CHƯƠNG 1: ĐẠI CƯƠNG VỀ MÁY CẮT KIM LOẠI
Khái niệm về máy
Máy là tất cả những khí cụ hoạt động theo nguyên tắc cơ học dùng làm thay đổi một cách có ý thức về hình dáng hoặc vị trí của vật thể.
Cấu trúc, hình dáng và kích thước của máy rất khác nhau. Tuỳ theo đặc điểm sử dụng của nó, ta có thể phân thành hai nhóm lớn:
Máy dùng để biến đổi năng lượng từ dạng này sang dạng khác để sử dụng thích hợp hơn được gọi là máy biến đổi năng lượng.
Máy dùng để thực hiện một công việc nhất định gọi là máy công cụ.
Như vậy, máy công cụ là loại máy dùng để thay đổi hình dáng và kích thước của các vật thể cho phù hợp với nhu cầu sử dụng. Theo tiêu chuẩn Việt Nam máy công cụ bao gồm 5 loại:
Máy cắt kim loại
Máy gia công gỗ
Máy gia công áp lực
Máy hàn
Máy đúc
Những máy công cụ dùng để biến đổi hình dáng của các vật thể kim loại bằng cách lấy đi một phần thể tích trên vật thể ấy vớí các dụng cụ và chuyển động khác nhau, được gọi là máy cắt kim loại.
Vật thể cần làm biến đổi hình dáng gọi là phôi hay chi tiết gia công . Phần thể tích lấy đi của vật thể gọi là phoi, dụng cụ dùng để lấy phoi ra khỏi chi tiết gia công gọi là dao cắt. Toàn bộ quá trình làm thay đổi hình dáng của vật thể bằng phương pháp cắt như trên gọi là quá trình gia công cắt. Những máy công cụ thực hiện quá trình gia công cắt gọt gọi là máy cắt kim loại.
Ngoài phương pháp gia công cắt , người ta còn dùng nhiều phương pháp gia công khác như là gia công cán nguội, cán nóng, rèn, dập, hàn, điện hoá…Thực hiện các phương pháp gia công này ta có các loại máy tương ứng .
Vài nét lịch sử về sự phát triển của máy công cụ
Từ xưa, con người đã biết dùng những khí cụ bằng tay và dùng sức của đôi tay để tạo nên những vật dùng bằng đất sét, gỗ, xương, đá và sau đó bằng nhiều thứ kim loại. Yêu cầu về văn hoá của con người đòi hỏi phải nâng cao sản xuất và như thế, bắt buộc con người phải nghĩ ra các cơ cấu có thể làm giảm nhẹ sức lao động của mình. Khái niệm về máy đã phát sinh và thu hút mạnh mẽ sự chú ý của con người.
Sự chế tạo, sau đó là sự sản xuất với quy mô lớn những vật dùng cho con người đòi hỏi nhiều cơ cấu khác nhau. Việc sản xuất ra các cơ cấu máy đã trải qua một thời gian khá dài và cho đên ngày nay đã hình thành ngành công nghiệp chế tạo máy.
Xu hướng phát triển của ngành chế tạo máy
Ngày nay, ngành chế tạo máy đang bước thời kỳ phát triển chưa từng có. Nhu cầu về máy cắt kim loại vẫn tiếp tục tăng, nhằm đáp ứng quá trình công nghiệp hóa của các nước. Tuy nhiên, sản lượng máy cắt kim loại có khả năng giảm xuống, vì chất dẻo sẽ thay thế dần kim loại.
Để thoả mãn yêu cầu của nền sản xuất hiện đại, máy cắt kim loại cần đảm bảo các yêu cầu cơ bản sau:
Có năng suất cao, đảm bảo độ chính xác và độ bóng bề mặt của chi tiết gia công.
Có trình độ tự động cao, sử dụng đơn giản và dễ dàng.
Kích thước nhỏ gọn, tổn phí vật liệu trên một đơn vị công suât thấp.
Đảm bảo tính linh hoạt về công nghệ và về kết cấu.
Việc thực hiện các yêu cầu trên là một nhiệm vụ phức tạp, phải dùng các biện pháp tổng hợp và sử dụng những thành tựu mới của nhiều lĩnh vực như: dầu ép, khí ép, điện tử, vi mạch, …
Tuỳ trình độ phát triển và hoàn cảnh mỗi nước, phương hướng để giải quyết các yêu cầu nói trên có khác nhau, nhưng về cơ bản, phương hướng chính yếu để phát triển máy cắt kim loại bao gồm các mặt sau đây:
Nâng cao vận tốc cắt
Nâng cao độ chính xác
Xây dựng các môdun máy
Hình thành hệ thống gia công linh hoạt
Tự động hóa và hiện đại hóa
Phân loại máy cắt kim loại
Máy cắt kim loại được phân loại theo các phương pháp sau:
Theo phương pháp cắt
Máy tiện, phay, bào, xọc, khoan, mài, máy gia công bánh răng …
Theo trình độ vạn năng
Máy vạn năng: là loại máy có thể thực hiện nhiều nguyên công khác nhau của nhiều loại chi tiết khác nhau. Vì thế loại máy này thích hợp trong sản xuất đơn chiếc, sản xuất hàng loạtnhỏ.
Máy chuyên môn hóa: dùng để gia công một loại hay một vài loại chi tiết có hình dạng tương tự, nhưng kích thước khác nhau như trục nhiều bậc,