Bài 14
Một số khái niệm cơ bản

I. Mục đích – Yêu cầu
- Năm được các chức năng chung của hệ soạn thảo văn bản, các khái niệm liên quan đên việc trình bày văn bản.
- Có khái niệm về các vấn đề liên quan đến xử lý chữ Việt trong soạn thảo văn bản.
- Hiểu một số quy ước trong soạn thảo văn bản.
- Làm quen và bước đầu nhớ một trong 2 cách gõ văn bản.
II. Lên lớp
1. ổn định lớp
Lớp Sĩ số Vắng Có phép
10A1 ….. …… ……….
10A2 ….. …… ……….
2. Bài mới
Nội dung
Hoạt động của gv và hs











1. Các chức năng chung của hệ soạn thảo văn bản
* Khái niệm: HSTVB là một phần mêm ứng dụng cho phép thực hiện các thao tác liên quan đến công việc soạn thảo văn bản: gõ văn bản, sửa đổi, trình bày, kết hợp với các văn bản khác, lưu trữ và in văn bản.

a. Nhập và lưu trữ văn bản.




- Nhập văn bản nhanh, chưa cần quan tâm đến trình bày.
- Tự động xuống dòng, có thể lưu lâu dài.




b. Sửa đổi văn bản


- Xoá, chèn, thay thế..
- Sửa đồi cấu trúc văn bản

c. Trình bày văn bản






- Khả năng định dạng
- Khả năng định dạng đoạn văn
- Khả năng định dạng trang in.


d. Một số chức năng khác

- Tìm kiếm và thay thế
- Cho phép gõ tắt hoặc tự động sửa lỗi khi gõ sai.
- Tạo bảng tính, sắp xếp dữ liệu.
- Tự động đánh số trang.
- Chèn hình ảnh

2. Một số quy ước trong việc gõ văn bản.
a. Các đơn vị xử lý trong văn bản.





- Kí tự (Character): là đơn vị nhỏ nhất tạo thành văn bản.
- Từ (Word): Là tập hợp các kí tự nằm giữa hai dấu trống và không chứa dấu cách.
- Dòng văn bản (Line): Là tập hợp các từ theo chiều ngang trên cùng một dòng.
- Câu: Là tập hợp các từ và kết thúc bởi dấu (.).
- Đoạn văn: là tập hợp các câu có liên quan với nhau hoàn chỉnh về ngữ nghĩa…..

b. Một số quy ước trong việc gõ văn bản
- Các dẫu ngắt câu phải đặt sát tự đứng trước nó, tiếp theo là một dấu cách nếu còn nội dung.
- Giữa các từ chỉ dùng một kí tự trống để ngăn cách.
- Các dấu mở ngoặc và dấu mở nháy phải đặt sát vào kí tự đầu tiên…


3. Tiếng Việt trong soạn thảo văn bản



a. Xử lý chữ Việt trong máy tinh





b. Gõ chữ Việt












c. Bộ mã cho chữ Việt







d. Bộ phông chữ Việt




- Phông chữ thường: .Vntime,….
- Phông chữ Hoa: .VntimeH,…

e. Các phần mềm hỗ trợ chữ Việt

Gv: Trong cuộc sống có rất nhiều các công việc liên quan đên soạn thảo văn bản, em nào có thể kể tên một số công việc đo?
Hs: Trả lời.
Gv: Em biết gì về soạn thảo văn bản trên máy tính.
Hs: Nhanh, sạch, đẹp, không chỉ có chữ mà còn có hình ảnh, âm thanh…











Gv: Có nhất thiết phải vừa soạn thảo văn bản vừa phải trình bày văn bản hay không?




Gv: Hệ soạn thảo cho phép tách rời việc nhập văn bản và việc trình bày văn bản.

Gv: Trong khi soạn thảo văn bản trên giấy ta thường có các thao tác sửa đổi nào?



Gv: Đây là điểm mạnh và ưu việt của các HSTVB so với các công cụ soạn thảo truyền thống, nhờ đó mà ta có thể lựa chọn cách trình bày phù hợp và đẹp mắt.




Gv: Trình chiếu và làm mẫu cho học sịnh




Gv: Trình chiếu và giới thiệu
Hs: Nghe, quan sát.






Gv: Khi soạn thảo văn bản trên máy tính có nhiều đơn vị xử lý giống so với chúng ta soạn thảo trên giấy thông thường, nhưng cũng có nhiều đơn vị xử lý khác.






Hs: Nghe và ghi chép










Gv: Đưa ra một đoạn văn có lỗi sai, yêu cầu học sinh chỉ ra các lỗi đó.








Gv: Hiện nay đã có một số phần mềm xử lý được các phông chữ của Việt Nam: Nôm, chữ Thái….






Gv: Người dùng đưa văn bản vào máy tính, nhưng trên bàn phím không có mốt số kí tự trong tiếng việt vì vậy cần có mốt số chương trình hỗ trợ.
VD: Vietky, Unikey…..
Gv: Giới thiệu các phần mêm cơ bản và giời thiệu cách gõ cơ bản Telex.

Gv: Lấy ví dụ về trường hợp lặp dấu để học sinh biết cách khắc phục


Gv: Bộ mã chữ Việt dựa trên bộ mã ASCII:
- TCVN3
- ABC
- Bộ mã chung cho các ngôn ngữ và quốc gia: Unicode.


Gv: Để hiện thị và in được chữ Việt, chung ta cần có các bộ phông chữ Việt tương ứng với từng bộ mã:






Gv: Hiện nay các hệ soạn thảo đều có các chức năng kiểm tra chính tả, sắp xếp…cho một số ngôn ngữ nhưng chưa có tiếng Việt vì vậy chúng ta phải dùng các phần mềm tiện ích riêng.


3. Củng cố
- So sánh sự khác biệt của việc sử dụng hệ soạn thảo với các cách soạn thảo mà em biết.
- Đưa ra một số bài tập chuyển đổi từ nhóm kí tự gõ theo TELEX sang cum tiếng Việt và ngược lại.
4. Rút kinh nghiệm
………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………..