Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân gian cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Lao Chải

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Thảo Thảo
Ngày gửi: 15h:18' 26-10-2026
Dung lượng: 16.4 MB
Số lượt tải: 0
Nguồn:
Người gửi: Thảo Thảo
Ngày gửi: 15h:18' 26-10-2026
Dung lượng: 16.4 MB
Số lượt tải: 0
Số lượt thích:
0 người
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO TÓM TẮT HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân gian
cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Lao Chải”.
Mã số:..........................
1. Tình trạng giải pháp đã biết
- Mô tả ngắn gọn giải pháp đã biết
Hoạt động chủ đạo của trẻ em chính là hoạt động vui chơi. Trẻ em không chỉ
cần được chăm sóc sức khoẻ, được học tập, mà quan trọng nhất trẻ cần phải được
thoả mãn nhu cầu vui chơi.
Trò chơi dân gian là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc Việt Nam. Nó
được kết thành từ quá trình lao động và sinh hoạt, tích tụ cả trí tuệ và niềm vui
sống của bao thế hệ người Việt xưa. Đối với trẻ em, trò chơi dân gian đã mang lại
cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích.
Trong hai năm học qua, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid19, có thời gian
trẻ phải nghỉ học ở nhà, trẻ càng chơi nhiều hơn các trò giải trí trên mạng internet.
Do vậy, cần tích cực phối hợp phụ huynh cho trẻ chơi TCDG ở nhà, hạn chế tối đa
cho trẻ xem ti vi điện thoại.
Năm học 2021 - 2022 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp mẫu
giáo 5 - 6 tuổi. Độ tuổi này là giai đoạn vàng trẻ phát triển toàn diện về các mặt
đức - trí -thể - mĩ. Với các giải pháp đã sử dụng như: Tổ chức TCDG tích hợp
trong các hoạt động, xây dựng kế hoạch có lồng ghép TCDG, lựa chọn trò chơi dân
gian phù hợp để mọi trẻ đều được tham gia.... Nhưng khi tìm hiểu đặc điểm của
từng trẻ trong lớp, tôi thấy hầu hết trẻ thích tham gia các trò chơi dân gian. Tuy
nhiên, còn một số trẻ chưa mạnh dạn tự tin, kỹ năng tham gia các trò chơi dân gian
còn nhiều hạn chế.
- Ưu điểm của giải pháp đã và đang được áp dụng tại cơ quan, đơn vị
Trong thời gian áp dụng biện pháp, tôi nhận được sự quan tâm của BGH nhà
trường tạo điều kiện để tôi phát huy hết khả năng của mình, và có được sự ủng hộ
của các bậc phụ huynh, tạo sự liên kết giữa nhà trường và gia đình trẻ
Bản thân tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của việc tổ chức cho trẻ tham
gia vào các trò chơi dân gian
TCDG đã được nhà trường duy trì tổ chức trong nhiều năm.
Học sinh có nền nếp, ý thức tham gia học tập
Các giải pháp đưa ra phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp và phù hợp với
khả năng nhận thức của trẻ.
- Khuyết điểm của giải pháp đã và đang được áp dụng tại cơ quan, đơn
vị
Cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng cho trẻ khám phá chưa phong phú, đa
dạng về chủng loại và màu sắc.
Không gian chơi còn nhỏ, hẹp nên việc tổ chức nhiều trò chơi dân gian còn
khó khăn.
Trong quá trình chơi trẻ chưa phát huy được hết tính tích cực, sáng tạo và việc
giao lưu, liên kết, hợp tác với các bạn chưa được tốt một số trẻ còn thụ động, nhút
nhát, thiếu tự tin.
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
- Mục đích của giải pháp
Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp sạch sẽ, an toàn đảm bảo cho trẻ
tham gia vào các trò chơi
Trẻ biết cách chơi và tự tổ chức một số trò chơi dân gian
Trẻ có nhiều cơ hội hoạt động tập thể, được tham gia cùng cha mẹ và các
nghệ nhân trải nghiệm thực tế.
Kết hợp với phụ huynh tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ khi trẻ ở trường
và ở nhà.
- Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp so với giải pháp đã, đang
được áp dụng
- Tính mới, tính sáng tạo: Trẻ có nhiều cơ hội hoạt động tập thể, thu hút sự
tham gia của phụ huynh trong việc chơi cùng trẻ các trò chơi dân gian ở nhà, góp
phần giữ gìn và phát huy nền văn hóa dân tộc, trẻ mạnh dạn, tự tin. Tạo môi trường
cho trẻ phát triển một cách toàn diện.
- Điểm khác biệt: Các giải pháp đưa ra logic, dễ thực hiện, đạt kết quả
cao. Thu hút sự tham gia của phụ huynh trong việc chơi cùng trẻ các trò chơi dân
gian ở nhà
- Mô tả chi tiết nội dung của giải pháp
Là 1 giáo viên, người trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ khi trẻ ở lớp, tôi đã
lồng ghép nội dung tổ chức các trò chơi dân gian trong kế hoạch giáo dục của mình
vì vậy việc bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng tham gia vào các trò chơi dân gian cho
trẻ trong trường mầm non là rất quan trọng và cần thiết. Chính vì vậy bản thân luôn
luôn suy nghĩ làm thế nào để có những phương pháp tổ chức TCDG hiệu quả nhất
và tốt nhất cho trẻ để phù hợp với đặc điểm phát triển tâm, sinh lý của trẻ và đặc
điểm tình hình thực tế ở địa phương, tạo hứng thú cho trẻ. Với những trăn trở của
mình, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp như sau:
Giải pháp 1. Mời các nghệ nhân tham gia dạy trẻ và cùng trải nghiệm
một số trò chơi dân gian của địa phương tại trường
Trò chơi dân gian là những hoạt động vui chơi giải trí do quần chúng nhân
dân sáng tạo ra và được lưu truyền tự nhiên qua nhiều thế hệ, phản ánh đời sống
tinh thần, văn hóa của dân tộc. Đây cũng là hình thức sinh hoạt cộng đồng được
người dân tiếp cận và gắn bó nhiều nhất, diễn ra mọi lúc, mọi nơi, không hạn định
về mặt thời gian, không gian.
Để giúp trẻ có nhiều cơ hội hoạt động tập thể, được tham gia cùng cha mẹ,
cùng các nghệ nhân của địa phương trải nghiệm thực tế thì tôi đã tổ chức các buổi
sinh hoạt truyền thống, mời nghệ nhân là người bản địa đến dạy trẻ hát, dạy trẻ
thêu, múa sênh tiền, thổi kèn môi.... thông qua các hoạt động này giáo dục trẻ giữ
gìn, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc.
Hình ảnh: Nghệ nhân tại địa phương dạy trẻ trò chơi đánh cầu, ném pao
Giải pháp 2. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca và tạo môi trường trước
khi cho trẻ chơi
* Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong
phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng
trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng
mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được.
Ví dụ: ” Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ vật có dạng
khối cầu như quả bóng, quả bưởi non…Trò chơi ” Ném còn” không thể diễn ra nếu
thiếu quả còn – đồ chơi truyền thống của trò chơi đó. Hay đơn giản như trò chơi ”
Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vải hoặc dải khăn
bịt mắt…
Tôi phối hợp cùng phụ huynh tận dụng những nguyên vật liệu tự nhiên sẵn
có ở địa phương như: Lá mít, lá dừa, viên sỏi, mo cau,... để làm đồ dùng, đồ chơi.
Tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn, không gây độc hại, không sắc
nhọn, không gây nguy hiểm đối với trẻ.
Một số đồ dùng chuẩn bị để tổ chức cho trẻ chơi
Từ những nguyên vật liệu trên tôi cùng trẻ làm được rất nhiều đồ chơi đẹp,
phù hợp để cho trẻ chơi. Ví dụ: Làm mũ Cáo và Thỏ để chơi trò chơi “Cáo và
Thỏ”; làm quả còn chơi trò chơi Ném còn. Tôi thường xuyên trao đổi hướng dẫn
phụ huynh cùng trẻ làm các đồ dùng đồ chơi để chơi các trò chơi dân gian ở nhà.
* Dạy trẻ đọc thuộc lời ca
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ không bao
giờ chỉ thực hiện các vận động của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc
đọc lời đồng dao nào đó. Các bài đồng dao đó khiến cho không khí chơi vui vẻ,
nhộn nhịp hơn. Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có ý nghĩa, song bài nào
cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ.
Ví dụ như: chơi ” Chi chi chành chành”, trẻ hát ” Chi chi chành chành –
Cái đanh thổi lửa – Con ngựa chết trương – Tam vương ngũ đế…”. Câu hát
dường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó thì trò chơi không thể tiến
hành. Hay như chơi ” Rải ranh” trẻ hát ” Rải ranh – Bẻ cành – Hái ngọn –
Chọn đôi”.
Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Chính vì vậy,
tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi
hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt động chiều, hoạt
động ngoài trời…
Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương
ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, trẻ chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi.
* Tạo môi trường tổ chức trò chơi
Mỗi TCDG có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có những những trò
chơi có thể chơi theo nhóm nhỏ, tôi tổ chức cho trẻ chơi trong góc dân gian, trong
lớp như: Chi chi chành chành, tập tầm vông, cắp cua bỏ giỏ, ô ăn quan...
Những trò chơi mang tính tập thể, thường có số trẻ tham gia chơi nhiều, đòi
hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng. Tôi cho trẻ chơi ở ngoài trời những trò
chơi dân gian như: Kéo co, rồng rắn lên mây, thả đỉa ba ba, nhảy bao bố, mèo đuổi
chuột, bịt mắt bắt dê,...Trẻ rất hứng thú, hợp tác cùng các bạn và chơi một cách say
mê. Ngoài ra tôi còn cho trẻ chơi một số trò chơi dân gian trong các hội thi được
nhà trường tổ chức.
Trẻ tham gia hội thu “ Bé yêu Tiếng việt” và chơi trò chơi Ném Pao
Đối với việc tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian ở nhà: Tôi trao đổi với
phụ huynh tạo không gian chơi phù hợp cùng trẻ. Với các trò chơi nhẹ nhàng, có
thể chơi ở trong phòng ngủ, phòng khách, như: Nu na nu nống, ô ăn quan, chi chi
chành chành; chơi cùng trẻ các trò chơi ở ngoài sân: Rồng rắn lên mây…
Giải pháp 3: Tuyên truyền, chia sẻ, phối kết hợp với phụ huynh về việc
tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian
Công tác tuyên truyền với cha mẹ trẻ hoặc người chăm sóc trẻ là một trong
những biện pháp vô cùng quan trọng, việc làm này rất cần thiết tạo cho trẻ một môi
trường an toàn về sức khỏe, tâm lí và thân thể của trẻ.
Qua biện pháp này tôi đã tuyên truyền đến các bậc phụ huynh về tầm quan
trọng của các TCDG trong phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ, lưu giữ nét truyền
thống văn hóa dân tộc Việt Nam. Tuyên truyền phụ huynh lựa chọn trò chơi,
không gian, thời gian chơi phù hợp với trẻ.
Chia sẻ tài liệu về các bài ca dao, đồng dao các trò chơi dân gian mà tôi đã
sưu tầm để phụ huynh và trẻ cùng chơi ở nhà. Đồng thời, tôi chia sẻ những hình
ảnh, video trẻ chơi ở lớp để phụ huynh thêm phấn khởi và tích cực chơi cùng trẻ
các TCDG gian ở nhà. Mời phụ huynh chơi cùng trẻ các TCDG ở lớp. Ngoài ra, tôi
đã phối hợp cùng phụ huynh thu gom các nguyên vật liệu tự nhiên để làm đồ dùng
đồ chơi cho các TCDG.
Vận động phụ huynh tham gia đóng góp ngày công làm đồ dùng, đồ chơi phục
vụ cho các hoạt động chơi của trẻ
Tuyên truyền, gửi bài tới phụ huynh về TCDG và kêu gọi phụ huynh đóng góp,
ủng hộ đồ dùng, đồ chơi
3. Khả năng áp dụng của giải pháp
Sau khi áp dụng “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi
dân gian cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Lao Chải” đã mang lại
kết quả cao. Chính vì vậy biện pháp này có thể thực hiện ở tất cả các lớp, các độ
trong toàn trường và có thể nhân rộng ra các trường bạn
4. Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng
giải pháp
- Theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã áp dụng sáng kiến: Không có
- Theo ý kiến của tác giả sáng kiến
+ Trước khi áp dụng sáng kiến: Trước khi áp dụng sáng kiến trẻ đã biết thể
hiện cách chơi nhưng còn chơi tự do kĩ năng giao tiếp, ứng xử còn hạn chế.
+ Hiệu quả sau khi áp dụng sáng kiến
* Hiệu quả kinh tế: Với các biện pháp đã trình bày trong sáng kiến, bản thân
tôi đã có phương pháp tổ chức cho trẻ hoạt động vui chơi, tạo hứng thú cho trẻ khi
tham gia vào các trò chơi dân gian. Biết cách lựa chọn các trò chơi dân gian phù
hợp với điều kiện thực tế của trường, lớp, số lượng học sinh. Các trò chơi đều gắn
liền với những hoạt động diễn ra hàng ngày trên lớp của trẻ nên không tốn kém về kinh
tế mà đạt hiệu quả cao.
* Hiệu quả xã hội: Sự quan tâm của cha mẹ, cộng đồng tới việc học của con
cũng được tăng lên. Trẻ biết giao tiếp trong khi chơi, các kĩ năng sống được trẻ thể
hiện khi tham gia vào các trò chơi.
* Hiệu quả trong công tác chuyên môn
Đối với giáo viên
Tôi có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi dân gian, tạo
được môi trường, đồ dùng đồ chơi phù hợp với từng trò chơi; phát huy khả năng
sáng tạo, hứng thú tích cực của trẻ khi chơi.
Tuyên truyền phối hợp tốt hơn với phụ huynh trong việc chơi cùng trẻ các
trò chơi dân gian ở nhà.
Đối với phụ huynh
Phụ huynh đã phối kết hợp tốt hơn với giáo viên trong việc tổ chức cho trẻ
chơi các TCDG khi trẻ ở nhà. Khơi dậy cho con cháu biết các phong tục của người
Việt qua lao động sản xuất, đã được đúc kết phản ánh qua các trò chơi dân gian,
các bài đồng dao. Giáo dục con cháu về việc giữ gìn các nét truyền thống văn hóa
của dân tộc thông qua chơi các TCDG.
Đối với trẻ
Trẻ rất hứng thú, có kỹ năng tốt các trò chơi dân gian. Trẻ đã hạn chế xem
điện thoại ở nhà, tích cực chơi các TCDG hơn. Thể lực và trí tuệ của trẻ được nâng
cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, tự tin tham gia vào các hoạt động, có thêm hiểu biết về
các phong tục truyền thống của dân tộc.
+ Kết quả đạt được sau khi áp dụng
Đánh giá
Nội dung
So sánh kết
quả %
Trước khi áp Sau
khi áp
trước và
dụng sáng kiến dụng sáng kiến
sau thực
hiện sáng
Số Tỷ lệ
Số Tỷ lệ
kiến
lượng
%
lượng
%
Kỹ năng chơi của trẻ
13/25
52%
23/25
92%
Tăng 40%
Trẻ biết hợp tác cùng bạn
12/25
48%
23/25
92%
Tăng 44%
Trẻ chơi các TCDG ở nhà
12/25
48%
24/25
96%
Tăng 48%
Nhận thức của trẻ và phụ
huynh về giữ gìn bản sắc
văn hóa dân tộc
100%
10/25
40%
Tăng 60%
25/25
5. Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu: Không.
6. Tài liệu kèm theo: Không
Hoàng Liên, ngày tháng năm 2022
Người báo cáo
Cù Thị Phương Thảo
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
BÁO CÁO TÓM TẮT HIỆU QUẢ SÁNG KIẾN
Tên sáng kiến: “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi dân gian
cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Lao Chải”.
Mã số:..........................
1. Tình trạng giải pháp đã biết
- Mô tả ngắn gọn giải pháp đã biết
Hoạt động chủ đạo của trẻ em chính là hoạt động vui chơi. Trẻ em không chỉ
cần được chăm sóc sức khoẻ, được học tập, mà quan trọng nhất trẻ cần phải được
thoả mãn nhu cầu vui chơi.
Trò chơi dân gian là một di sản văn hoá quý báu của dân tộc Việt Nam. Nó
được kết thành từ quá trình lao động và sinh hoạt, tích tụ cả trí tuệ và niềm vui
sống của bao thế hệ người Việt xưa. Đối với trẻ em, trò chơi dân gian đã mang lại
cho thế giới trẻ thơ nhiều điều thú vị và bổ ích.
Trong hai năm học qua, do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid19, có thời gian
trẻ phải nghỉ học ở nhà, trẻ càng chơi nhiều hơn các trò giải trí trên mạng internet.
Do vậy, cần tích cực phối hợp phụ huynh cho trẻ chơi TCDG ở nhà, hạn chế tối đa
cho trẻ xem ti vi điện thoại.
Năm học 2021 - 2022 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp mẫu
giáo 5 - 6 tuổi. Độ tuổi này là giai đoạn vàng trẻ phát triển toàn diện về các mặt
đức - trí -thể - mĩ. Với các giải pháp đã sử dụng như: Tổ chức TCDG tích hợp
trong các hoạt động, xây dựng kế hoạch có lồng ghép TCDG, lựa chọn trò chơi dân
gian phù hợp để mọi trẻ đều được tham gia.... Nhưng khi tìm hiểu đặc điểm của
từng trẻ trong lớp, tôi thấy hầu hết trẻ thích tham gia các trò chơi dân gian. Tuy
nhiên, còn một số trẻ chưa mạnh dạn tự tin, kỹ năng tham gia các trò chơi dân gian
còn nhiều hạn chế.
- Ưu điểm của giải pháp đã và đang được áp dụng tại cơ quan, đơn vị
Trong thời gian áp dụng biện pháp, tôi nhận được sự quan tâm của BGH nhà
trường tạo điều kiện để tôi phát huy hết khả năng của mình, và có được sự ủng hộ
của các bậc phụ huynh, tạo sự liên kết giữa nhà trường và gia đình trẻ
Bản thân tôi luôn ý thức được tầm quan trọng của việc tổ chức cho trẻ tham
gia vào các trò chơi dân gian
TCDG đã được nhà trường duy trì tổ chức trong nhiều năm.
Học sinh có nền nếp, ý thức tham gia học tập
Các giải pháp đưa ra phù hợp với đặc điểm tình hình của lớp và phù hợp với
khả năng nhận thức của trẻ.
- Khuyết điểm của giải pháp đã và đang được áp dụng tại cơ quan, đơn
vị
Cơ sở vật chất, trang thiết bị đồ dùng cho trẻ khám phá chưa phong phú, đa
dạng về chủng loại và màu sắc.
Không gian chơi còn nhỏ, hẹp nên việc tổ chức nhiều trò chơi dân gian còn
khó khăn.
Trong quá trình chơi trẻ chưa phát huy được hết tính tích cực, sáng tạo và việc
giao lưu, liên kết, hợp tác với các bạn chưa được tốt một số trẻ còn thụ động, nhút
nhát, thiếu tự tin.
2. Nội dung giải pháp đề nghị công nhận là sáng kiến
- Mục đích của giải pháp
Xây dựng môi trường trong và ngoài lớp sạch sẽ, an toàn đảm bảo cho trẻ
tham gia vào các trò chơi
Trẻ biết cách chơi và tự tổ chức một số trò chơi dân gian
Trẻ có nhiều cơ hội hoạt động tập thể, được tham gia cùng cha mẹ và các
nghệ nhân trải nghiệm thực tế.
Kết hợp với phụ huynh tổ chức các trò chơi dân gian cho trẻ khi trẻ ở trường
và ở nhà.
- Những điểm khác biệt, tính mới của giải pháp so với giải pháp đã, đang
được áp dụng
- Tính mới, tính sáng tạo: Trẻ có nhiều cơ hội hoạt động tập thể, thu hút sự
tham gia của phụ huynh trong việc chơi cùng trẻ các trò chơi dân gian ở nhà, góp
phần giữ gìn và phát huy nền văn hóa dân tộc, trẻ mạnh dạn, tự tin. Tạo môi trường
cho trẻ phát triển một cách toàn diện.
- Điểm khác biệt: Các giải pháp đưa ra logic, dễ thực hiện, đạt kết quả
cao. Thu hút sự tham gia của phụ huynh trong việc chơi cùng trẻ các trò chơi dân
gian ở nhà
- Mô tả chi tiết nội dung của giải pháp
Là 1 giáo viên, người trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ khi trẻ ở lớp, tôi đã
lồng ghép nội dung tổ chức các trò chơi dân gian trong kế hoạch giáo dục của mình
vì vậy việc bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng tham gia vào các trò chơi dân gian cho
trẻ trong trường mầm non là rất quan trọng và cần thiết. Chính vì vậy bản thân luôn
luôn suy nghĩ làm thế nào để có những phương pháp tổ chức TCDG hiệu quả nhất
và tốt nhất cho trẻ để phù hợp với đặc điểm phát triển tâm, sinh lý của trẻ và đặc
điểm tình hình thực tế ở địa phương, tạo hứng thú cho trẻ. Với những trăn trở của
mình, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp như sau:
Giải pháp 1. Mời các nghệ nhân tham gia dạy trẻ và cùng trải nghiệm
một số trò chơi dân gian của địa phương tại trường
Trò chơi dân gian là những hoạt động vui chơi giải trí do quần chúng nhân
dân sáng tạo ra và được lưu truyền tự nhiên qua nhiều thế hệ, phản ánh đời sống
tinh thần, văn hóa của dân tộc. Đây cũng là hình thức sinh hoạt cộng đồng được
người dân tiếp cận và gắn bó nhiều nhất, diễn ra mọi lúc, mọi nơi, không hạn định
về mặt thời gian, không gian.
Để giúp trẻ có nhiều cơ hội hoạt động tập thể, được tham gia cùng cha mẹ,
cùng các nghệ nhân của địa phương trải nghiệm thực tế thì tôi đã tổ chức các buổi
sinh hoạt truyền thống, mời nghệ nhân là người bản địa đến dạy trẻ hát, dạy trẻ
thêu, múa sênh tiền, thổi kèn môi.... thông qua các hoạt động này giáo dục trẻ giữ
gìn, phát huy truyền thống văn hóa dân tộc.
Hình ảnh: Nghệ nhân tại địa phương dạy trẻ trò chơi đánh cầu, ném pao
Giải pháp 2. Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi, lời ca và tạo môi trường trước
khi cho trẻ chơi
* Chuẩn bị đồ dùng đồ chơi
Đồ dùng đồ chơi của các trò chơi dân gian cũng vô cùng đa dạng và phong
phú, mang tính đặc trưng và được thiết kế dựa vào cách chơi và luật chơi của từng
trò chơi. Mỗi trò chơi dân gian có một hoặc nhiều loại đồ dùng đồ chơi tương ứng
mà thiếu nó thì trò chơi không thể tiến hành được.
Ví dụ: ” Chơi chuyền” đòi hỏi phải có 10 que chuyền và một đồ vật có dạng
khối cầu như quả bóng, quả bưởi non…Trò chơi ” Ném còn” không thể diễn ra nếu
thiếu quả còn – đồ chơi truyền thống của trò chơi đó. Hay đơn giản như trò chơi ”
Bịt mắt bắt dê” cũng không thể được tổ chức nếu không có dải vải hoặc dải khăn
bịt mắt…
Tôi phối hợp cùng phụ huynh tận dụng những nguyên vật liệu tự nhiên sẵn
có ở địa phương như: Lá mít, lá dừa, viên sỏi, mo cau,... để làm đồ dùng, đồ chơi.
Tất cả những nguyên vật liệu cần đảm bảo an toàn, không gây độc hại, không sắc
nhọn, không gây nguy hiểm đối với trẻ.
Một số đồ dùng chuẩn bị để tổ chức cho trẻ chơi
Từ những nguyên vật liệu trên tôi cùng trẻ làm được rất nhiều đồ chơi đẹp,
phù hợp để cho trẻ chơi. Ví dụ: Làm mũ Cáo và Thỏ để chơi trò chơi “Cáo và
Thỏ”; làm quả còn chơi trò chơi Ném còn. Tôi thường xuyên trao đổi hướng dẫn
phụ huynh cùng trẻ làm các đồ dùng đồ chơi để chơi các trò chơi dân gian ở nhà.
* Dạy trẻ đọc thuộc lời ca
Một đặc điểm đặc trưng của trò chơi dân gian đó là khi chơi trẻ không bao
giờ chỉ thực hiện các vận động của mình mà chúng thường vừa chơi vừa hát hoặc
đọc lời đồng dao nào đó. Các bài đồng dao đó khiến cho không khí chơi vui vẻ,
nhộn nhịp hơn. Mặc dù không phải bài đồng dao nào cũng có ý nghĩa, song bài nào
cũng phù hợp với tư duy hồn nhiên của trẻ.
Ví dụ như: chơi ” Chi chi chành chành”, trẻ hát ” Chi chi chành chành –
Cái đanh thổi lửa – Con ngựa chết trương – Tam vương ngũ đế…”. Câu hát
dường như chẳng có mạch ý nào rõ ràng, nhưng thiếu nó thì trò chơi không thể tiến
hành. Hay như chơi ” Rải ranh” trẻ hát ” Rải ranh – Bẻ cành – Hái ngọn –
Chọn đôi”.
Trò chơi chỉ có thể được tổ chức khi trẻ đã thuộc lời đồng dao. Chính vì vậy,
tôi thường cho trẻ làm quen với lời đồng dao của các trò chơi dân gian trước khi
hướng dẫn trẻ chơi vào các thời điểm trong ngày của trẻ như: hoạt động chiều, hoạt
động ngoài trời…
Khi trẻ đã thuộc lời đồng dao, tôi tổ chức cho trẻ chơi các trò chơi tương
ứng với lời đồng dao đó. Vì thế, trẻ chơi rất hứng thú và tích cực tham gia chơi.
* Tạo môi trường tổ chức trò chơi
Mỗi TCDG có một cách chơi và luật chơi khác nhau. Có những những trò
chơi có thể chơi theo nhóm nhỏ, tôi tổ chức cho trẻ chơi trong góc dân gian, trong
lớp như: Chi chi chành chành, tập tầm vông, cắp cua bỏ giỏ, ô ăn quan...
Những trò chơi mang tính tập thể, thường có số trẻ tham gia chơi nhiều, đòi
hỏi địa điểm chơi phải có diện tích rộng. Tôi cho trẻ chơi ở ngoài trời những trò
chơi dân gian như: Kéo co, rồng rắn lên mây, thả đỉa ba ba, nhảy bao bố, mèo đuổi
chuột, bịt mắt bắt dê,...Trẻ rất hứng thú, hợp tác cùng các bạn và chơi một cách say
mê. Ngoài ra tôi còn cho trẻ chơi một số trò chơi dân gian trong các hội thi được
nhà trường tổ chức.
Trẻ tham gia hội thu “ Bé yêu Tiếng việt” và chơi trò chơi Ném Pao
Đối với việc tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian ở nhà: Tôi trao đổi với
phụ huynh tạo không gian chơi phù hợp cùng trẻ. Với các trò chơi nhẹ nhàng, có
thể chơi ở trong phòng ngủ, phòng khách, như: Nu na nu nống, ô ăn quan, chi chi
chành chành; chơi cùng trẻ các trò chơi ở ngoài sân: Rồng rắn lên mây…
Giải pháp 3: Tuyên truyền, chia sẻ, phối kết hợp với phụ huynh về việc
tổ chức cho trẻ chơi trò chơi dân gian
Công tác tuyên truyền với cha mẹ trẻ hoặc người chăm sóc trẻ là một trong
những biện pháp vô cùng quan trọng, việc làm này rất cần thiết tạo cho trẻ một môi
trường an toàn về sức khỏe, tâm lí và thân thể của trẻ.
Qua biện pháp này tôi đã tuyên truyền đến các bậc phụ huynh về tầm quan
trọng của các TCDG trong phát triển thể chất và trí tuệ của trẻ, lưu giữ nét truyền
thống văn hóa dân tộc Việt Nam. Tuyên truyền phụ huynh lựa chọn trò chơi,
không gian, thời gian chơi phù hợp với trẻ.
Chia sẻ tài liệu về các bài ca dao, đồng dao các trò chơi dân gian mà tôi đã
sưu tầm để phụ huynh và trẻ cùng chơi ở nhà. Đồng thời, tôi chia sẻ những hình
ảnh, video trẻ chơi ở lớp để phụ huynh thêm phấn khởi và tích cực chơi cùng trẻ
các TCDG gian ở nhà. Mời phụ huynh chơi cùng trẻ các TCDG ở lớp. Ngoài ra, tôi
đã phối hợp cùng phụ huynh thu gom các nguyên vật liệu tự nhiên để làm đồ dùng
đồ chơi cho các TCDG.
Vận động phụ huynh tham gia đóng góp ngày công làm đồ dùng, đồ chơi phục
vụ cho các hoạt động chơi của trẻ
Tuyên truyền, gửi bài tới phụ huynh về TCDG và kêu gọi phụ huynh đóng góp,
ủng hộ đồ dùng, đồ chơi
3. Khả năng áp dụng của giải pháp
Sau khi áp dụng “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả tổ chức trò chơi
dân gian cho trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi ở trường mầm non Lao Chải” đã mang lại
kết quả cao. Chính vì vậy biện pháp này có thể thực hiện ở tất cả các lớp, các độ
trong toàn trường và có thể nhân rộng ra các trường bạn
4. Hiệu quả, lợi ích thu được hoặc dự kiến có thể thu được do áp dụng
giải pháp
- Theo ý kiến của tổ chức, cá nhân đã áp dụng sáng kiến: Không có
- Theo ý kiến của tác giả sáng kiến
+ Trước khi áp dụng sáng kiến: Trước khi áp dụng sáng kiến trẻ đã biết thể
hiện cách chơi nhưng còn chơi tự do kĩ năng giao tiếp, ứng xử còn hạn chế.
+ Hiệu quả sau khi áp dụng sáng kiến
* Hiệu quả kinh tế: Với các biện pháp đã trình bày trong sáng kiến, bản thân
tôi đã có phương pháp tổ chức cho trẻ hoạt động vui chơi, tạo hứng thú cho trẻ khi
tham gia vào các trò chơi dân gian. Biết cách lựa chọn các trò chơi dân gian phù
hợp với điều kiện thực tế của trường, lớp, số lượng học sinh. Các trò chơi đều gắn
liền với những hoạt động diễn ra hàng ngày trên lớp của trẻ nên không tốn kém về kinh
tế mà đạt hiệu quả cao.
* Hiệu quả xã hội: Sự quan tâm của cha mẹ, cộng đồng tới việc học của con
cũng được tăng lên. Trẻ biết giao tiếp trong khi chơi, các kĩ năng sống được trẻ thể
hiện khi tham gia vào các trò chơi.
* Hiệu quả trong công tác chuyên môn
Đối với giáo viên
Tôi có thêm nhiều kinh nghiệm trong việc tổ chức các trò chơi dân gian, tạo
được môi trường, đồ dùng đồ chơi phù hợp với từng trò chơi; phát huy khả năng
sáng tạo, hứng thú tích cực của trẻ khi chơi.
Tuyên truyền phối hợp tốt hơn với phụ huynh trong việc chơi cùng trẻ các
trò chơi dân gian ở nhà.
Đối với phụ huynh
Phụ huynh đã phối kết hợp tốt hơn với giáo viên trong việc tổ chức cho trẻ
chơi các TCDG khi trẻ ở nhà. Khơi dậy cho con cháu biết các phong tục của người
Việt qua lao động sản xuất, đã được đúc kết phản ánh qua các trò chơi dân gian,
các bài đồng dao. Giáo dục con cháu về việc giữ gìn các nét truyền thống văn hóa
của dân tộc thông qua chơi các TCDG.
Đối với trẻ
Trẻ rất hứng thú, có kỹ năng tốt các trò chơi dân gian. Trẻ đã hạn chế xem
điện thoại ở nhà, tích cực chơi các TCDG hơn. Thể lực và trí tuệ của trẻ được nâng
cao rõ rệt. Trẻ nhanh nhẹn, tự tin tham gia vào các hoạt động, có thêm hiểu biết về
các phong tục truyền thống của dân tộc.
+ Kết quả đạt được sau khi áp dụng
Đánh giá
Nội dung
So sánh kết
quả %
Trước khi áp Sau
khi áp
trước và
dụng sáng kiến dụng sáng kiến
sau thực
hiện sáng
Số Tỷ lệ
Số Tỷ lệ
kiến
lượng
%
lượng
%
Kỹ năng chơi của trẻ
13/25
52%
23/25
92%
Tăng 40%
Trẻ biết hợp tác cùng bạn
12/25
48%
23/25
92%
Tăng 44%
Trẻ chơi các TCDG ở nhà
12/25
48%
24/25
96%
Tăng 48%
Nhận thức của trẻ và phụ
huynh về giữ gìn bản sắc
văn hóa dân tộc
100%
10/25
40%
Tăng 60%
25/25
5. Những người tham gia tổ chức áp dụng sáng kiến lần đầu: Không.
6. Tài liệu kèm theo: Không
Hoàng Liên, ngày tháng năm 2022
Người báo cáo
Cù Thị Phương Thảo
 








Các ý kiến mới nhất