Đề tài:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH LỚP NĂM
RÈN KĨ NĂNG ĐỔI ĐƠN VỊ ĐO ĐỘ DÀI VÀ ĐƠN VỊ ĐO DIỆN TÍCH

I. Lý do chọn đề tài:
Nội dung giảng dạy về đo đại lượng ở tiểu học, các em đã được làm quen từ lớp 1 và hoàn chỉnh ở lớp 5. Các bài tập về chuyển đổi đơn vị đo đại lượng mang tính khái quát cao, nó có tác dụng rèn luyện tư duy tốt. Song đối với lứa tuổi tiểu học, hoạt động nhận thức chủ yếu dựa vào hình dạng bên ngoài, chưa nhận thức rõ thuộc tính đặc trưng của sự vật. Do đó học sinh rất khó khăn trong việc nhận thức đại lượng.
Thực tế trong quá trình giảng dạy đổi các đơn vị đo đại lượng, chúng tôi thấy học sinh thường hay lẫn lộn về quan hệ giữa 2 đơn vị liền nhau của đơn vị đo độ dài với đơn vị đo diện tích và đơn vị đo thể tích. Đặc biệt là đối với những bài đổi từ danh số đơn sang danh số phức và ngược lại, hay đối với những bài tập đổi đơn vị mà có số đo là số thập phân học sinh còn gặp nhiều lúng túng nên kết quả học tập còn chưa cao. Từ những thực tế nêu trên, chúng tôi đã chọn đề tài “ Một số biện pháp giúp học sinh lớp 5 rèn kĩ năng đổi đơn vị đo độ dài và đơn vị đo diện tích .”
II. Khảo sát thực trạng:
1.Thuận lợi:
Nội dung đo lường ở tiểu học được xây dựng theo cấu trúc đồng tâm như các nội dung khác của toán học nói riêng và các môn học khác nói chung. Hệ thống các kiến thức được sắp xếp từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp nên khá thuận lợi cho học sinh trong việc tiếp thu kiến thức.
Nhà trường trang bị tương đối đầy đủ đồ dùng cho dạy học toán. Học sinh có đầy đủ phương tiện học tập.
2.Khó khăn:
Qua nhiều năm trực tiếp giảng dạy lớp 5, chúng tôi nhận thấy rằng khả năng ghi nhớ của một số học sinh còn hạn chế. Trong quá trinh lên lớp, giáo viên đã rất cố gắng giúp học sinh nắm các kiến thức có liên quan như tên gọi, thứ tự vị trí của từng đơn vị đo và mối quan hệ giữa chúng, song chỉ sang vài tiết sau là một số em lại quên ngay do học sinh chưa thuộc kỹ thứ tự bảng đơn vị đo, còn nhầm lẫn quan hệ giữa 2 đơn vị liền nhau của đơn vị đo độ dài với đơn vị đo diện tích và đơn vị đo thể tích.
III. Một số biện pháp rèn kĩ năng đổi đơn vị đo độ dài và đơn vị đo diện tích:
Như trên chúng tôi đã trình bày, các bài tập về chuyển đổi đơn vị đo lường rất phong phú, đa dạng và khó. Tuy nhiên ở đề tài này chúng tôi chỉ đưa ra các biện pháp giúp đỡ học sinh cách đổi đơn vị đo độ dài và đơn vị đo diện tích vì đây là hai đơn vị đo mà học sinh thường dễ lẫn lộn nhất. Hơn thế nữa, nếu các em nắm vững được cách đổi hai đơn vị đo này thì sẽ dễ dàng vận dụng vào việc đổi các đơn vị đo khác.
1) Biện pháp chung:
Các dạng bài tập về đơn vị đo độ dài và đơn vị đo diện tích được sắp xếp từ đơn giản đến phức tạp, từ các dạng đổi đơn vị đo đơn giản để củng cố lí thuyết rồi nâng cao dần đến các bài tập đổi đơn vị đo phức tạp. Vì vậy, muốn nâng cao chất lượng đổi đơn vị đo độ dài và đơn vị đo diện tích, trước hết giáo viên phải giúp học sinh nắm được các kiến thức kĩ năng cơ bản sau:
+ Nắm vững từng bảng đơn vị đo. Thuộc thứ tự các đơn vị đo trong bảng theo thứ tự từ nhỏ đến lớn và ngược lại từ lớn sang nhỏ.
+ Nắm vững được quan hệ giữa 2 đơn vị đo liền nhau và giữa các đơn vị khác nhau.
+ Xác định loại bài và biết cách chuyển đổi đơn vị đo.
2) Biện pháp cụ thể:
Để giúp học sinh nhớ lâu và khó quên các kiến thức cơ bản có liên quan đến đổi đơn vị đo, chúng tôi đã làm như sau:
Giúp học sinh thuộc tên và mối quan hệ giữa các đơn vị đo liền kề, sau đó giáo viên có thể bổ sung vào mảng tường ôn luyện kiến thức để hỗ trợ cho những học sinh tiếp thu chậm để các em vận dụng vào làm bài được tốt hơn. Ví dụ:
Km hm dam m dm cm mm
Km2 hm2 dam2 m2 dm2 cm2 mm2
- Ghi số chỉ mối quan hệ trên các khoảng cách giữa hai đơn vị đo liền kề.
10 10 10 10 10 10
Km hm dam m dm cm mm

100 100 100 100 100 100 Km2