Ngày soạn: 19/03/2015
Ngày thực hiện: 23/03/2015
Tiết 106:
MỘT THỜI ĐẠI TRONG THI CA (Tiết 1)
(Trích – Hoài Thanh)
A – MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức: Giúp học sinh:
- Hiểu được quan niệm của Hoài Thanh về “tinh thần thơ mới” trong ý nghĩa văn chương và xã hội.
- Thấy rõ nghệ thuật nghị luận văn chương khoa học, chặt chẽ, thấu đáo và cách diễn đạt tài hoa, tinh tế, giàu cảm xúc của tác giả.
2. Kĩ năng: Giúp học sinh phân tích được những nét đặc sắc trong phong cách nghị luận văn chương của Hoài Thanh.
3. Thái độ: Giúp học sinh nâng cao năng lực thẩm mĩ, giúp HS biết cảm thụ cái đẹp của ngôn ngữ văn chương.
B – PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
1. Giáo viên: Sách giáo khoa, sách giáo viên, giáo án, các tài liệu tham khảo, máy chiếu.
2. Học sinh: Sách giáo khoa, vở soạn (chuẩn bị bài học qua hệ thống câu hỏi sách giáo khoa).
C – TIẾN TRÌNH GIỜ DẠY
1. Ổn định tổ chức lớp (lớp, sĩ số)
2. Kiểm tra bài cũ
- Câu hỏi: Em hãy nêu vài nét về tác giả Nguyễn An Ninh, nêu nội dung và nghệ thuật của văn bản “Tiếng mẹ đẻ - nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức”.
- Dự kiến trả lời: Nêu được các nét chính về tác giả, nội dung, nghệ thuật của tác phẩm.
3. Bài mới
Cuộc đời của Hoài Thanh từ thuở thiếu thời cho đến lúc trái tim ngừng đập là một chuỗi dài của những cuộc tìm kiếm đầy thích thú mê say cái hay và vẻ đẹp của văn chương. Như một nhà địa chất cần mẫn và yêu nghề, Hoài Thanh đã phát hiện được không ít vàng ngọc của thơ ẩn trong lớp bụi thời gian hoặc trong các mạch chìm nổi của cuộc đời, nhất là trong hiện tại” (Từ Sơn). Và cũng đúng như lời thơ bất hủ của Nguyễn Du: “Sống là thể phách, thác là tinh anh”, với Hoài Thanh, cái tinh anh mà ông để lại cho đời chính là những tác phẩm phê bình văn học tài hoa và tinh tế, mà đỉnh cao là cuốn “Thi nhân Việt Nam”. “Một thời đại trong thi ca” là bài viết tiêu biểu cho tài năng thẩm bình văn học của con người tài hoa này. Tiết học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu rõ hơn về Hoài Thanh và một đoạn trích trong bài viết “Một thời đại trong thơ ca” để thấy được quan niệm của tác giả về phong trào thơ mới và nghệ thuật lập luận, diễn đạt đặc sắc của Hoài Thanh.
Hoạt động của GV và HS
Nội dung cần đạt

* Hoạt động 1: Tìm hiểu khái quát về tác giả, tác phẩm.
GV: Yêu cầu học sinh đọc phần tiểu dẫn (SGK/100)
HS: Đọc tiểu dẫn.
GV: Qua phần tiểu dẫn em hãy nêu vài nét về tác giả Hoài Thanh?
HS: Trả lời câu hỏi.
GV: Nhận xét, bổ sung, chốt ý.
+ Hoài Thanh (1909-1982), xuất thân trong một gia đình nhà nho nghèo yêu nước ở Nghệ An.
+ Là một trong những nhà phê bình văn học xuất sắc nhất của nền văn học Việt Nam hiện đại. Ông có biệt tài trong việc thẩm bình thơ. Cách phê bình của ông thiên về thưởng thức và ghi nhận ấn tượng. Ông gọi lối phê bình của mình là “lấy hồn tôi để hiểu hồn người”, tuy nhiên, không phải không có một căn cốt lí luận vững chắc. Văn phê bình của Hoài Thanh thường nhẹ nhàng, tinh tế, tài hoa và luôn thấp thoáng một nụ cười hóm hỉnh. Năm 2000, Hoài Thanh được Nhà nước tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật.
“Một đời làm văn tôi chỉ tìm cái hay cái đẹp để bình. Đó là điều ham muốn của tôi. Vậy mà tôi đã vấp phải khối chuyện phiền: kẻ yêu, người ghét. Thậm chí tôi còn bị vu cáo, bị nói oan. Tôi biết vậy nhưng không thể sống khác, viết khác cái tạng của mình. Điều mà tôi có thể hoàn toàn yên tâm và tự hào trước lúc đi xa là tôi đã sống và viết hoàn toàn trung thực”(Hoài Thanh).

GV: “Một thời đại trong thi ca” được đặt ở đầu cuốn “Thi nhân Việt Nam”, sau câu đề từ “Của tin gọi một chút này làm ghi (Nguyễn Du, Truyện Kiều); sau hai trang “Cung chiêu anh hồn Tản Đà”, hai bài thơ “Thề non nước” và “Tống biệt”, và nằm trước phần hợp tuyển của các nhà thơ mới.
Bài tiểu luận hết sức công phu, phong phú và phức tạp dài gần 45