Ngày soạn:
Tiết: 06 , Tuần 06
Tên bài dạy
Bài 6 LỰC MA SÁT

I. Mục tiêu
1. KT: Nhận biết thêm một loại lực cơ học nữa là lực ma sát. Bước đầu phân biệt sự xuất hiện của các loại ma sát trượt, ma sát lăn, ma sát nghỉ và đặc điểm của mổi loại này.
2. KN: Làm được TN để phát hiện ma sát nghỉ.Kể và phân tích được một số hiện tượng về lực ma sát có lợi , có hại trong đời sống và kỹ thuật. Trình bày được cách khắc phục tác hại của lực ma sát và vận dụng ích lợi của lực này.
3.T Đ: Rèn kỷ năng thực hành TN
II. Chuẩn bị
1. Thầy: Mỗi nhóm HS: 1 lực kế, 1 miếng gỗ (có 1 mặt nhẵn, 1 mặt nhám) , 1 quả cân phục vụ cho TN 6.2 SGK. Tranh vẽ vòng bi.
2. Trò: Xem bài trước ở nhà
III. Các bước lên lớp:
1. Ổn định lớp
2. Kiểm tra bài củ:
a. Thế nào là 2 lực cân bằng ? Cho ví dụ?
b. Một vật chịu tác dụng của 2 lực cân bằng thì vật sẽ thế nào? nếu ban đầu: - vật đang đứng yên. - vật đang chuyển động.
3. ND bài mới:
Hoạt động của thầy
Hoạt động của trò
Nội dung ghi bảng

Đặt vấn đề: Khi nào có Fms? Các loại Fms thường gặp.
GV lấy ví dụ thực tế về lực cản trở chuyển động, khi vật này trượt trên bề mặt cảu vật khác để HS nhận biết đặc điểm của Fms trượt.
-Yêu cầu HS trả lời C1.
Qua các thí dụ về Fms yêu cầu HS rút ra nhận xét Fms trượt xuất hiện khi nào?

GV cung cấp thí dụ về sự xuất hiện, đặc điểm của lực ma sát lăn.
Yêu cầu HS trả lời C2.
Yêu cầu HS trả lời câu C3.
GV cung cấp ví dụ rồi phân tích về sự xuất hiện, đặc điểm của Fms nghỉ.
Thông qua thực nghiệm GV phải hướng dẫn HS phát hiện đặc điểm của ma sát nghỉ là:
+ Cường độ thay đổi tuỳ theo lực tác dụng lên vật.
+ Luôn có tác dụng giữa vật ở trong trạng thái cân bằng khi có lực tác dụng lên vật.
Yêu cầu HS đọc hướng dẫn TN và làm TN .
Cho HS trả lời câu C4.
Lực cân bằng với lực kéo trong trường hợp này được gọi là lực ma sát nghỉ Fms nghỉ = FK.
GV nhấn mạnh: Khi tăng lực kéo, vật vẫn đứng yên, GV yêu cầu HS so sánh lực cản tác dụng lên vật trong tường hợp đầu và sau khi tăng lực kéo?
GV hỏi: Độ lớn Fms nghỉ có phải là có giá trị xác định? có phụ thuộc vào độ lớn của lực tác dụng lên vật?
GV hỏi: Lực ma sát nghỉ xuất hiện khi nào?
Yêu cầu HS tìm ví dụ về Fms nghỉ trong đời sống. (C5)

Yêu cầu HS làm câu C6 .
GV yêu cầu HS chỉ ra được các tác hại của ma sát trong hình 6.3.
GV yêu cầu HS nêu các biện pháp làm giảm ma sát ?
Sau khi HS làm riêng từng phần, GV chốt lại tác hại của ma sát và cách làm giảm ma sát .
B/pháp tra dầu mỡ có thể làm ma sát từ 8 => 10 lần.
GV cho Hs làm câu C7.
GV yêu cầu HS quan sát hình 6.4 và cho biết Fms có tác dụng như thế nào?
GV yêu cầu HS chỉ ra các biện pháp làm tăng ma sát.
Sau khi HS trả lời riêng từng hình, GV chốt lại: - ích lợi của ma sát.
Cách làm tăng ma sát.

Yêu cầu HS nghiên cứu C8 sau đó gọi 1 em trả lời, yêu cầu lớp nhận xét.



GV hỏi và yêu cầu HS trả lời.
Ô tô và xe đạp vật nào có quán tính lớn hơn → vật nào dể thay đổi vận tốc hơn?






Yêu cầu HS làm câu C9 .






- Có mấy loại ma sát? Hảy kể tên các lực ma sát đó sinh ra khi nào?
- Fms trong trường hợp nào có lợi ? Cách làm tăng?
- Fms trong trường hợp nào có hại ? Cách làm giảm?

HS nghe Gv cung cấp một số ví dụ về tường hợp xuất hiện lực ma sát.

HS kể thêm một số ví dụ về Fms trượt.
HS nhận xét đặc điểm của Fms trượt, trả lời C2.
HS chỉ ra được điều kiện để xuất hiện Fms trượt.

HS nhận xét về đặc điểm của ma sát lăn.
HS