Ngày soạn: 02/ 03/ 2015
Ngày dạy: 05/ 03/ 2015
Tiết 102
LƯỢM
(Tố Hữu)
I. Mục tiêu
1. Kiến thức:
- Giúp học sinh tìm hiểu về tác giả, tác phẩm, bố cục, thể loại và phân tích đoạn đầu bài thơ: hình ảnh Lượm trong lần gặp gỡ tình cờ với tác giả.
- Nắm được thể thơ bốn chữ, nghệ thuật miêu tả nhân vật kết hợp với kể và biểu hiện cảm xúc.
2. Kĩ năng:
- Đọc diễn cảm bài thơ ( bài thơ được viết theo thể thơ bốn chữ có kết hợp giữa các yếu tố miêu tả, tự sự, biểu cảm và xen lời đối thoại).
- Biết cách tìm hiểu một bài thơ tự sự - trữ tình thông qua những yếu tố nghệ thuật: chi tiết, hình ảnh, từ ngữ, nhịp thơ, cách gieo vần.
3. Giáo dục:
- Giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, niềm hạnh phúc, tình cảm trong sáng, tự hào về truyền thống đấu tranh anh dũng của dân tộc qua những tấm gương anh dũng của tuổi trẻ Việt Nam.
II. Chuẩn bị
1. Giáo viên:
- Đọc và nghiên cứu sách giáo khoa, sách giáo viên, tài liệu tham khảo, thiết kế giáo án; chân dung nhà thơ Tố Hữu; tư liệu, hình ảnh về thiếu nhi liên lạc thời chống Pháp.
2. Học sinh:
- Đọc và soạn bài theo câu hỏi sách giáo khoa, sưu tầm tư liệu tham khảo (về nhà thơ Tố Hữu…)
III. Các bước lên lớp
1. Kiểm tra bài cũ
- Em hãy đọc thuộc lòng bài thơ Đêm nay Bác không ngủ? Tóm tắt giá trị nội dung và nghệ thuât?
2. Giới thiệu bài mới
- Ngày hôm nay, chúng ta đang được sống những ngày tháng hòa bình, ấm no và hạnh phúc bên cạnh những người mình thương yêu. Để có được điều đó không thể không kể đến sự hi sinh to lớn của các thế hệ cha anh đi trước. Biểu hiện rõ nét nhất là trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp trường kì của dân tộc, bên cạnh những anh chiến sĩ, những người chị, người mẹ Việt Nam còn có biết bao anh hùng thiếu niên chỉ mới bằng lứa tuổi của các em đã hi sinh anh dũng vì Tổ Quốc. Có thể kể đến như anh Lê Văn Tám, anh Nông Văn Dền hay cậu bé Lượm....Để tìm hiểu sự hi sinh anh dũng đó, hôm nay chúng ta đi tìm hiểu bài thơ “Lượm” của nhà thơ Tố Hữu.
3. Bài mới

Hoạt động của giáo viên – học sinh
Kiến thức trọng tâm

HĐ1: Đọc và tìm hiểu chung về tác giả, tác phẩm
Gọi HS đọc phần chú thích
? Dựa vào phần chú thích, em hãy nêu những hiểu biết của mình về nhà thơ Tố Hữu?




? Kể tên những tập thơ của nhà thơ Tố hữu?


? Bài thơ được sáng tác trong hoàn cảnh nào?


? Bài thơ viết về ai? Về sự việc gì?


GV nêu yêu cầu về cách đọc:
+ Đoạn đầu và đoạn điệp khúc cuối bài thơ: giọng vui tươi, sôi nổi, nhí nhảnh, nhịp điệu nhanh, nhấn mạnh vào các từ tạo hình và các từ láy tượng hình (loắt choắt, xinh xinh, thoăn thoắt, nghênh nghênh)
+ Những câu cảm thán và câu hỏi tu từ: nhịp thơ chậm lại, gãy khúc, giọng hơi chùng thể hiện sự đau xót( Ra thế...Lượm ơi, Lượm ơi, còn không?)
+ Đoạn đối thoại giữa hai chú cháu: giọng Lượm hồn nhiên, ngây thơ.
GV đọc mẫu rồi gọi HS đọc văn bản
Gọi HS nhận xét. GV đánh giá cách đọc diễn cảm của HS.
+GV giải thích thêm các từ khó:
=> Hiểm nghèo( nguy hiểm, gay go) (4); (7).
HĐ2: Tìm hiểu kết cấu bài thơ
? Để viết về Lượm, nhà thơ đã sử dụng thể thơ gì và phương thức biểu đạt nào?

? Bài thơ có thể chia làm mấy phần? Nội dung từng phần?







HĐ3: Hướng dẫn HS tìm hiểu văn bản
Gọi HS đọc 5 khổ đầu.
? Khổ thơ đầu tiên cho biết tác giả và Lượm gặp nhau trong hoàn cảnh nào?
=> Gặp gỡ tình cờ trên phố Hàng Bè – TP. Huế trong những ngày Huế bắt đầu cuộc kháng chiến chống TD.Pháp.

GV dẫn dắt: Tác giả và chú bé Lượm đã có cuộc gặp gỡ tình cờ không hẹn trước nhưng hình ảnh Lượm đã để lại ấn tượng sâu đậm trong lòng tác giả.
“Chú bé loắt choắt…”
? Em hãy tìm