Nam Âu
Xứ Nam Âu gồm ba bán đảo lớn nằm ở phía nam châu Âu, đó là Pirênê, Apennin và Bancăng. Xứ Nam Âu cũng được hình thành trong giai đoạn tạo núi Tân sinh như xứ Anpơ-Cácpát nói trên, song về mặt cấu trúc lại phức tạp hơn nhiều. Ở Nam Âu, các uốn nếp trẻ thường xen kẽ hoặc bao quanh các kiến thức cổ hơn, vì thế trong địa hình cũng phản ánh cấu trúc đó: các núi trẻ cao, hiểm trở thường viền lấy các sơn nguyên tương đối bằng phẳng.

Ở Nam Âu, địa hình núi chiếm đại bộ phận diện tích, còn các đồng bằng rất nhỏ và phân bố dọc theo các miền duyên hải. Cấu tạo đại chất của xứ này phổ biến là đá vôi, vì thế địa hình cacxtơ phát triển ở khắp mọi nơi, tạo thành nhiều phong cảnh đẹp. Cao nguyên cacxtơ nắm ở tây bắc bán đảo Bancăng là một vùng địa hình cacxtơ nổi tiếng trên thế giới. Ngoài ra, do ảnh hưởng của các chuyển động tân kiến tạo còn tiếp diễn, Nam Âu là một trong những vùng có động đất và núi lửa hoạt động tích cực. Các núi lửa còn hoạt động là Vêduyvơ, Strôngbooli, Etsna…. ở Italia.

Nam Âu nằm trong kiểu khí hậu cận nhiệt địa trung hải với mùa đông ấm và ẩm ướt, còn mùa hạ khô và nóng. Tuy nhiên, do vị trí kéo dài từ bắc xuống nam (hơn 1000km) và từ đông sang tây (trên 3500km), cấu tạo sơn văn phức tạp nên điều kiện khí hậu giữa các vùng khác nhau khá rõ rệt. Nếu đi từ bắc xuống nam thì nhiệt độ trung bình về mùa đông cũng như mùa hạ đều tăng, còn lượng mưa trung bình lại giảm. Mưa nhiều ở phía bắc, chủ yếu do hoạt động của khí xoáy về mùa đông thường di chuyển qua phần phía bắc nhiều hơn phần phía nam. Ngoài ra, sự phân bố mưa còn thay đổi theo hướng sườn: trên các sườn đón gió phía tây và tây bắc có mưa nhiều, các vùng nội địa và các sườn khuất gió mưa rất ít. Ở các bán đảo Apennin và Bancăng cũng có sự phân bố mưa, do địa hình núi cao nên phân tây của bán đảo Bancăng có lượng mưa trung bình cao, từ 1000 – 1500mm.

Cùng với sự thay đổi của khí hậu, cảnh quan cũng có sự thay đổi tương ứng. Nhìn chung, các vùng phía Bắc, thực vật rừng gồm nhiều loài cây ôn đới rụng lá theo mùa, còn ở phía nam, trên các sườn phía tây nhờ có mưa nhiều, phát triển rừng cận nhiệt lá cứng thường xanh, còn các vùng nội địa khuất gió, mưa ít và mùa hạ khô nóng, phát triển cảnh quan truông cây bụi. Thành phần thực vật trong các rừng cận nhiệt thường xanh có các loài phổ biến là sồi thường xanh và sồi lie. Bồ Đào Nha và Tây Ban Nha là hai nước có nhiều đồn điền trồng sồi lie lớn nhất vùng Địa Trung Hải. Cảnh quan rừng và cây bụi lá cứng chỉ phát triển ở dưới thấp, còn từ 800m trở lên, phát triển rừng lá rộng rụng lá và rừng hỗn hợp trên núi.

Giới động vật Nam Âu rất đa dạng và có sự khác nhau giữa các vùng. TRên bán đảo Bancăng, các loài động vật lớn hầu như đã bị tiêu diệt từ lâu. Các động vật nhỏ, ngày nay còn gặp có lợn rừng, dê, hươu, chó sói và gấu nâu. Gấu nâu thường sốn trên các vùng núi cao, còn chó sói gặp ở nhiều nơi. Ngoài ra, ở đây còn có nhiều loài gặm nhấm, nhất là thỏ rừng. TRên bán đảo Apennin do các cảnh quan tự nhiên còn lại rất ít, nên giới động vật cũng nghèo hơn. Các loài thường gặp là cừu núi, dê núi, nhím, mèo hoang….

Giới động vật trên bán đảo Pirênê đa dạng hơn, trong đó có nhiều loài thuộc châu Âu như gấu nâu, cáo, linh miêu, chó sói, đồng thời một số có nguồn gốc phát sinh từ châu Phi như cầy đốm, ở vùng trung tâm và đông nam bán đảo còn nhiều loài gặm nhấm, rắn, thằn lằn và rùa.

Xứ Bắc Âu.
Xứ Bắc Âu bao gồm toàn bộ bán đảo Xcanđinavi thuộc phạm vi lãnh thổ các quốc gia Nauy, Thụy Điển, Phần Lan và Cộng Hòa tự trị Carêli thuộc LB Nga.
Lãnh thổ Bắc Âu được hình thành trên cơ sở của khiên Bantích và cấu trúc uốn nếp Calêđôni. Trong quá trình phát triển, hai bộ phận này gắn với nhau thành một khối rắn chắc và chịu quá trình san bằng lâu dài, nhất là trong giai đoạn băng hà Đệ tứ. Hoạt động băng hà có tác dụng làm thay đổi hoàn toàn các cảnh quan đã được hình thành trước đó. Sau khi băng hà rút lui, sự phát triển của cảnh quan thiên nhiên bắt đầu giai đoạn mới cho đến ngày nay. Sau giai đoạn băng hà, toàn bộ lãnh thổ được