Bài 7: MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA
1. MỤC TIÊU:
1.1. Kiến thức:
- Học sinh nắm được vị trí của môi trường nhiệt đới gió mùa: Nam Á, Đông Nam Á.
- Nắm được hai đặc điểm cơ bản của môi trường nhiệt đới gió mùa (nhiệt độ, lượng mưa thay đổi theo mùa gió, thời tiết diễn biến thất thường). Thảm thực vật phong phú, đa dạng. Đặc điểm này chi phối thiên nhiên và hoạt động của con người theo nhiệt độ gió mùa.
- Hiểu được môi trường nhiệt đới gió mùa là môi trường đặc sắc đa dạng ở đới nóng.
1.2. Kỹ năng:
- Rèn kỹ năng đọc bản đồ, ảnh địa lí, biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa, nhận biết khí hậu nhiệt đới gió mùa qua biểu đồ.
- Đọc lược đồ gió mùa châu Á để nhận biết vùng có gió mùa, hướng và tính chất của gió mùa mùa hạ, gió mùa mùa đông ở châu Á.
1.3. Thái độ:
- Ý bảo vệ môi trường tự nhiên.
2. TRỌNG TÂM:
- Các đặc điểm của môi trường nhiệt đới gió mùa
3. CHUẨN BỊ:
3.1. Giáo viên:
- Lược đồ các môi trường địa lí, hình 7.3 hình 7.4 phóng to.
3.2. Học sinh:
- Phân tích hình 7.3-7.4, tham khảo nội dung trả lời câu hỏi SGK
4. TIẾN TRÌNH:
4.1. Ổn định tổ chức và kiểm diện
4.2. Kiểm tra miệng:
? Nêu đặc điểm của khí hậu nhiệt đới?
Nóng quanh năm, nhiệt độ trung bình > 220C.
Mưa tập trung vào một mùa, có thời kì khô hạn
Càng gần chí tuyến thời kỳ khô hạn càng dài, biên độ nhiệt trong năm càng lớn.
Lượng mưa thay đổi từ xích đạo về chí tuyến.
? Khí hậu nhiệt đới ảnh hưởng đến sông ngòi và thực vật như thế nào?
Sông có 2 mùa nước: mùa lũ và mùa cạn.
Thực vật thay đổi theo mùa.
? Xác định vị trí của môi trường nhiệt đới gió mùa trên lược đồ?
4.3. Bài mới:

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG BÀI HỌC

Hoạt động 1: vào bài
- Gv: Nằm cùng vĩ độ với các hoang mạc trong đới nóng nhưng có một môi trường có khí hậu đặc biệt thích hợp cho sự sống của con người. Đó là môi trường gì? Yếu tố nào chi phối ảnh hưởng tới cảnh sắc thiên nhiên và cuiộc sống con người trong khu vực?
Hoạt động 2: tìm hiểu về khí hậu môi trường nhiệt đới gió mùa
? Học sinh xác định vị trí của môi trường nhiệt đới gió mùa trên lược đồ?
Phân bố ở Đông Nam Á và Nam Á.
- Giáo viên yêu cầu học sinh đọc thuật ngữ “gió mùa”.
* Hoạt động nhóm:4 nhóm (4 phút)
- Học sinh quan sát hình 7.1 và 7.2/SGK/tr.23.
? Hãy cho biết hướng gió thổi vào mùa hạ và mùa đông ở khu vực Đông Nam Á và Nam Á? Ảnh hưởng của gió đến khí hậu như thế nào?
+ Nhóm 1: mùa hạ
Gió thổi từ cao áp Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương vào áp thấp lục địa, có hướng tây nam, có tính chất mát, nhiều hơi nước và cho mưa lớn.
+ Nhóm 2: mùa đông
Gió thổi từ cao áp lục địa Xibia về áp thấp đại dương, có hướng đông nam, có tính chất khô lạnh, mưa ít.
- Học sinh quan sát hình 7.3 và hình 7.4 (SGK/tr.24)
? Diễn biến nhiệt độ và lượng mưa của Hà Nội có gì khác với Mumbai?
+ Nhóm 3: Hà Nội
+ Nhóm 4: Mumbai
Địa điểm

Đặc điểm
Hà Nội (210B)
Mumbai (190B)


Nhiệt độ
Lượng mưa
Nhiệt độ
Lượng mưa

Mùa hè
>300C
Lớn
<300C
Lớn

Mùa đông
<180C
ít
>230C
Rất ít

Biên độ t0 năm

120C
TB 1722mm

70C
TB 1784mm

 Cả 2 địa điểm đều có lượng mưa lớn, Hà Nội có mùa đông lạnh, Mumbai nóng quanh năm.
? Vậy khí hậu nhiệt đới gió mùa có đặc điểm gì?
Nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theo mùa gió.
- Hướng mũi tên chỉ hướng gió ở Nam Á lại chuyển hướng cả 2 mùa hè và đông là do ảnh hưởng của lực tự quay của Trái Đất.
- Đại diện nhóm trình bày_