KINH NGHIỆM GIẢNG DẠY SỬ DỤNG LƯỢC ĐỒ CÂM TRONG BÀI: “TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC HÁN”


PHẦN I: ĐẶT VẤN ĐỀ

Trong quá trình giảng dạy bộ môn tôi rất thích dạy bộ môn lịch sử. Bởi vì đây là bộ môn đòi hỏi tư duy cao và sử dụng nhiều kỉ năng của người giáo viên trong dạy học. Ngoài ra bộ môn này còn giúp cho thầy trò tôi hiểu chính xác về thời gian xảy ra các sự kiện lịch sử trong quá khứ và tái hiện lại các sự kiện một cách sinh động. Nhưng trong quá trình giảng dạy bộ môn này (sử 6) và nhất là khi tôi chọn: Bài 18 “TRƯNG VƯƠNG VÀ CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG QUÂN XÂM LƯỢC HÁN”.Đây là một bài dạy có sử dụng lược đồ câm” nên muốn khắc sâu kiến thức bài này cho học sinh thì thật không dễ. Bởi vì:
Đối tượng học sinh ở đây là (lớp 6) nhưng lại thuộc vùng sâu.(Trường THCS Tân Lợi )
Học sinh cho rằng đây là môn phụ nên không học nhiều (ít quan tâm đến).
Đồ dùng và phương tiện dạy học cho bài này chưa được đầy đủ cho lắm, (nhất là khi bài chỉ có lược đồ câm nhưng yêu cầu giáo viên phải trình bài như một lược đồ hoàn chỉnh).
Và trên ø đây là lí do mà tôi chọn đề tài này để viết sáng kiến kinh nghiệm.



PHẦN II: NHỮNG BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT

Trong quá trình thực dạy, tôi đã dạy môn này được 5 năm riêng bài này tôi đã dạy 4 tiết, trong 4 tiết đó theo riêng tôi, tôi thấy tiết thứ 4 là tốt hơn hết. Bởi vì tôi đã rút kinh nghiệm được ở 3 tiết trước. Và ở tiết thứ 4 này tôi chuẩn bị khá chu đáo.
- Bài này giáo viên cần chuẩn bị:
+ Lược đồ cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán (2 lược đồ câm) trong đó có môt lược đồ hoàn chỉnh.
+ Ảnh: Hai Bà Trưng
+ Aûnh: đền thờ Hai Bà Trưng
+ Một số tài liệu có liên quan đến Hai Bà Trưng…
* Dưới đây là biện pháp áp dụng đối với học sinh (lớp 6) Trường THCS Tân Lợi
Đối với học sinh ở vùng sâu, thì kiến thức sẵn có và tiếp thu nhanh của các em không nhiều, phần lớn các em tiếp thu bài với lối thụ động chưa được chủ động. Do đó khi dạy bài này giáo viên cần yêu cầu học sinh về nhà chuẩn bị trước và nên hướng trước cho học sinh khâu chuẩn bị (Đây là một khâu không kém phần quan trọng).
Cách hướng dẫn:
Các em về nhà vừa đọc, vừa suy nghĩ, tự kẽ hoặc cắt những mũi tên theo hướng tiến quân của Mã Diện và hướng tiến quân của Hai bà Trưng để thể hiện trên lược đồ (Giáo viên kích thích học sinh về nhà soạn bài bằng cách: em nào về nhà chuẩn bị bài tốt khi thầy dạy mà các em thể hiện đầy đủ thì được 10 điểm).Còn ngược lại thì bị phạt hoặc bị điểm O.
Khi vào tiết thực dạy trước tiên giáo viên phải làm sao kích thích được sự hưng phấn của học sinh:
* Có những cách sau:
+ Giới thiệu những vấn đề có liên quan đến Hai Bà Trưng để lôi cuốn học sinh.
+ Trong một tiết học em nào xưng phong trả lời đúng 3 đến 4 lần thì giáo viên cho bao nhiêu điểm (cụ thể).
+ Giới thiệu khái quát trong tâm bài dạy bằng những câu hỏi.
* Khi giáo viên dạy đến phần 2 “Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán” và nhất là đến phần kết hợp với lược đồ. Phần này giáo viên đòi hỏi sự sáng tạo ở học sinh bằng cách, yêu cầu một vài học sinh đứng lên trình bày phần chuẩn bị ở nhà của mình.
Khi Mã Viện chiếm được Hợp Phố chia quân làm hai đạo thuỷ và bộ thì hai mũi tên được thể hiện như thế nào? (Phần này giáo viên sử dụng thêm một lược đồ câm nữa) để học sinh lên bảng tự dán những mũi tên lên lược đồ. Nếu giáo viên thấy học sinh dán đúng thì nên mở rộng cho học sinh về hướng tiến quân của Mã Viện (hướng tiến quân gọng kèm- thế tiên quân rất mạnh ). Phần này giáo viên nên hết sức cẩn thận vì khi tạo mũi tên thì mũi tiến quân của ta và địch phải khác nhau (thường ta mũi tên màu đỏ – địch mũi tên màu đen hoặc xanh).
Khi học sinh thể hiện xong phần hướng tiến quân của Mã Viện giáo viên tiếp tục yêu cầu học sinh thể hiện hướng tiến quân của Hai Bà Trưng. Sau đó là hướng rút lui của Hai Bà Trưng từ Lãng Bạc về Cổ Loa, Mê Linh và sau đó về Cấm Khê. Khi quân ta rút lui quân Mã Viện truy đuổi (Thể hiện mũi tên quân ta - địch).
Giáo