Một thời đại trong thi ca

Gốc > THPT (Chương trình cũ) > Ngữ văn > Ngữ văn 11 >

0 / 0

Nhấn vào đây để tải về
Báo tài liệu có sai sót
Nhắn tin cho tác giả

(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Đỗ Hạnh
Ngày gửi: 10h:04' 25-07-2008
Dung lượng: 59.0 KB
Số lượt tải: 244

Số lượt thích: 0 người

Ngày soạn:
Ngày giảng: Một thời đại trong thi ca
Tiết: (Trích)
(Hoài Thanh )

A. Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức: Học sinh cần
- Hiểu được tinh thần thơ mới trên cả hai bình diện văn chương và xã hội
- Thấy được nghệ thuật nghị luận văn chương khoa học, chặt chẽ và cách diễn đạt tài hoa, tinh tế, giàu cảm xúc của tác giả.
2. Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng phân tích
3. Giáo dục
- Bồi dưỡng cho học sinh có cách nhìn sâu sắc về thơ mới
B. Phương tiện thực hiện
- SGK, SGV, giáo án, phiếu học tập,....
C. Phương pháp tiến hành
- Vấn đáp, gợi tìm, điền PHT, thảo luận,.....
D. Tiến trình lên lớp
1. ổn định lớp
2. KTBC
3. Bài mới.

Hoạt động của GV
HĐ của HS
Nội dung cần đạt

Y/c HS dựa vào phần tiểu dẫn SGK hoàn thiện PHT trình bày những nét cơ bản về tác giả Hoài Thanh

- Phát PHT cho HS

- Gọi 1-2 học sinh trình bày PHT của mình

- Gọi HS khác bổ sung

- GV nhận xét-> kết luận

? Cho biết thể loại, vị trí của đoạn trích

Gọi HS đọc đoạn trích
GV giải thích 1 số từ khó trong văn bản

? Theo em, đoạn trích có thể chia làm mấy phần? Nội dung của từng phần như thế nào?

Y/c HS chú ý phần 1
.

? Tác giả đặt vấn đề gì

? Tác giả đã chỉ ra ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới như thế nào?

? Từ đó tác giả đề xuất cách nhận diện thơ mới như thế nào?

? Nhận xét về cách lập luận trong phần 1?

? Vậy, nội dung chính của phần 1 là gì?

Y/c Hs chú ý phần 2
? Theo em tinh thần trong thơ mới là ở đâu?

? Tinh thần ấy được cụ thể hoá như thế nào(trong tương quan giữa trước đây va bây giờ)

?Vì sao chữ tôi trước đây nếu có thì cũng phải ẩn mình sau chữ ta?

? Cái tôi bây giờ(trong thơ mới) đáng thương và tội nghiệp vì sao?

? Tác giả đã sử dụng nghệ thuậtgì để nói về cái tôi trong thơ mới?

(? Cách làm sáng tỏ vấn đề? Giọng văn? biện pháp nghệ thuật? Cách lập luận?)

? Như vậy, bản chất của thơ mới là gì?

? Tác giả nêu ra cách giải quyết bi kịch mà những thanh niên lúc bấy giờ đang vướng phải là gi?

? Tác giả đã sử dụng nghệ thuật gì khi nói về điều này? Tác dụng?

? Tóm lại, nội dung chính của phần 2 là gì?

Gọi học sinh đọc ghi nhớ sgk.
Y/c hs chú ý bài tập 1/sgk/104
Y/c hs thảo luận nhóm và trình bày phần thảo luận vào bảng phụ.

- Gọi hs đại diện nhóm trình bày

- Gọi nhóm khác nhận xét
- GV nhận xét-> kết luận

Chú ý

Điền PHT

Trình bày

Trả lời

Lắng nghe

Trả lời

Đọc

Trả lời

Chú ý

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Chú ý

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Trả lời

Đọc

Chú ý

Thảo luận

Trình bày

Trả lời

Lắng nghe

I. Đọc tiếp xúc văn bản
1. Tác giả
- Hoài Thanh tên khai sinh là Nguyễn Đức Nguyên (1909- 1982)
- Gia đình : Nhà nho nghèo
- Quê hương: Nghi Trung, Nghi lộc, Nghệ An.
- Cuộc đời:
+ Trước CM: Tham gia phong trào yêu nước và viết văn.
+ Sau CM: Hoạt động chủ yếu trong ngành văn hoá nghệ thuật và giữ nhiều chức vụ quan trọng
- Sự nghiệp: Là nhà phê bình văn học xuất sắc.

- Tác phẩm chính: Văn chương và hành động, Thi nhân Việt Nam, Phê bình và tiểu luận......

2. Văn bản"Một thời đại trong thi ca"
- Thể loại: tiểu luận
- Vị trí: Phần cuối của bài tiểu luận"Một thời đại trong thi ca" trong cuốn Thi nhân Việt Nam.
- Đọc
- Bố cục: 2 phần
+ Phần 1: từ đầu đến phải nhìn vào đại thể: cách đặt vấn đề về tinh thần trong thơ mới.
+ Phần 2: còn lại: tinh thần trong thơ mới.
II. Đọc hiểu văn bản
1. Phần 1.
* Tác giả đặt vấn đề: tinh thần trong thơ mới.
* Ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới:
+ 1 nhà thơ cũ tả cảnh thu lại nhí nhảnh và lả lơi
+ Còn nhà thơ mới(Xuân Diệu) lại viết những câu thơ mang đậm âm hưởng của thơ cũ.
+ Thơ cũ ko chỉ có những trần ngôn sáo ngữ, những bài thơ chúc tụng, những bài vịnh mà thơ mới cũng ko chỉ làm những kiệt tác.
+Trong cái mới vẫn còn rơi rớt lại ít nhiều cái cũ.
=> Ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới ko rạch ròi, ko dễ phân biệt.
* Cách nhận diện 2 loại thơ:
- Ko căn cứ vào những bài thơ dở, thời nào cũng có mà phải so sánh phải so sánh bài hay với bài hay.
- Cái mới cái cũ vẫn nối tiếp qua lại nên phải so sánh trên đại thể.
=> Đây là cách nhận diện thấu đáo và chính xác.
* Nghệ thuật: Cách lập luận chặt chẽ, súc tích, giàu sức thuyết phục.
=>TL: Bằng nghệ thuật lập luận chặt chẽ tác giả đã chỉ ra ranh giới giữa thơ cũ và thơ mới cũng như vấn đề nhận diện 2 loại thơ 1 cách sâu sắc.

II. Phần 2.
* Tinh thần thơ mới: chính là ở chữ tôi
- Thơ cũ là thời chữ ta
- Thơ mới xuất hiện chữ tôi với quan niệm cá nhân, 1 quan niệm chưa từng thấy ở VN
- Chữ tôi trước đây nếu có thì cũng phải ẩn mình sau chữ ta:
+ Xã hội VN xưa ko có cá nhân chỉ có đoàn thể
+ Trong văn thơ người ta cũng ko dám dùng chữ "tôi" để nói chuyện.
Nhưng bây giờ là thời chữ tôi, theo nghĩa tuyệt đối của nó.
- Cái tôi bây giờ đáng thương và tội nghiệp(cái tôi buồn, bế tắc) vì:
+ Nó ko còn cái cốt cách hiên ngang như ngày trước (cái khí phách ngang tàng của Lí Bạch, cái tự trọng trước cơ hàn như Nguyễn Công Trứ)
+ Nó rên rỉ, khổ sở, thảm hại, phiêu lưu trong trường tình, thoát lên tiên, điên cuồng, đắm say, bơ vơ, ngẩn ngơ buồn, bàng hoàng mất lòng tin...
* Nghệ thuật:
- Đặt cái "tôi" trong quan hệ với cái "ta" để tìm chỗ giống nhau và khác nhau
- Tác giả nhìn nhận vấn đề trong mối quan hệ với thời đại, với tâm lí của người thanh niên đương thời
- Giọng văn: giãi bày đồng cảm, sẻ chia. Mỗi nhà thơ được nhận định 1 cách khái quát nhưng rất chính xác và tinh tế, ngôn ngữ giàu chất thơ, có sức gợi cảm xúc.
- Nghệ thuật so sánh phát huy tối đa tạo hiệu quả biểu đạt cao
- Lập luận luôn gắn bó chặt chẽ giữa những nhận định, luận điểm có tính khái quát với những ví dụ cụ thể sinh động, giàu sức thuyết phục.
=> Thơ mới nói lên cái bi kịch đang diễn ngấm ngầm dưới những phù hiệu dễ dãi trong hồn người thanh niên.
- Cách giải quyết bi kịch: gửi cả vào tiếng Việt (tình yêu, lòng say mê, nâng niu với tiếng Việt) vì :
+ Tiếng Việt là vong hồn các thế hệ đã qua.
+ Họ tin vào lời nói triết lý: "Truyện Kiều còn, tiếng ta còn; tiếng ta còn, nước ta còn"
+ Họ cảm thấy tinh thần giống nòi chỉ biến thiên chứ ko tiêu diệt. Họ thấy cần phải tim về dĩ vãng với những cái bất diệt để đảm bảo cho ngày mai.
- Nghệ thuật: Cách sử dụng kiểu cấu trúc câu trùng lặp và so sánh liên hoàn đã nhấn mạnh được sức mạnh của tiếng Việt, tình yêu, lòng say mê, nâng niu với tiếng Việt của các nhà thơ mới.
=> TL : Phần 2 với cách lập luận khoa học, chặt chẽ , tinh tế, giàu cảm xúc đã thể hiện rõ nét tinh thần trong thơ mới ở cả bình diện văn chương và xã hội
III. Tổng kết(Ghi nhớ/SGK/104)
IV. Luyện tập
* Sự giống và khác nhau giữa cái ta và cái tôi trong thơ mới và thơ cũ:

- Giống nhau: Đều thể hiện ý thức tồn tại trong mỗi con người.

- Khác nhau:
+ Cái "tôi" trong thơ mới là cá nhân tự ý thức về bản thân mình. Chữ "tôi" với ý nghĩa tuyệt đối của nó.

+ Chữ "ta" trong thơ cũ là cá nhân gắn với cộng đồng đoàn thể.

4. Củng cố, dặn dò:
* Củng cố: Tinh thần trong thơ mới theo quan niệm của Hoài Thanh
* BTTN:
? Tác phẩm" Một thời đại trong thi ca" được trích trong tác phẩm lớn nào
A.Thi nhân Việt Nam
B. Phê bình và tiểu luận
C. Văn chương và hành động
D. Nói chuyện thơ kháng chiến.
? Tinh thần thơ mới là ở:
A. Chữ "ta" B. Chữ "tôi"
? Nghệ thuật gì đặc trưng nhất trong đoạn trích"Một thời đại trong thi ca"
A. Lập luận khoa học, chặt chẽ, giàu cảm xúc.
B. So sánh tương đồng và tăng tiến.
C. Phóng đại, cường điệu, nói quá
D. ẩn dụ, tượng trưng.
* Dặn dò:
- Học bài
- BTVN: Bài 2,3/sgk/104
- Giờ sau: Tiếng Việt
Ngày......tháng.....năm 2008
Xác nhận của tổ chuyên môn
Tổ trưởng

Nguyễn Hằng Nga

Phiếu học tập

Dựa vào SGK phần tiểu dẫn hoàn thiện những nội dung cơ bản về tác giả
Hoài Thanh.
1. Tiểu sử:
- Tên khai sinh:.................................... Năm sinh, mất:..........................
- Quê hương:...........................................................................................
- Gia đình:.............................................................
- Cuộc đời:
+ Trước CM: ...........................................................................................
+ Sau CM: ...............................................................................................
2. Sự nghiệp:
- Hoài Thanh được nhận định:...............................................................
- Tác phẩm chính: .................................................................................
...............................................................................................................

Phiếu học tập

Dựa vào SGK phần tiểu dẫn hoàn thiện những nội du

Thư mục

Các ý kiến mới nhất

Thành viên trực tuyến

Tin tức thư viện

Chức năng Dừng xem quảng cáo trên violet.vn

Hướng dẫn sử dụng thư viện

Xác thực Thông tin thành viên trên violet.vn

Hỗ trợ kĩ thuật

Liên hệ quảng cáo