VẬT LÍ 8

TIẾT 06

Lê Thanh Tâm
Phan Thị Phương Như
Nguyễn Thị Thu Hà
Nguyễn Thị Thúy Liễu

Kiểm tra bài cũ
1.Thế nào là hai lực cân bằng ? Dưới tác dụng của
hai lực cân bằng vật sẽ chuyển động như thế nào?
2 .Hãy giải thích vì sao khi ngồi trên xe , khi xe rẽ
phải thì người ta sẽ ngã về phía trái?

Gồm có 3 câu hỏi:
Chia lớp thành 6 nhóm:
Nhóm 1+2 trả lời câu 1
Nhóm 3+4 trả lời câu 2
Nhóm 5+6 trả lời câu 3
* Mỗi câu trả lời đúng
được 2 điểm cộng!

Thế nào là hai lực cân bằng ?
Hai lực cân bằng là
+hai lực cùng đặt lên một vật,
+ có cường độ bằng nhau,
+ phương nằm trên cùng một đường thẳng,
+chiều ngược nhau.
Câu hỏi

Đáp án

Một vật đang chuyển động, nếu chịu tác
động của các lực cân bằng thì..................

Tiếp tục chuyển động thẳng đều

Câu hỏi

Đáp án

Thế nào là quán tính?
Quán tính là tính giữ nguyên vận tốc của vật

Câu hỏi

Đáp án

Tai sao mặt lốp xe không làm nhẵn?
Tại sao mặt dưới của đế giày lại gồ ghề?

Trục bánh xe bò

Trục bánh xe đạp

BÀI 6:

+Bóp phanh, vành bánh chuyển động chậm lại là do đâu?

+ Nếu bóp phanh mạnh, bánh xe ngừng quay và trượt
trên mặt đường. Lực ma sát trượt đã xuất hiện giữa vật
nào và vật nào? Như vậy lực ma sát trượt xuất hiện
trong trường hợp nào?

C1 :Hãy tìm ví dụ về lực ma sát
trượt trong đời sống và kĩ thuật
+Bánh xe ngừng quay trượt trên
mặt đường khi thắng mạnh

+Trượt tuyết

+Trục quạt bàn với ổ trục

- Hòn bi đang lăn trên sàn từ từ dừng lại. Tại sao?

- Hòn bi đang lăn trên sàn từ từ dừng lại. Tại sao?

- Vậy lực ma sát lăn xuất hiện trong trường hợp nào?
Có tác dụng gì?

Fms

Các ổ bi của
bộ phận quay

C2: Hãy tìm
ví dụ về ma
sát lăn trong
đời sống và Bánh xe

kĩ thuật

chạy trên
đường

Đẩy vật nặng
trên các con lăn

C3:Trong các trường hợp ở hình 6.1 dưới đây, trường
hợp nào có lực ma sát trượt, trường hợp nào có lực
ma sát lăn?

Hình 6.1a

Có ma sát trượt

Hình 6.1b

Có ma sát lăn

C3: Qua đó em có nhận xét gì về cường độ(độ lớn) lực
ma sát trượt, ma sát lăn?

Có ma sát trượt

Có ma sát lăn

Hai trường hợp trên chứng tỏ: độ lớn ma sát lăn
rất nhỏ so với ma sát trượt

Người ta chứng minh rằng nếu thay ma sát trượt bằng
ma sát lăn có thể giảm ma sát đến 30 lần

Hai loại ma sát trượt và ma sát lăn có gì giống
nhau ( sinh ra khi nào, tác dụng gì, chiều ra
sao?)
Đều sinh ra khi vật này chuyển động trên bề mặt của vật khác.
Đều có tác dụng ngăn cản chuyển động, vì vậy lực ma sát luôn ngược chiều
chuyển động của vật.

Vậy nếu một vật đứng yên có chịu tác dụng của lực
ma sát không?

HÌNH 6.2

C5: Hãy tìm các ví dụ khác về lực ma sát
nghỉ trong đời sống và kĩ thuật
Ma sát giữa bàn chân với mặt sàn khi
đi tới
Ma sát ở băng truyền tải trong
các nhà máy

Ma sát của dây cu-roa

a. Ma sát trượt.

b. Ma sát lăn

c. ma sát nghỉ

C6. Hãy nêu tác hại của lực ma sát và các
biện pháp làm giảm lực ma sát trong các
trường hợp sau:

a) Xích xe đạp

b) Ổ bi

c) Đẩy thùng đồ

a) Xích xe đạp
Tác hại:. Lực ma sát trượt làm mòn xích, đĩa.

Biện pháp: Tra dầu mỡ thường xuyên.

b) Ổ bi

Tác hại:. Lực ma sát trượt của trục làm mòn trục và
cản trở chuyển động quay của bánh xe.

Biện pháp: Thay bằng trục quay có ổ bi.

c) Đẩy thùng đồ
Tác hại:. Lực ma sát trượt cản trở chuyển động
của thùng hàng khi đẩy.
Biện pháp: Dùng bánh xe thay thế ma sát
trượt bằng ma sát lăn.

C7. Hãy quan sát các trường hợp sau Hãy
nêu lợi ích và tìm cách tăng lực ma sát
trong những trường hợp này. Nếu không có
lực ma sát thì sẽ xảy ra hiện tượng gì?

Ích lợi: Làm phấn bám được lên bảng, làm mòn phấn
Cách làm tăng:Tăng độ nhám bề mặt tiếp xúc

Ích lợi: Làm vít và ốc giữ chặt vào nhau, làm
nóng chỗ tiếp xúc để đốt diêm.

Cách làm tăng: Tạo ren cho ốc và vít, làm
nhám bề mặt vỏ diêm

Ích lợi:

Làm ô tô đứng và di chuyển được ở trên
đường một cách an toàn.

Cách làm tăng: Tạo rãnh cho lốp xe, làm phanh
cho xe.

C8. Hãy giải thích các hiện tượng
sau và cho biết trong các hiện
tượng này ma sát có lợi hay có hại:

a.Khi đi trên sàn đá hoa
mới lau dễ bị ngã:

Ma sát có lợi

b. Ô tô đi vào chỗ bùn
lầy, có khi bánh xe
quay tít mà xe không
tiến lên được

Ma sát có lợi

c. Giày đi mãi đế bị mòn:

Ma sát có hại

d. Phải bôi nhựa thông vào
dây cung ở cần kéo nhị
(đàn cò).

Ma sát có lợi

C9. Ổ bi có tác dụng gì? Tại sao việc phát minh ra
ổ bi lại có ý nghĩa quan trọng đến sự phát triển
của khoa hoc và công nghệ?

Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay ma
sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bi.
- Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm lực cản lên các vật
chuyển động làm cho máy móc hoạt động dễ
dàng, hiệu quả cao góp phần thúc đẩy sự phát
triển của các ngành như động lực học, cơ khí,
chế tạo máy…

Bài tập
Khoanh tròn chữ cái đứng trước câu trả lời mà em chọn.
Câu1: Trường hợp nào sau đây lực xuất hiện không phải là
lực ma sát?

A. Lực xuất hiện khi lốp xe trượt trên mặt đường.
B. Lực xuất hiện làm mòn đế giầy.
C. Lực xuất hiện khi lò xo bị nén hay bị dãn.
D. Lực xuất hiện giữa dây cuaroa với bánh xe truyền
chuyển động.

Bài tập
Khoanh tròn chữ cái đứng trước câu trả lời mà em chọn.
Câu2: Cách nào sau đây giảm được ma sát?
A. Tăng độ nhám của bề mặt tiếp xúc.
B. Tăng lực ép lên mặt tiếp xúc.
C. Tăng độ nhẵn giữa các mặt tiếp xúc.
D. Tăng diện tích bề mặt tiếp xúc.

Ký bởi: LÊ THỊ SEN
Thời gian ký: 20/02/2023 13:58:22

Ký bởi: ĐINH THỊ THƠ
Thời gian ký: 18/02/2023 10:35:18