Tiết 41-42:
CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ
Nguyễn Tuân


A. M?C DÍCH- Y�U C?U:
Gi�p h?c sinh:
C?m nh?n du?c v? d?p nhi?u m?t c?a nh�n v?t Hu?n Cao- hình tu?ng lí tu?ng m� Nguy?n Tu�n d� d?ng l�n v?i c? t�m huy?t v� t�i hoa v?n cĩ c?a mình. Qua dĩ hi?u du?c quan ni?m ngh? thu?t s�u s?c v� t�m s? y�u nu?c n?ng n�n th?m kín c?a t�c gi?
Th?y du?c t�i nang Nguy?n Tu�n trong c�ch d�ng t?, d?ng c?nh, kh?c ho? nh�n v?t tong truy?n ng?n xu?t s?c n�y
X�y d?ng � th?c d�ng d?n v? nh�n c�ch cao thu?ng v� lịng y�u quí c�i d?p van hố truy?n th?ng c?a d�n t?c

B. CÁC BƯỚC LÊN LỚP:
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT


Gọi hs đọc phần tiểu dẫn.

Cho hs ghi vài nét chính.













Khi xây dựng nhân vật Huấn Cao, nhà văn đã tô đậm những phẩm chất nào?


Nhà văn đã gửi gắm kín đáo điều gì?



Những chi tiết nào nói về cái tâm của ông Huấn Cao?






Những chi tiết nào nói lên vẻ đẹp hiên ngang của ông Huấn?





Hình tượng Huấn Cao gợi cho ta liên tưởng đến ai trong lịch sử?











Cảnh cho chữ diễn ra vào lúc nào, ở đâu?




Tại sao đây là "một cảnh tượng chưa từng có"?











Em hãy nêu chủ đề của tác phẩm.












I. GIỚI THIỆU
Tác giả
- Nguyễn Tuân (1910 - 1987) quê ở huyện Từ Liêm nay thuộc quận Thanh Xuân, Hà Nội.
-Ông viết văn từ trước Cách mạng tháng Tám
- Sau cách mạng, ông trở thành cây bút tiêu biểu của nền văn học mới
- Là nhà văn tài hoa, uyên bác, bậc thầy trong việc sử dụng ngôn ngữ, có phong cách nghệ thuật độc đáo.
2. Tác phẩm:
+ "Vang bóng một thời"
+ "Một chuyến đi"
+ Tuỳ bút "Sông Đà"
II. Tác phẩm "CHỮ NGƯỜI TỬ TÙ"
1. Xuất xứ: được trích trong tập truyện ngắn "Vang bóng một thời".
2. Phân tích
a. Nhân vật Huấn Cao
* Là một người tài hoa
- Có tài viết chữ rất đẹp
+ "Có tài viết chữ rất nhanh và rất đẹp"
+ "Chữ ông Huấn Cao đẹp lắm, vuông lắm"
+ "Có được chữ ông Huấn Cao mà treo là có một báu vật trên đời"
-> Tác giả đề cao sở thích cao quý của văn học cổ truyền Việt Nam: thú chơi chữ, đồng thời tỏ lòng luyến tiếc khi sở thích ấy đang lụi tàn
=> Đề cao lối sống tao nhã và biết trọng người tài
* Là người có "thiên lương" trong sáng
Coi thường danh lợi, vàng ngọc:
+ "tính ông vốn khoảnh, trừ chỗ tri kỉ, ông ít chịu cho chữ"
+ "nhất sinh không vì vàng ngọc hay quyền thế mà ép mình viết câu đối bao giờ"
- Là người trọng nghĩa: tưởng viên quản ngục là người sống bằng lừa lọc, tàn nhẫn thì "cố làm ra vẻ khinh bạc" nhưng khi biết sở sở thích` cao quý của viên quản ngục, HC đã xúc động và vui lòng cho chữ và khuyên bảo viên quản ngục
* Vẻ đẹp hiên ngang, bất khuất
- "Sáu phạm nhân. Huấn Cao, đứng đầu gông"
- Thản nhiên nhận rượu thịt coi đó là thú bình sinh vẫn làm lúc ở ngoài.
- "Ngươi hỏi ta muốn gì? Ta chỉ muốn có một điều. Nhà ngươi đừng đặt chân vào đây nữa" -> Dám thách thức với cường quyền, bạo lực
-> hành vi, cử chỉ, lới nói của ông Huấn Cao bộc lộ vẻ đẹp hiên ngang, bất khuất.
- Là một nhà nho "chọc trời khuấy nước", chí lớn không thành mà vẫn hiên ngang, chết chém cũng không sợ.
-> Hình tượng Huấn Cao khiến ta liên tưởng đến Cao Bá Quát (1805-1885) là một danh sĩ lừng lẫy đời Nguyễn.
=> Hình tượng Huấn Cao là sự sáng tạo độc đáo của tác giả và là niềm cảm phục sâu sắc của nhà văn đối với những người yêu nước
=> thể hiện lòng yêu nước của nhà văn.
c. Cảnh cho chữ
- Diễn ra vào lúc đêm khuya, trong buồng giam chật hẹp, ẩm ướt, tường đầy mạng nhện, đầy phân chuột, phân gián
- Có ánh sáng đỏ rực của "một bó đuốc tẩm dầu rọi lên đầu 3 người.."
- Hình ảnh người tù "cổ đeo gông, chân vướng xiềng" đang đậm tô nét chữ" -> tư thế đẹp, hiên ngang, uy nghi.
* Đó là một " cảnh tượng chưa từng có"
- Diễn ra trong buồng tối
- Người nghệ sĩ sáng tạo là kẻ phản nghịch
- Người tử tù trong tư thế bề trên, uy nghi, lồng lộng, còn những kẻ có quyền thế thì "khúm núm", kính cẩn, trọng vọng người tù, chắp tay vái người tù một vái.
* Ý nghĩa:
- Cái đẹp, cái thiện đã chiến thắng cái ác ngay ở nơi cái ác ngự trị
- Cái đẹp phải gắn liền với cái thiện
- Con người có tài sẽ trở thành bất tử , được người đời trân trọng, lắng nghe
III. CHỦ ĐỀ
Tác phẩm là bài ca đầy cảm hứng nhằm ca ngợi, động viên con người trân trọng và gìn giữ cái đẹp, sự "thiên lương" dù trong bất kì hoàn cảnh nào.
IV. TỔNG KẾT
Nghệ thuật:
Cách viết độc đáo vừa cổ điển vừa hiện đại.
Khắc họa tính cách nhân vật sinh động,
- Thành công trong việc sử dụng từ ngữ, đặt câu.
Nội dung:
"Chữ người tử tù" ca ngợi vẻ đẹp vĩnh cửu của cái thiện, cái đẹp và những con người biết yêu, biết trọng sự tài hoa, đồng thời cho thấy sự tài hoa cũng như nhân cách cao đẹp của nhà văn Nguyễn Tuân



Bu?c 4: C?ng c?- d?n dị:
N?m l?i nh?ng n�t chính trong n?i dung b�i h?c
- So?n b�i m?i
Tiết 42 -43:
LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH

A/ MỤC TIÊU BÀI DẠY:
Giúp hs:
- Củng cố vững chắc hơn các kiến thức và kĩ năng về thao tác lập luận phân tích và so sánh.
- Bước đầu nắm được cách vận dụng kết hợp hai thao tác đó trong một bài văn nghị luận.
- Biết vận dụng những điều đã nắm được để viết một bài văn nghị luận, trong đó có sử dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh.
B/ PHƯƠNG PHÁP: Tìm hiểu đề -Trả lời câu hỏi - Thảo luận.
C/ PHƯƠNG TIỆN: sách giáo khoa - sách giáo viên.
D/ TIẾN TRÌNH THỰC HIỆN;

HOẠT ĐỘNG CỦA GV & HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT

I/Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi.
* Gv cho hs đọc đoạn trích trong SGK











* Hs thảo luận nhóm, trả lời 3 câu hỏi trong SGK
1/Đoạn trích trên sử dụng những thao tác lập luận nào?
2/Phân tích mục đích, tác dụng và cách kết hợp các thao tác lập luận trong đoạn trích
3/ Anh(chị) rút ra được kết luận gì về việc vận dụng kết hợp nhiều thao tác lập luận trong 1 đoạn (1 bài) văn nghị luận?

* Gv hướng dẫn hs rút ra kết luận.








II/ Luyện tập
* Giáo viên ra đề ,hướng dẫn học sinh lập dàn ý.
* Hs chọn một luận điểm trong dàn ý để luyện tập.
* Giáo viên chốt lại các bước viết một đoạn (bài) văn nghị luận .






*Giáo viên gọi hs trình bày văn bản.
*Học sinh trong lớp nhận xét.
*Giáo viên sơ kết.










III/Công việc ở nhà:
Tổ 1 : chuẩn bị
* Vận dụng kết hợp các thao tác phân tích và so sánh để viết đoạn văn trình bày một luận điểm khác ở dàn ý mà anh chị đã xây dựng
Tổ 2 : chuẩn bị
*Viết 1 văn bản nghị luận ngắn về phẩm chất của người học sinh trong đó có vận dụng kết hợp các thao tác phân tích và so sánh
Tổ 3: sưu tầm
*Sưu tầm những đoạn văn hay ở đó tác giả đã thành công trong việc vận dụng các thao tác phân tích và so sánh


Chớ tự kiêu tự đại.Tự kiêu tự đại là khờ dại.Vì mình hay,còn nhiều người hay hơn mình .Mình giỏi còn nhiều người giỏi hơn mình.Tự kiêu tự đại tức là thoái bộ.Sông to,bể rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được vì độ lượng của nó rộng và sâu.Cái chén nhỏ cái đĩa cạn thì một chút nước cũng đầy tràn,vì độ lượng nó hẹp nhỏ.Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén,cái đĩa cạn.
(Hồ Chí Minh,Cần kiệm liêm chính)












1/ Hai thao tác phân tích và so sánh có thể kết hợp với nhau trong một bài (đoạn) văn nghị luận
2/Thường chỉ có một trong hai thao tác đóng vai trò chủ đạo
3/Phải căn cứ vào mục đích nghị luận để lựa chọn thao tác nào đóng vai trò chủ đạo


Đề:Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh,viết đoạn văn bàn về một số câu ca dao bắt đầu bằng "Thân em."

Gồm các bước:
*Tìm chủ đề đoạn văn(bài văn)
*Nêu những luận điểm để làm rỏ chủ đề
*Tìm những luận cứ để làm sáng tỏ luận điểm
*Diễn đạt các ý thành một đoạn văn (bài văn)

- Ca dao là tiếng nói tâm tình của người bình dân, trong đó những bài nói lên tâm sự và số phận của người phụ nữ chiếm một số lượng khá lớn.
- Thường những bài CD này bắt đầu bằng công thức "Thân em."
+ Thân em như tấm lụa đào.
+ Thân em như miếng cau khô
+ Thân em như củ ấu gai
+ Thân em như trái bần trôi
+ Thân em như hạt mưa sa.
- Dùng biện pháp NT so sánh, hình ảnh quen thuộc, gợi nhiều cảm xúc.
- Tuy nhiên mỗi bài ca lại có vẻ đẹp, nét độc đáo riêng
- Phân tích vẻ đẹp của một số bài ca dao.





Tiết 44 -45:
HẠNH PHÚC CỦA MỘT TANG GIA
(Trích "Số đỏ")
Vũ Trọng Phụng
A. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Giúp HS:
- Nhận ra bản chất lố lăng, đồi bại của một xã hội "thượng lưu" thành thị những năm trước Cách mạng tháng Tám.
- Thấy được thái độ phê phán mạnh mẽ, bút pháp châm biếm mãnh liệt, đầy tài năng của Vũ Trọng Phụng: vừa xoay quanh mâu thuẫn tráo phúng cơ bản, vừa sáng tạo ra những tình huống khác nhau, tạo nên một màn hài kịch phong phú, biến hóa ở chương XV của tiểu thuyết "Số đỏ"
B. PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Đọc sáng tạo, đối thoại, diễn giảng, thảo luận.
( GV hướng dẫn HS đọc kỹ bài học trong SGK, chuẩn bị những câu hỏi ở phần hướng dẫn học bài ).
C. PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
SGK, SGV, giáo án.
D. TIẾN TRÌNH THỰC HI