhưng nổi danh và tử vì nghệ Gogol dự định tạo nên sự tương phản gay gắt giữa “nhân vật hư đốn” và “nhân vật đức hạnh” ở tập I và tập II Những linh hồn chết. Nhưng dự định trên không thành hiện thực , vì khi hoàn thành tập II, Gogol không gửi đi xuất bản mà âm thầm vất vào lửa kết quả của mười năm lao khổ sáng tác (1842-1852). Và nước mắt ràn rụa chảy trên má nhà văn mà thời cuộc chưa có dịp hiểu thấu và đánh giá đúng. Đúng chín ngày sau khi đốt bản thảo, ngày 20.2.1852, Gogol ra đi vào cõi vĩnh hằng. Ở đất nước phương xa, có một nhóm nhà văn Anh – trong đó có Henry James, John Galworthy, Athur Conan Doyle đã nhận ra điều đó và viết trong tuyên cáo: - Vinh quang thay cho con người tiên phong đã dũng cảm mở đường cho những người khác và đã mạnh dạn tiến lên hàng đầu. Gogol là con người tiên phong đó và những nét đặc trưng nhất của nền văn học Nga có thể trước hết được tỏ rõ trong những tác phẩm của ông. Bá tước Leo Nikolajewitsch Tolstoi (1828-1910) chịu ảnh hưởng sâu sắc triết học của trào lưu tinh thần Ánh sáng Pháp, đặc biệt là của J. J. Rousseau. Theo Tolstoi thì tác phẩm nghệ thuật là kết quả của tình yêu. Sáng tác của Tolstoi gắn bó với tâm tư, nguyện vọng của hàng triệu người trên trái đất. Nó vẽ lên bức tranh tuyệt vời về đời sống xã hội Nga. Lời thú tội (viết năm 1879, in năm 1884) bộc lộ nỗi niềm dằn vặt triền miên trước bao cảnh bất công trên con đường đi tìm chân lý với học thuyết không dùng bạo lực của người nghệ sĩ Tolstoi. Lucerne (1857) phản ánh tính ích kỷ và chủ nghĩa vật